Het gebruik van kruiden en specerijen is essentieel om smaak, geur en kleur aan gerechten toe te voegen. Maar wat zijn kruiden precies, en hoe verschillen ze van groenten? In deze uitgebreide gids duiken we in de wereld van kruiden en specerijen, en ontdekken we hoe je ze optimaal kunt gebruiken in de keuken.
Wat zijn Kruiden en Specerijen?
Kruiden zijn aromatische planten die in gematigde klimaten groeien. Ze zijn over het algemeen sappig en groen, en hun bladeren, bloemen, zaden en wortels worden vers of gedroogd gebruikt in gerechten. Voorbeelden van veelgebruikte kruiden zijn peterselie, selderij, lavas en basilicum.
Specerijen daarentegen komen uit tropische landen en worden zelden vers gebruikt. Het zijn gedroogde zaden, bessen, bast of wortels van meestal struiken of bomen. Hun smaak en geur zijn over het algemeen wat zwaarder en exotischer dan die van groene kruiden. Denk hierbij aan nootmuskaat, kaneel en saffraan.
Voor het gemak wordt vaak het woord 'kruiden' gebruikt om zowel kruiden als specerijen aan te duiden.
Het Belang van Kruiden in de Keuken
Kruiden kunnen veel betekenen voor de vertering en de smaak van groenten. Ze hebben vaak invloed op de gehele maaltijd. Door het toevoegen van kruiden en specerijen worden voedingsstoffen beter opgenomen. Kruiden zorgen er ook voor dat een gerecht minder verzurend wordt voor ons lichaam.
Door hun verschillende eigenschappen en werkingen op ons lichaam kunnen we kruiden ook gebruiken als geneesmiddel. En natuurlijk zijn het smaakmakers. Ook voor kruiden geldt dat variatie belangrijk is.
Kruiden en Gezondheid
Kruiden zijn rijk aan vitamine C en vezels. Daarnaast bevatten ze gezonde mineralen zoals ijzer, magnesium, calcium en kalium. Kruiden hebben vaak een antivirale werking en bevatten veel antioxidanten die veroudering van ons lichaam tegengaan. Maar ze kunnen nog meer. Ze hebben ook invloed op onze emoties. Zo werkt kaneel pijnstillend en ondersteunt komijn ons zelfvertrouwen.
Kruiden kunnen zout in een gerecht vervangen en ze verlagen ook de behoefte aan suiker. Daarnaast hebben ze een hoge verzadigingswaarde waardoor ze de eetlust remmen.
Verse vs. Gedroogde Kruiden
Afhankelijk van de manier waarop je de kruiden in een gerecht wilt gebruiken, kun je beter kiezen voor gedroogde of verse kruiden. Gebruik je de kruiden al tijdens het koken, bijvoorbeeld om vlees mee te kruiden, dan kun je het beste kiezen voor gedroogde kruiden. De kruiden hebben op deze manier de tijd om in te trekken of om zacht te worden.
Wanneer je de kruiden als finishing touch op je gerecht gebruikt, bijvoorbeeld basilicum op de pasta, dan kun je beter gaan voor verse kruiden. Niet alleen zien de kruiden er op die manier verser uit, maar ze behouden ook hun vluchtige smaakbestanddelen.
Het verschil tussen verse en gedroogde kruiden is minimaal. Gedroogde kruiden worden namelijk vaak gedroogd door middel van vriesdrogen. Bij vriesdrogen worden de kruiden geconserveerd wat ongeveer 98% van het vocht uit de kruiden haalt. Hetgeen dat overblijft van de kruiden wordt verwerkt tot een poeder of korrels die makkelijk te gebruiken zijn. De voedingswaarden van gedroogde kruiden blijven vrijwel helemaal behouden.
Wanneer Gedroogde Kruiden Gebruiken?
Gedroogde kruiden zijn ideaal om mee te verwarmen in een gerecht. Als je een saus, stoofpot of soep maakt die langere tijd op het fornuis of in de oven moet pruttelen, kunnen gedroogde kruiden een mooie smaak toevoegen. Gedroogde kruiden die niet mee verwarmd worden, hebben de neiging wat stoffig te smaken.
Sommige gedroogde kruiden hebben zelfs een betere smaak dan hun verse soortgenoten. Oregano, marjolein, tijm, rozemarijn, laurierblaadjes en venkelzaad gebruik je bijvoorbeeld prima gedroogd.
Wanneer Verse Kruiden Gebruiken?
Groene kruiden zoals basilicum, bieslook, koriander, peterselie, dragon, munt en dille bevatten veel “vluchtige” smaakbestanddelen, die tijdens het drogingsproces nagenoeg verdwijnen. Gebruik deze kruiden daarom het liefste vers. Ze zijn het lekkerst als ze rauw (of slechts een paar minuten mee verwarmd) aan een gerecht worden toegevoegd.
Verse kruiden zijn perfect als finishing touch. Strooi verse kruiden als peterselie, bieslook, dille, koriander, basilicum of munt daarom aan het einde over een gerecht of meng ze er op het laatst door. Zo proef je de karakteristieke smaken het beste en blijven de kruiden ook knapperig en kleurig.
Hoe Kruiden Bewaren?
Gedroogde kruiden zijn lang houdbaar, maar kunnen na verloop van tijd wel smaak en geur verliezen. Bewaar ze op een koele, droge en donkere plek.
Verse kruiden kun je bewaren door ze in een vel keukenpapier te rollen en het keukenpapier licht vochtig te maken. Bewaar de kruiden met het keukenpapier in een afgesloten plastic zak in de koelkast. Een bosje blijft zo wel 2 weken goed.
Je kunt verse kruiden ook gemakkelijk invriezen en zo bewaren voor een volgend moment. Knip de blaadjes van de plantjes, was ze en snijd ze (eventueel) fijn. Verdeel ze vervolgens over de vakjes van een ijsblokhouder, schenk er een beetje water over en vries ze in.
Kruidenmixen en Zoutvervangers
Veel kant-en-klare kruidenmengsels bevatten zout, wat niet ideaal is als je een natriumbeperkt dieet hebt. Er zijn echter kruidenmengsels te koop, waarin geen zout is verwerkt, zoals het kruidenbuiltje van Honig en het kruidenmengsel van Bonusan. Kijk hiervoor op de verpakking. Bij de lijst met ingrediënten mag geen zout vermeld zijn.
Je kunt ook zelf een kruidenmengsel maken. Hieronder vindt u enkele voorbeelden. Deze kruidenmengsels smaken lekker bij vlees, vis, rijst- en deegwarengerechten, soepen, sausen.
Kruiden en Roerbakken
Roerbakken is een super handige manier om snel en makkelijk veel groenten en vitamines binnen te krijgen. Om wat meer smaak te creëren zijn kruiden ideaal en niet te missen bij al mijn gerechten.
Met de juiste kruidenmixen kun je van je roerbakgroenten een ware smaakexplosie maken. De Royal Veggies kruidenmix van Green Gypsy is bijvoorbeeld een uitstekende keuze om je groentegerechten op te fleuren.
Voorbeelden van Roerbakcombinaties
- Hollandse roerbakgroenten: Wortelen, paprika, bloemkool, sperziebonen en aardappelen. Voeg hier Royal Veggies, kervel of knoflook aan toe.
- Chinese roerbakgroenten: Taugé, Chinese kool, paksoi, prei en sugar snaps. Combineer met noodles of witte rijst en Royal Veggies.
- Italiaanse roerbakgroenten: Courgette, rode paprika, champignons, ui en prei. Ideaal voor pastagerechten.
Kruidenlijst voor Zoutvervanging
Deze kruidenlijst is bedoeld voor mensen, die minder of geen zout moeten gaan gebruiken. Zout is een smaakversterker. Dat wil zeggen dat zout de natuurlijke smaak van een gerecht beter laat uitkomen. Wanneer u gewend bent om tijdens het koken zout toe te voegen, dan zult u het zout beslist missen als u het niet meer gebruikt.
Om het eten de eerste tijd smakelijker te maken, krijgt u deze kruidenlijst. U zult merken dat meer kruiden gebruiken niet betekent dat het eten scherper van smaak wordt. Wel komt er méér smaak aan.
Kruiden voor Verschillende Gerechten
Hieronder een lijst met gerechten en geschikte kruiden. Deze lijst is verre van volledig. Al doende zult u merken dat de mogelijkheden onbeperkt zijn. Bovendien zult u het ene kruid smakelijker vinden dan het andere. Smaken verschillen en dat is maar goed ook.
| Gerecht | Geschikte Kruiden |
|---|---|
| Vlees | Paprikapoeder, rozemarijn, tijm, oregano |
| Vis | Dille, peterselie, citroenmelisse |
| Groenten | Knoflook, basilicum, oregano, tijm |
| Soepen | Laurierblad, tijm, peterselie |
| Aardappelen | Rozemarijn, knoflookpoeder, paprikapoeder |
Recepten met Kruiden
Kruiden zijn onmisbaar in talloze recepten. Hier zijn enkele ideeën om je op weg te helpen:
- Roerbakgroenten met Royal Veggies: Snijd je favoriete groenten in kleine stukjes, roerbak ze in olie en voeg de Royal Veggies kruidenmix toe voor een heerlijke smaakexplosie.
- Groentepasta met paddenstoelen: Combineer pasta met een mix van paddenstoelen en verse kruiden zoals basilicum en peterselie.
- Bloemkoolsalade met aardappelen: Een perfect bijgerecht voor de barbecue, op smaak gebracht met dille en bieslook.
- Geroosterde rode bietjes met geitenkaas en rucola: Rooster de bietjes en combineer ze met geitenkaas, rucola en een dressing van verse kruiden.
- Groene aspergesoep met zachte geitenkaas: Een romige soep met groene asperges, geitenkaas en verse kruiden.
labels:
