In Nederland zijn er verschillende tradities en gebruiken rondom de maaltijd. Het samen nuttigen van een maaltijd kan een belangrijk moment zijn voor verbinding en samenzijn. Dit artikel duikt in de betekenis van deze traditie, en verkent de verschillende aspecten van de Nederlandse tafelcultuur.

Tradities en gebruiken rondom de maaltijd

Vriendjes van zonen vinden het raar dat we na een gezamenlijke maaltijd op elkaar wachten, dan goede bekomst zeggen en dan pas opstaan van tafel. Wij zijn dat zo gewend en vinden er niks vreemds aan: gewoon netjes op elkaar wachten en afsluiten. Bij ons begint niemand te eten voordat iedereen iets op z'n bord heeft. Elke dag is dat trouwens weer een punt van aandacht, want natuurlijk gaan ze altijd stiekem een pastaatje snoepen of zo. Ook mag er niemand zomaar van tafel voordat iedereen uitgegeten is.

Soms is er wel eens iets dat iemand eerder van tafel wil, en dan vragen ze het ("mag ik van tafel?"), soms al half in de beweging. Maar dan roep ik ze terug en laat ik het ze opnieuw vragen. Mijn ouders bidden wel aan tafel, voor en na het eten. Mijn kinderen vinden dat wel prachtig. Heel devoot vouwen ze dan hun handen en neigen devoot het hoofd. OOk hier wachten we op elkaar tot iedereen klaar is.

Ik schep meestal op in de keuken, dan neemt dochter borden mee naar de eettafel. Ik neem zelf als laatste mijn eigen bord mee, dan beginnen we met ,smakelijk eten of zoiets dergelijks. Iedereen wacht wel tot ik ook aan tafel zit. Het is al een heel karwei om zoon tijdens het eten aan tafel te houden, daarom mag hij voor de toetjes zorgen, kan hij even heen en weer lopen en daarna is hij snel vertrokken. Hij moet wel eerst vragen of hij van tafel mag. Wij blijven dan vaak nog even napraten, maar we hebben geen eind.

Als iedereen zit wensen we elkaar smakelijk eten en dan beginnen we. We gaan pas van tafel als iedereen klaar is en praten eerst meestal nog wat na (dat hangt nogal van de sfeer af en die is onvoorspelbaar met een puberella in huis). Als de kinderen netjes vragen of ze van tafel mogen omdat Jeugdjournaal begint, of ze willen verder met huiswerk of knutselwerk of iets dergelijks, dan mag het meestal wel.

Hier wachten we tot iedereen zit voordat we gaan eten, en mag je pas opstaan als iedereen klaar is. Dat wachten met beginnen moest vooral man leren, want die was dat van huis uit niet gewend; daar is het ieder voor zich opscheppen en bunkeren, en aangezien ze ook nog allemaal idioot snel eten, wil het nog wel eens gebeuren dat ze al bijna klaar zijn tegen de tijd dat moeders eindelijk zit en haar eerste hap neemt.

Het begin van de maaltijd

Wij beginnen altijd met eet smakelijk, en daar sta ik ook op. Dan eten we rustig, samen ruimen we tussentijds de tafel af voor de toetjes komen. En als die op zijn, dat is echt iets van ons 2. Na het eten goede bekomst zeggen en dan van tafel. Als we langer zitten, met visite of gourmetten of zo mogen de kinderen wel eerder van tafel als ze klaar zijn.

Bij ons werkt ver van te voren aankondigen goed en zegge": 'ok dan eten we vandaag met zijn tweeen' oid. Dan komen ze altijd. Spelen en kind zijn maakt hongerig! Dan is het goed dat het eten snel op tafel staat, zonder te veel stress en zorgen.

Als het eten klaar is, wordt (mmestal door mij) geroepen dat we aan tafel gaan. Soms geef ik dochterlief (als ze ergens mee bezig is) al een hint dat we over 5 min gaan eten, zodat ze er is op voorbereid en kan afsluiten waar ze mee bezig is. Er wordt dus verwacht dat we allemaal aan tafel gaan als het eten op tafel komt. Dan scheppen we op en zeggen 'eet smakelijk'.

Samen eten: tips voor een ontspannen sfeer

  1. Samen plannen: Afhankelijk van de leeftijd, is het nuttig om de kinderen te betrekken bij het maaltijdplan.
  2. Zorg voor een ontspannen sfeer: Tijdens het eten komen vaak alle gespreksonderwerpen op tafel. Het is een goede manier om alles te bespreken.
  3. Probeer het eens: Smaak blijft altijd ontwikkelen en alle fase's van 'ik lust niks' gaan weer voorbij.
  4. Realistisch blijven: Het ideale scenario waarin het hele gezin gelukkig en tevreden aan tafel zit, is vaak niet de realiteit.
  5. Niet overweldigend: Afhankelijk van de leeftijd en situatie: een kind kan niet aan alle verwachten voldoen.

Bidden voor de maaltijd

Verschillende tradities schrijven voor dat er voor en/of na de maaltijd gebeden wordt. Traditioneel wordt er in Nederland bij elke maaltijd twee keer gebeden. Voor de maaltijd wordt gebeden om een zegen en na de maaltijd wordt gedankt voor het eten, vaak gecombineerd met het lezen van een bijbelgedeelte. Velen gebruiken hiervoor een standaard- of formuliergebed.

Zelf ben ik opgegroeid in een traditie, waarin per maaltijd maar één keer gebeden werd, voor het eten. En daarbij werd over het algemeen zelfs niet om een zegen gevraagd. We dankten God voor de maaltijd, die we als blijk van Gods goedheid zagen. We kenden geen voorgeschreven gebeden; het was in principe een vrij gebed, in eigen woorden. En eenmaal per dag, meestal na de hoofdmaaltijd, werd er na het eten uit de Bijbel gelezen. Om dat gebruik te rechtvaardigen werd verwezen naar 1 Timoteüs 4:5 - alle dingen worden geheiligd door het Woord van God en door het gebed.

Het gebed voor het eten heeft uitgesproken betekenis. We erkennen ermee, dat we ondanks alle menselijke kennis en inspanningen alleen eten hebben, omdat God de natuur zo heeft ingericht, dat er voldoende voedsel voortgebracht wordt. Zoals we degene die de maaltijd bereidt danken voor het heerlijke eten, danken we ook degene die het ons geeft: we aanvaarden onze maaltijd als een goede gave van God.

In algemene zin gaat het bij gebed om het delen van onze wensen en gevoelens met onze hemelse Vader, die in alles aan onze zijde wil staan. Dat is voor ons troostvol en bemoedigend en het doet Gods hart goed als zijn kinderen hem overal bij betrekken. Daarnaast zie je in de Bijbel een aantal keer het voorbeeld van Jezus, die een dankgebed uitspreekt voordat hij het brood verdeelt. Goed voorbeeld, doet goed volgen?

Alternatieven: gemak dient de mens

Voor wie weinig tijd heeft om te koken, zijn er tegenwoordig veel alternatieven beschikbaar. Kant-en-klaarmaaltijden zijn voor sommigen niet meer weg te denken; de supermarkten staan er vol van en ook online kun je deze zelfs bestellen. Zo zijn er bedrijven zoals Rich-Meals die kant-en-klaarmaaltijden aan huis leveren; wel zo gemakkelijk als je -zoals velen onder ons - een drukke agenda hebt of niet aan voedselverspilling wilt doen. Met kant-en-klaarmaaltijden kun je binnen 5 minuten een heerlijke maaltijd op tafel hebben.

Soorten kant-en-klaarmaaltijden

  • Diepvriesmaaltijden: Diepvriesmaaltijden hebben een transformatie doorgemaakt en doordat de maaltijden snel worden ingevroren, bevatten de maaltijden nog steeds dezelfde voedingswaardes.
  • Stoommaaltijden: Door deze nieuwe vorm van kant-en-klaarmaaltijden, heb je eigenlijk binnen een handomdraai een verse maaltijd. Doordat de ingrediënten nog onbereid in de verpakking zitten, hoef je alles alleen klaar te stomen en je kunt aan tafel.
  • Maaltijdsalades: Het fijne aan deze maaltijden is, dat je deze letterlijk overal kunt eten en er geen voorbereiding voor nodig is. Het enige wat je hoeft te doen, is de salade mengen en dan is deze direct klaar om gegeten te worden.

Of een maaltijd gezond is, hangt volledig af van de samenstelling en natuurlijk van het volledige voedingspatroon van de persoon zelf. Het is belangrijk om te kijken welke voedingsstoffen er in kant-en-klaarmaaltijden zitten. Maaltijden van Rich-Meals bevatten minimaal 150 gram groenten per portie en is er de mogelijkheid om zelfs extra groenten er bij te bestellen. Naast groente en vezelrijke ingrediënten bevat elke maaltijd bij Rich-Meals ook minimaal 30 gram eiwitten.

labels:

Zie ook: