Zoete Zusjes, een populair YouTube-kanaal met twee jonge meisjes die vlogs en knutselvideo’s maakten, zijn niet meer actief op hun kanaal. De invloed van Zoete Zusjes op sociale media is aanzienlijk geweest voor jonge kijkers wereldwijd. Hun video’s, waarin de zusjes samen spelen, knutselen en avonturen beleven, trekken kinderen van verschillende leeftijden aan.
De reden voor het stoppen van Zoete Zusjes met het maken van video’s is niet officieel bekendgemaakt. Op dit moment lijkt het erop dat Zoete Zusjes volledig gestopt zijn met het maken van video’s en geen andere kanalen of activiteiten hebben. Het stoppen van Zoete Zusjes heeft veel fans teleurgesteld, vooral jonge kinderen die genoten van hun vrolijke en educatieve video’s.
Hanneke de Zoete is de moeder van Saar en Janna, beter bekend als De Zoete Zusjes. Een paar jaar geleden startten zij met het gezin een YouTubekanaal met filmpjes voor leuke activiteiten voor kinderen. Inmiddels zijn De Zoete Zusjes uitgegroeid tot een van de meest bekeken kanalen én is er een reeks (voorlees)boeken over Saar en Janna verschenen.
De impact van De Zoete Zusjes op jonge kijkers
Deze content heeft potentieel positieve effecten op de ontwikkeling van jonge kijkers, zoals het stimuleren van creativiteit, samenwerking en ontdekking. De video’s bieden ook entertainment en ontspanning voor kinderen, wat relevant kan zijn in een tijd waarin veel kinderen stress ervaren.
Er zijn echter ook bezorgdheden geuit over de impact van Zoete Zusjes op jonge kijkers. Critici stellen dat de voortdurende blootstelling aan geïdealiseerde beelden van het leven van de zusjes kan leiden tot onrealistische verwachtingen bij kinderen. Daarnaast kan overmatige consumptie van dergelijke content mogelijk resulteren in een verminderde waardering voor de realiteit en de natuurlijke uitdagingen van het leven. Het is van belang om deze zorgen in overweging te nemen en na te denken over manieren om kinderen te ondersteunen bij het ontwikkelen van een evenwichtig wereldbeeld, terwijl ze genieten van de content van Zoete Zusjes.
Sommige critici beweren dat de video’s te commercieel zijn en dat de zusjes te veel nadruk leggen op het promoten van producten en merken. Een ander punt van kritiek is dat de video’s van Zoete Zusjes soms te perfect en geïdealiseerd zijn, waardoor kinderen een vertekend beeld kunnen krijgen van de realiteit.
De rol van algoritmes en maatschappelijke ontwikkelingen
Deze veranderingen hebben geleid tot een grotere nadruk op engagement en kijktijd, wat heeft geresulteerd in een toename van suggestieve en sensationele content die meer views genereert. Dit heeft ertoe geleid dat sommige contentmakers, waaronder Zoete Zusjes, hun strategieën hebben aangepast om te voldoen aan de eisen van het algoritme. Deze veranderingen hebben ook geleid tot zorgen over de impact ervan op jonge kijkers. Omdat het algoritme gericht is op het vasthouden van de aandacht van gebruikers, kan dit leiden tot een overvloed aan snelle, oppervlakkige content die niet noodzakelijkerwijs educatief of waardevol is voor kinderen.
Maatschappelijke ontwikkelingen hebben ook invloed gehad op kindercontent op sociale media, waaronder die van Zoete Zusjes. De toenemende aandacht voor diversiteit, inclusie en representatie heeft ertoe geleid dat contentmakers worden aangemoedigd om meer diverse en inclusieve verhalen te vertellen die een breder publiek aanspreken. Dit heeft geleid tot een grotere diversiteit in kindercontent, met meer aandacht voor verschillende culturen, achtergronden en ervaringen. Daarnaast heeft ook de groeiende bewustwording rondom online veiligheid en privacy geleid tot veranderingen in de manier waarop kindercontent wordt geproduceerd en gedeeld. Contentmakers worden aangemoedigd om de privacy van kinderen te respecteren en om zorgvuldig na te denken over hoe zij kinderen in hun content portretteren.
De verantwoordelijkheid van ouders
Ouders spelen een cruciale rol in het reguleren van de kindercontent die hun kinderen consumeren, waaronder die van Zoete Zusjes. Het is belangrijk dat ouders actief betrokken zijn bij het mediagebruik van hun kinderen en dat ze samen met hen praten over wat ze online zien. Door open communicatie te bevorderen, kunnen ouders hun kinderen helpen om kritisch na te denken over de content die ze consumeren en om gezonde mediagewoonten te ontwikkelen. Daarnaast kunnen ouders ook gebruikmaken van ouderlijk toezichttools en filters om de toegang tot bepaalde content te beperken en ervoor te zorgen dat hun kinderen alleen blootgesteld worden aan geschikte en leeftijdsgebonden content.
Alternatieven voor kindercontent
Er zijn talloze andere contentmakers die educatieve en vermakelijke content produceren voor kinderen, variërend van knutselvideo’s tot educatieve spelletjes en avontuurlijke verhalen. Daarnaast kunnen ouders ook gebruikmaken van speciale kinderplatforms en apps die gericht zijn op het bieden van veilige en geschikte content voor jonge kijkers.
De toekomst van kindercontent
De toekomst van kindercontent op sociale media zal naar verwachting blijven evolueren in lijn met maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende normen rondom online veiligheid en privacy. Contentmakers zullen naar verwachting blijven streven naar meer diverse, inclusieve en educatieve content die aansluit bij de behoeften en interesses van jonge kijkers. Daarnaast zullen sociale mediaplatforms naar verwachting blijven werken aan het verbeteren van hun algoritmes om kindercontent te promoten die zowel vermakelijk als leerzaam is voor kinderen. Het is ook waarschijnlijk dat ouders een steeds actievere rol zullen spelen in het reguleren van het mediagebruik van hun kinderen, door gebruik te maken van ouderlijk toezichttools en filters om de toegang tot bepaalde content te beperken. Door samen met hun kinderen openlijk te praten over wat ze online zien, kunnen ouders hen helpen om kritisch na te denken over de content die ze consumeren en om gezonde mediagewoonten te ontwikkelen.
Kindermarketing en de verantwoordelijkheid van influencers
Weten influencers dat jonge kinderen naar hun filmpjes kijken en het dan ook willen eten? Worden ze betaald om snoep, hamburgers en ander junkfood te showen? Jonge kinderen zien reclames voor junkfood en dat mag niet. Tenminste: fabrikanten mogen hun junkfoodreclames niet ríchten op kinderen onder de 13 jaar. Toch zien vier op de tien jonge kinderen junkfoodreclames, blijkt uit een recente enquête onder honderden kinderen van onderzoeksbureau Panteia voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. En dat is niet onschuldig: wetenschapper Frans Folkvord vertelde ons eerder dat kinderen meer overgewicht krijgen door het zien van al die eetreclames.
Het is een publiek geheim dat de leeftijdsgrenzen van sociale media platforms niet werken. Er lijkt een mismatch te zijn tussen het beleid van marketeers, de gebruiksvoorwaarden van sociale media en het gedrag van de kinderen zelf. Maar het effect is groot: meer dan de helft van de kinderen tussen de 6 en 13 jaar geeft aan dat ze een product na het zien van een reclame ook graag willen hebben. Uit ons onderzoek blijkt ook dat kinderen producten kopen die zij zien in YouTube-video’s van hun favoriete influencer.
Niet iedere influencer heeft immers de gezondheid van kinderen bovenaan zijn prioriteitenlijstje staan. Het moet de norm worden dat we niet accepteren dat dit soort content voor kinderen wordt gemaakt. Dan zitten we nog wel met het feit dat sociale media internationaal zijn en dat in landen als Amerika hele andere regels gelden. Daarom is het daarnaast belangrijk om in te zetten op educatie om kinderen te leren om kritisch naar dit soort filmpjes te kijken. Kinderen moeten leren niet meteen alles te willen hebben wat ze zien, maar zich af te vragen waarom zo’n video gemaakt wordt en waarom ze zelf vervolgens die ongezonde voeding willen eten. Wilden ze dit echt of komt het alleen maar omdat ze het in filmpjes zagen?
Voorbeelden van influencers en hun verantwoordelijkheid
We onderzochten zes filmpjes:
- BroerenzusTV en Dunkin’: Een populair kanaal waar we filmpjes zien over het leven van dochtertje Hayley, zoontje Hayden en moeder Elise. In een video spoort Elise de kinderen aan om een Dunkin’ donut te gaan halen. Dunkin’ geeft aan dit filmpje niet te hebben gesponsord.
- Enzo Knol en junkfood: Knol gaat in zijn video’s regelmatig naar McDonald’s en ook andere merken van junkfood komen voorbij in zijn filmpjes, zoals New York Pizza, Ben & Jerry’s, Coca Cola of Kitkat. New York Pizza promoot niets actief bij kinderen.
- Dylan Haegens en Jamin: Hier is zeker sprake van een betaalde samenwerking, want dat schrijft Haegens zelf onder het filmpje. Haegens heeft een ‘groot en vooral ook breed bereik’ onder de doelgroep 8 tot 16 jaar.
- MeisjeDjamila en McDonald’s: MeisjeDjamila, een van de bekendste vrouwelijke Nederlandse YouTubers, zien we een McDonald’s game spelen in deze video. McDonald’s reageert liever nog niet omdat er op dit moment een klacht van Foodwatch bij de Reclame Code Commissie ligt over de kindermarketing van McDonald’s.
- Fontein en Bang Energy: Fontein is een influencer met meer dan een miljoen volgers, die in menig filmpje een blikje Bang Energy in de hand heeft; een Amerikaans energiedrankje dat niet aanbevolen wordt onder de 18 jaar vanwege de grote hoeveelheid cafeïne. De manager vindt dat de verantwoordelijkheid bij ouders ligt en niet bij Fontein.
- De Zoete Zusjes: Moeder Hanneke de Zoete geeft aan dat ze de laatste tijd meer met gezondheid bezig zijn en steeds meer video's met ongezonde voeding wegfilteren van hun kanaal en in de toekomst steeds meer de gezonde keuze laten zien.
Onderzoeker Van Reijmersdal is positief verrast door de reactie van De Zoete Zusjes: “Het laat zien dat er wel steeds meer bewustwording ontstaat. Toch is regulering en handhaving nodig."
Sociale mediaplatforms hebben een verantwoordelijkheid om te zorgen dat kinderen geen junkfoodreclames zien. YouTube is bedoeld als open platform voor mensen boven de 16 jaar en heeft voor sommige video’s een leeftijdsgrens ingebouwd. Vorig jaar is het beleid aangepast en zulke reclames mogen niet meer getoond worden aan kinderen onder 18 jaar.
Familievloggers en kindermishandeling
Dat zijn ouders die hun gezinsleven, en vooral hun kinderen, tot in detail filmen en publiceren op Youtube en andere sociale media. Met ruim 807.000 abonnees deelt de Nieuwegeinse familie bijna dagelijks video’s waarin hun kinderen - soms zichtbaar ziek, boos of verdrietig - de hoofdrol spelen.
Volgens Margje Camps, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, is dit problematisch: “Bij de Familie Lakap zijn het voornamelijk de kinderen die prominent in beeld zijn, ouders zitten daar wel omheen. Maar het zijn voornamelijk de kinderen die iets leuks aan het doen zijn en het zijn de ouders die bepalen wat er online komt. Je bent tegelijk ouder én werkgever. Dan keurt de slager z’n eigen vlees", zegt Camps in de aflevering.
Boos vroeg 60 experts als orthopedagogen, kinderpsychologen en kinderpsychotherapeuten naar de vlogs te kijken. Daar kwam geen positief beeld uit voort. Zo stelt Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media in de aflevering: “Kinderen leren zichzelf constant te bekijken door de ogen van de ander. Ze worden beroofd van hun eigen integriteit. Als je ze filmt in kwetsbare momenten, bijvoorbeeld huilend in het ziekenhuis, creëer je onveiligheid voor likes en views. Dat is een vorm van kindermishandeling.”
Kinderen zouden door het vloggen een negatief zelfbeeld, egocentrisch wereldbeeld en sociale angst ontwikkelen. Ook kan een loyaliteitsconflict ontstaan, omdat ouders naast opvoeders ook managers zijn van de minderjarige kinderen, stellen de experts. Kinderombudsman Magrite Kalverboer zegt dat als het kind zou willen stoppen, die mogelijkheid er niet is, want het kind zorgt voor het hoofdinkomen. "Dan is er misschien zelfs sprake van uitbuiting", voegt Kalverboer daaraan toe.
Terwijl voor kinderarbeid in Nederland strenge regels gelden, begeven de vloggers zich in grijs gebied. Omdat het in huiselijke sfeer is, kan niet aangetoond worden dat het gaat om werk. Daarnaast gaat de Nederlandse arbeidsinspectie niet over kinderen die worden gefilmd in het buitenland.
labels:
