Chips zijn dunne, krokante schijfjes gefrituurde aardappel. Ze worden vaak gegeten als snack of tussendoortje.
Onder chipseters lijken twee kampen te bestaan: de paprikachips- en de naturelchipsfans. Of je nu gaat voor naturel, paprika of bolognese: alle chips worden gemaakt van speciale aardappelrassen.
Aardappelchips werden zo’n 150 jaar geleden uitgevonden door een kok in New York, die aardappelen zó dun sneed dat je er dwars doorheen kon kijken. In de fabriek van Lay’s in Broek op Langedijk komen dagelijks 1 miljoen zakken chips en zoutjes van de band. Tegenwoordig is Lay’s (voorheen Smiths) eigendom van PepsiCo Nederland B.V..
Volgens de aardappelproducent Ontario Potato verbouwen boeren speciale chips- aardappelen. Deze aardappelen hebben een hoog zetmeelgehalte en een laag suikergehalte, zodat ze van binnen donzig blijven en lichtbruin worden als ze worden gebakken. Nadat de aardappelen zijn gerooid, worden ze opgeslagen in een temperatuurgecontroleerde omgeving. Als dat niet gebeurt, verandert hun zetmeel in suiker en wordt de aardappel ongeschikt om te verwerken. Aardappelen kunnen op deze manier ongeveer 4 maanden worden bewaard.
Als de aardappels geteeld zijn, gaan ze naar de chipsfabriek. Is de kwaliteit goed genoeg? Dan is het tijd voor wassen, sorteren en schillen. De aardappelen worden vervolgens gewassen en een machine wrijft de schil eraf en sorteert ze op grootte. De aardappelen gaan via een band naar een razendsnelle snijmachine. Sommige aardappelchips worden met een kartelmes in een fancy vorm gesneden. Hierna wordt het zetmeel van de aardappelschijfjes afgespoeld. De gesneden schijfjes worden kort gekookt. De ruimte die het kokende water in het aardappelschijfje inneemt, wordt bij het bakken vervangen door olie. Zo worden de chips krokant en knapperig.
Het bakken gebeurt in een vat plantaardige olie op 190º C. Door het bakken wordt het zetmeel in de aardappel bruin en inspecteurs controleren of de chips de juiste kleur hebben alvorens ze uit de kuip te halen.
Naturel chips zijn gefrituurd en gezouten, andere smaken worden vervaardigd met verschillende ingrediënten, waaronder: kruiden, specerijen, kazen en/of andere smaakstoffen. De meest gegeten chips zijn al jaren de ‘rode naturel’, waaraan alleen zout is toegevoegd. Ook de enigszins zoet gekruide ‘blauwe paprika’ doet het al jaren goed. Dan hebben we nog de klassieke ‘bolognese’ in groene zak, gekruid met bekende Italiaanse smaakmakers.
Suiker in chips
Bij een schaaltje chips denk je niet snel aan suiker. Je proeft het misschien nergens, maar het zit er wel degelijk in. In een portie naturelchips -een schaaltje van 40 gram- zit gemiddeld 20,5 gram aan koolhydraten, waarvan 0,2 gram suikers. Een portie paprikachips telt 24 gram koolhydraten; daarvan is 0,8 gram suiker.
Toch is het een andere chipssoort, die met kop en schouders boven deze suikergehaltes uitsteekt. Groentechips! Hoewel de naam je het idee geeft gezond bezig te zijn, bevat groentechips veel meer suiker dan andere chips. Basisingrediënten zoals wortel, rode biet en zoete aardappel bevatten namelijk al veel natuurlijke suikers.
Paprika in paprikachips
Zit er paprika in paprikachips? In groentechips zitten groenten en in naturel (aardappel)chips zitten aardappels. Hoewel de roodoranje kleur van de chipjes je wel doet denken aan rode paprika’s, zit de vruchtgroente zoals we hem kennen er niet per se in. Je eet géén gemalen paprika’s en ook geen flinterdunne schijfjes paprika, zoals je dat wél doet met aardappels bij gewone aardappelchips.
Een handje paprikachips? De meeste paprikachips komen aan hun smaak door ‘paprikakruiding’. Dat betekent dat de chips op smaak zijn gebracht met specerijen, waarvan paprikapoeder er één is.
Vet en zoutgehalte
Naturelchips bevat zo’n 30 tot 34 gram vet per 100 gram, afhankelijk van het merk. Daarvan is ongeveer 10 procent verzadigd vet, variërend tussen 2,5 gram en 2,9 gram. Bij paprikachips is de hoeveelheid vet ietsje lager: bij de meeste chipsmerken bevat 100 gram chips 28 tot 33 gram vet.
Hoeveel zout bevatten naturelchips en paprikachips eigenlijk? Een portie naturelchips van 40 gram bevat zo’n 0,45 gram zout. In een portie paprikachips is de gemiddelde hoeveelheid zout zelfs 0,68 gram. Bovendien worden niet alle soorten zout meegeteld in een voedingswaardetabel.
Voor volwassenen geldt het advies om maximaal 6 gram zout per dag binnen te krijgen. Een teveel aan natrium geeft namelijk een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, doordat je bloeddruk van natrium stijgt. Wie op zijn zoutinname wil letten, kan dus beter voor een (klein) zakje naturelchips gaan.
Gezondheidsaspecten
Dat chips ongezond zijn is geen verrassing. Eet je een handje chips, dan blijft het vet zelfs aan je vingers plakken. Er zijn drie hoofdsoorten vet: verzadigde vetten, onverzadigde vetten en transvetten. Waar onverzadigde vetten het cholesterolgehalte in je bloed verlagen, doet het consumeren van (veel) verzadigd vet juist het tegenovergestelde. Eet je te veel verzadigd vet, dan vergroot het risico op hart- en vaatziekten.
Transvetten zijn onverzadigde vetten die door chemische processen in de fabriek van structuur veranderd zijn. Deze vetten zijn nog slechter voor je gezondheid dan verzadigde vetten. Transvetten kom je veel tegen in…chips! De aardappelschijfjes worden gefrituurd, waardoor vet wordt omgezet in transvet. Helaas kun je niet op een etiket nagaan hoeveel transvetten een product bevat.
Een ander mogelijk gezondheidsrisico in verband met aardappelchips is acrylamide, dat ontstaat wanneer aardappelen bij hoge temperaturen worden gebakken of gefrituurd. Veel fabrikanten houden dit tegenwoordig wel beter in de gaten. Daarbij worden de meeste chips gebakken in zonnebloemolie.
Een hoge consumptie van suiker kan gewichtstoename en tandbederf veroorzaken. Veel populaire chips zijn sterk bewerkt en zitten vol lege calorieën en ongezonde ingrediënten, waaronder toegevoegde suiker en kunstmatige kleurstoffen. De meeste chips bevatten veel natrium, afkomstig van zout. Er zijn trouwens ook ongezouten chips te koop.
Gezondere alternatieven
Wie zoekt naar een gezonde snack, kan het chipsschap in de supermarkt beter overslaan. Chips bevatten veel (trans)vetten, die het cholesterolgehalte in je bloed verhogen. Daarmee loop je meer risico om hart- en vaatziekten te krijgen. De precieze hoeveelheid vet, zout en suiker verschilt natuurlijk per chipsmerk. Of paprikachips gezonder is dan naturelchips? Dát ligt aan het ingrediënt waar je naar kijkt.
Als je op zoek bent naar gezonde chips, is het belangrijk om producten te kiezen op basis van hun ingrediënten en voedingswaarde. Over het algemeen geldt, hoe minder ingrediënten hoe beter. De smaakversterker E621 (soms vermomd als gistextract) is een voorbeeld van een smaakstof die je beter kunt vermijden. Zoek chips zonder kunstmatige kleur- en/of smaakstoffen. Belangrijk is ook dat er geen toegevoegde suiker in zit. Omdat de meeste chips weinig proteïne en vezels bevatten, is het een goed idee om ze te combineren met een proteïne- en vezelrijke dip, zoals hummus of zwarte bonendip.
Een nog gezonder alternatief zijn de groentechips, meestal gemaakt met rode biet, wortel en pastinaak. Er zijn tegenwoordig zelfs chips te koop op basis van kikkererwten, zoete aardappel of bakbananen. Het is tot slot ook een optie chips te kopen die zijn gefrituurd in olijfolie. Olijfolie is rijk aan omega 9 in de vorm van oliezuur, dat bekend staat als ‘goed voor hart- en bloedvaten’.
Wil je minder suiker eten? Suiker komt in verschillende vormen in voeding voor. Suiker zit van nature in bijvoorbeeld fruit en melk. Deze producten passen in een gezond voedingspatroon. Wil je minder suiker eten, neem dan minder frisdrank, sap, koek, snoep en gebak. In die producten zitten veel calorieën, maar weinig voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en vezels.
Hoe past chips in je eetpatroon?
Je weet nu hoeveel suiker er in chips, paprika zit. Wil je inzicht krijgen in je hele eetpatroon? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.
Er zijn veel soorten producten met koolhydraten. Gezond om te nemen zijn producten zoals volkorenbrood en volkorenpasta, bulgur, volkoren couscous, aardappels, peulvruchten, groente en fruit. Deze staan in de Schijf van Vijf, zitten vol vezels en bieden winst voor je gezondheid. Minder gezond zijn producten met veel (toegevoegd) suiker en weinig goede voedingstoffen zoals frisdrank, sap, koek en snoep.
Wil je weten hoeveel koolhydraten je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.
Indien de gegevens niet overeenkomen met de gegevens op de verpakking, kunt u deze aanvullen of corrigeren.
| Voedingswaarde | Hoeveelheid |
|---|---|
| Kcal | Variërend per merk |
| Eiwitten | Variërend per merk |
| Vetten | Variërend per merk |
| Koolhydraten | Variërend per merk |
| Vitamines | Variërend per merk |
| Mineralen | Variërend per merk |
Een gezonde snack is een zak(je) chips sowieso niet. Dunne schijfjes van aardappel, gefrituurd in een bad van hete olie, in een laag smaakmakers en veel zout.
Appelzuur: Appelzuur is het zwak organisch zuur dat onder meer in appels voorkomt -het zorgt voor de zure smaak van groene appels-.
labels:
Zie ook:
- Bananencake recept zonder suiker: Gezond & lekker!
- Zoet Zonder Suiker: Heerlijke & Gezonde Recepten!
- Gezonde koekjes bakken zonder suiker? Makkelijke & lekkere recepten!
- Ontdek De Onweerstaanbare Smaak Van Cornflakes Chocolade Kussentjes!
- Ontdek Wat Er Echt Gebeurt Als Je Stop Met Zout Eten – Onverwachte Gezondheidsvoordelen!




