Minuscule deeltjes plastic worden steeds vaker gevonden in ons eten en drinken. En daarmee belanden ze in ons lichaam. Van sommige van deze plastic deeltjes weten we dat ze schadelijk zijn en onze hormonen kunnen verstoren of kanker veroorzaken.

Microplastics in Rijst: Een Zorgwekkende Realiteit

Mensen krijgen 3 tot 4 milligram microplastics per 100 gram rijst binnen, becijferde de Universiteit van Queensland. Naast arseen zitten er microplastics in je rijst. Ook daar helpt een spoelbeurt bij. Een vijfde van die ministukjes plastic krijg je weg door het te wassen, concludeerden wetenschappers van de University of Queensland (Australië) in 2021. En dat is maar goed ook. Een deel van de microplastics die je eet, komt misschien wel in je hersenen terecht.

Waar Komen Microplastics Nog Meer Voor?

Microplastics zijn niet alleen in rijst te vinden. Hier zijn enkele andere bronnen:

  • Zout: Himalayazout bevat significant meer microplastics, zo laat een studie uit 2023 zien, dan normaal tafelzout en ander zeezout.
  • Theezakjes: Eén theezakje kan miljarden microplasticdeeltjes loslaten in heet water. Gebruik dus losse thee en zo’n thee-ei.
  • Zeedieren: Door plasticvervuiling in oceanen en rivieren slikken vissen, schelpdieren en schaaldieren plastic in.
  • Water in plastic flessen: Microplastics zijn gevonden in bijna alle waterflessen van grote merken.

Het Wassen van Rijst: Meer dan Alleen Schoonmaken

Rijst wassen voordat je het in een pan water kookt? Dat klinkt als dubbel werk. In het kookwater worden de rijstkorrels immers ook schoon. Toch is dat juist de reden waarom je het misschien wel wilt wassen, zegt Tara Eikenaar van het Voedingscentrum.

In Azië is het wassen van rijst de normaalste zaak van de wereld. En dat is niet toevallig. Rijst is namelijk hartstikke populair in veel Aziatische landen. Er bestaan dus een hoop verschillende gerechten waarin de witte of bruine korrels zijn verwerkt. Het wassen van rijst zou het mogelijk maken om de textuur ervan te beheersen.

Dat zit zo: op rijst zit overtollig zetmeel. Dat is daar gekomen tijdens het proces waarbij de schil van de korrels gehaald werd. Bij sommige maaltijden, zoals kip pilav, schrijven koks voor dat je dat zetmeel verwijdert. Want dan krijg je zachte, losse korrels. Bij andere gerechten, zoals risotto, paella en rijstpudding, zou je de rijst juist niet moeten wassen. Dat extra beetje zetmeel bindt de boel dan.

Een andere reden om je rijst te spoelen? Het minimaliseert je schoonmaakwerk. Minder zetmeel in het spoelwater betekent minder schuim en bubbels. Je pan kookt dus niet zo snel meer over.

Het Verwijderen van Zware Metalen

Zo kan er arseen in rijst zitten, zegt Eikenaar. Rijstplanten nemen dit zware metaal namelijk goed op uit de grond.

Inname van arseen is niet zonder risico's, blijkt uit een overzichtsstudie van onder meer University of Texas (VS). Zo zagen de onderzoekers dat blootstelling aan arseen de celdeling in het lichaam kan verstoren, wat de kans op kanker vergroot. Ook ontdekten ze een verband tussen langdurige inname van arseen en hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas.

Hoe Zit Het Met Arseen?

Gelukkig zul je in Nederland niet snel te veel arseen binnenkrijgen. Er zijn namelijk regels voor de toegestane hoeveelheid arseen in (rijst)producten. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt in de gaten of producenten zich aan deze normen houden. Maar helaas, toch zit er soms arseen in je rijst. 'Het wassen van rijst kan het gehalte dan verder beperken', legt Eikenaar uit.

En flink ook, blijkt uit onderzoek van de Tehran University of Medical Sciences (Iran). De wetenschappers zagen dat het arseenpercentage in rijst na het wassen daalde met maar liefst 42,3%, terwijl koken slechts een afname van 26,9% opleverde.

Het Effect van Wassen op Voedingsstoffen

Uit studie van Henan University of Technology blijkt dat het wassen van rijst niet alleen arseen en microplastic door de goot spoelt, maar ook belangrijke voedingsstoffen. Met name vitamine B. Maar of het behoud van vitamine B opweegt tegen de inname van zware metalen, is nog maar de vraag.

Hoe Was Je Rijst?

Heel eenvoudig: vul een kommetje met rijst, voeg water toe en roer er met je hand doorheen.

Duurzamere Alternatieven en Verpakkingen

Als Lassie proberen we, waar we kunnen, onze impact op de planeet te verkleinen. Zo lanceerden we eerder verschillende biologische producten, zoals couscous en bulgur.

Een volgende stap is het verduurzamen van de plastic builtjes. Ooit was plastic het symbool voor modernisering, maar inmiddels kleeft er een negatief imago aan traditioneel plastic. Uiteindelijk hebben we de keuze gemaakt voor een bio-based plastic: PLA (afkorting van Poly Lactic Acid, ofwel polymelkzuur).

Bio-based plastic - waaronder PLA - is gemaakt van plantaardige en hernieuwbare bron, zoals (in dit geval) mais. Voor de builtjes wordt dus niet langer gebruik gemaakt van fossiele grondstoffen. Dit is bij traditioneel plastic wel het geval. Zo besparen we op fossiele grondstoffen, die niet oneindig op voorraad zijn.

PLA leidt tot minder CO2-uitstoot tijdens productie in vergelijking met traditioneel plastic en is bovendien biologisch afbreekbaar. [1] Is het een wondermiddel? Nee. PLA is bijvoorbeeld thuis niet goed te composteren. In een industriële omgeving bestaat die mogelijkheid weer wel net als de optie om het materiaal te recyclen, maar momenteel wordt er nog te weinig met PLA als verpakkingsmateriaal gewerkt om de afvalstromen daarop in te richten. Voorlopig gooi je de lege builtjes dus nog bij het restafval.

Tips om Plastic Inname te Beperken

  • Warm geen eten op in plastic bakjes.
  • Kies voor verse producten en vermijd plastic verpakkingen.
  • Vermijd theezakjes en voorgekookte rijst.
  • Gebruik een microplastic filter voor je wasmachine.
  • Koop minder kleren van synthetische stoffen.
  • Drink kraanwater in plaats van flessenwater, maar hergebruik plastic flessen niet.

Alternatieve Verpakkingen en Winkels

Met rijst hebben wel als ‘zero plastic’-gebruikers wat meer geluk. Dit zit in de supermarkt meestal verpakt in karton en dat is goed te recyclen.

Mocht je helemaal geen verpakkingen willen, of een wat meer speciale rijst willen kopen dan zijn hier gelukkig genoeg oplossingen voor. Dit geldt ook voor de andere graansoorten. Sowieso zijn twee winkels waar je al deze producten onverpakt kunt vinden en je direct voldoende kunt inslaan.

  • Little Plant Pantry
  • Delicious Food
  • Pieter Pot

Ook zijn er andere winkels waar je graansoorten los kunt kopen. Bij de Ekoplaza kun je verschillende soorten haver kopen. Bij de Volkskruidentuin verkopen ze rijst zonder verpakkingen, dit is een van de weinige producten die ze hier onverpakt hebben. Ook verkopen ze op de biologische Noordermarkt op zaterdag veel verschillende soorten onverpakte granen. Genoeg keuze dus!

labels:

Zie ook: