Zout is een krachtig middel tegen parasieten, schimmels en ziekmakende bacteriën. Het gebruik van zout in jouw vijver kan op verschillende manieren een bijdrage leveren aan de gezondheid van je vissen en de algehele waterkwaliteit. Tevens heeft zout ook een desinfecterende werking bij de vissen als zij wondjes op de (slijm-) huid hebben. In deze blog leggen we uit hoe je het beste zorgvuldig om kan gaan met het zoutgebruik, want zout in de vijver moet zorgvuldig worden gebruikt.

Het Juiste Type Zout Voor Je Vijver

Niet alle zoutsoorten zijn goed om te gebruiken voor je vijver. Gebruik jodium vrij zout. Jodium vrij zout kan in verschillende vormen gebruikt worden zowel: zeezout of vijverzout. Wees er zeker van, dat er geen jodium in het zout verwerkt zit. Jodium is schadelijk voor vissen en planten in de vijver.

Bij vijverbenodigdheden.nl bieden wij vijverzout aan die perfect is voor jouw vijver.

Hoeveel Zout Moet Je In De Vijver Toevoegen?

De hoeveelheid zout om toe te voegen in je vijver varieert. Het is afhankelijk van het doel.

  • Behandeling van ziektes: In de ernstige gevallen kun je tot 3 gram zout toevoegen per liter. Maar doe dit nooit zonder het waterkwaliteit en het welzijn van je vissen te controleren. Wees zeker van je zaak, gebruik enkel zout wanneer je zeker bent van de visziekte.

Het verhoogt de osmotische druk (de natuurlijke balans tussen het water binnen en buiten het lichaam van de vis, die ervoor zorgt dat de juiste hoeveelheid water en zout behouden blijft), zodat de vis minder energie moet stoppen om het water buiten zijn lichaam te houden. Het werkt tegen schimmels en tegen een aantal parasieten (bv. Chilodonella). Bij een nitrietvergifting gaat het om opname van nitriet tegen.

Hoewel zout voordelen heeft is het geen wondermiddel voor alle vijverproblemen. Voor een langdurig of overmatige zoutgebruik kan het leiden tot een zoutophoping. Dit is schadelijk voor de vijveromgeving. Een nadeel is dat een aantal andere parasieten (bv: Trichodina en Costia) gestimuleerd kunnen worden door een lage zoutconcentratie. Vijverplanten zijn vaak gevoelig voor zout. Bij overmatig zoutgebruik kan je de groei belemmeren of schade veroorzaken.

Waterkwaliteit Controleren

Als je zout heb toegevoegd aan je vijver is het essentieel om de waterkwaliteit regelmatig te controleren. Hiervoor kan je het volgende gebruiken: watertesten en pH. Hiermee voorkom je dat de zoutniveaus schadelijk worden voor het vijverecosysteem. Lees ook waterwaarde vijver om de juiste waterbalans te waarborgen. Bij hogere temperaturen neemt de snelheid waarmee het lichaam van de vis energie verbruikte en voedingsstoffen omzet om te kunnen groeien, bewegen en gezond te blijven. Warm water bevat minder zuurstof.

Gebruik een watertest om het zoutniveau regelmatig te meten, vooral na regenval, verdamping of het aanvullen van water.

Zout Gehalte in Water

Het zoutgehalte van water wordt behalve in 0/00 ook uitgedrukt in EC (Electrical Currency), wat de eenheid aangeeft in milli-Siemens per centimeter (of per meter). In de eerste plaats is de EC een belangrijk hulpmiddel bij de verversing van het systeemwater. Op de EC-meter is een waterpomp aan gekoppeld.

Men meet de omgekeerde weerstand voor elektriciteit (1/ohm). In zuiver water (met hierin geen opgeloste ionen) is hierdoor de EC nul. Lineair met de hoeveelheid opgelost zout neemt de EC toe (afhankelijk van atoomgewicht en elektrische ladingen heeft elke soort zout een eigen ijklijn). De EC wordt uitgedrukt in milli-Siemens (mS). Men kan ook duizendvoudig gevoeliger meten, zoals in de aquaristiek, en dan de EC in micro-Siemens (uS) uitdrukken.

Om een idee te krijgen van enige waarden in de praktijk: in de waterleverende stroompjes van de Amazone, de habitat van de veel aquariumvisjes, is de EC ca. 50 uS (0,05 mS), leidingwater heeft, afhankelijk van de plaats waar het wordt onttrokken, een EC van 0,3-0,6 mS, een oplossing van 0,9% (9 gram per liter) NaCl heeft een EC van ca. 16 en zeewater een EC van ca. 60 mS.

Waarom Wel en Waarom Niet Zout Toevoegen?

Vaak wordt geadviseerd om zout toe te voegen aan de vijver. Dit gebeurt echter vaak zonder duidelijke uitleg of met een variëteit aan meningsverschillen. De een zegt dit en de ander zegt dat. Het schijnt zo te horen in de koiwereld. Jammer genoeg ziet men daarom vaak door de bomen het bos niet meer. Jammer genoeg komen al die verschillende meningen onze koihobby zeker niet ten goede.

Ik zal proberen om de voor en nadelen van zout uiteen te zetten in gewoon begrijpelijk Nederlands. Dus ik zal dit proberen te doen in voor iedereen begrijpbare vorm zonder teveel op de technische informatie in te gaan.

Vaak wordt gezegd als men het advies krijgt om 2 a 3 kg. zout per 1000 liter water aan de vijver toe te voegen. Reactie :Ik heb toch geen zeevissen. Een andere opmerking die je ook wel eens hoort. Ik lust geen en hoef geen zoute haring.

Wat is nu eigelijk het zout gehalte in zeewater. Gemiddeld gezien bevat zeewater tussen de 32 en 34 kilo zout per 1000 liter water. Omgerekend is dit 3.2 a 3.4%. En dan spreken we nog niet over de dode zee die een zoutgehalte heeft van 260 a 280 kilo zout per 1000 liter water. Omgerend een percentage van 26 a 28%. Als we al deze gegevens op een rijtje zetten en vergelijken met 2 a 3 kg. zout, dus 0.2 a 0.3% per 1000 liter water wordt duidelijk dat we nog een heel eind van de zee verwijderd zijn. Laat staan een dode zee.

Zoet water heeft in de natuur overigens een zoutgehalte van ongeveer 165 mg per liter water en een chloride gehalte van 100 mg. Deze natuurlijke zouten zijn ook wel nodig om al het dierlijke en plantaardige leven in en rond de vijver in stand te houden. In de natuur komen deze zouten echter van mineralen die rechtstreeks uit de bodem opgenomen worden. Ook planten en vissen scheiden zouten af voor hun huishouding. Bij vissen komen de zouten vrij bij de ontlasting. Dus geheel zonder zout kan een biologisch evenwicht niet bereikt worden.

Dit betekend echter niet men zomaar op een vijver van 10.000 liter zomaar even 20 a 30 kilo zout moet gooien. De zoutverhouding komt dan meteen veel te hoog te liggen en in eerste instantie hebben vooral de planten hebben hiervan veel te leiden. Verslijmen en een slechte groei zijn hierdoor een veel voorkomend probleem. Als men planten in de vijver heeft moet men dus voorzichtig zijn met het toedienen van zout.

Zoals men wellicht weet zijn bacteriën en met name de nuttige bacteriën in het filtersysteem gevoelig voor plotselinge schommelingen in de waterwaarden. Zeker het ineens toedienen van zulke hoeveelheden zout zullen de bacteriën u niet in dank afnemen. Wat dit voor gevolgen heeft voor de stabiliteit in de waterwaarden mag u zelf invullen. Dus voor het water kunt u beter kiezen voor een milieu zonder zout toevoeging. Het zout wat voor de kringloop nodig is komt vanzelf in het water door de planten en de vissen.

Waarom dan toch die bekende zin “U moet 2 a 3 kilo zout per 1000 liter water toevoegen omdat…..” Ik zal enkele van de meest gebruikte antwoorden samenvatten:

  1. Zet aan tot het maken van een nieuwe slijmhuid
  2. Zout dood parasieten
  3. Voorkomt bacteriële infecties
  4. Helpt het herstel van de vissen

Er zullen wellicht nog enkele uitspraken zijn, maar laten we ons op dit moment beperken tot deze 4.

Bij het toedienen van 2 a 3 kilo zout zal de vis zeker geprikkeld worden tot het aanmaken van een nieuwe slijmhuid. Het zout verbrandt namelijk de oude slijmhuid waardoor de vis gedwongen wordt een nieuwe aan te maken. Met gedwongen bedoel ik ook echt gedwongen. In de regel hoeft dit niet slecht te zijn indien de vis gezond is en voldoende afweer kan produceren. Maar waarom dwingen wij de vis om dit te doen.

Als de vis gezond is moet hij reserves aanbreken om zijn slijmhuid te vernieuwen terwijl dit niet nodig is. Een aantasting van reserves kan goed maar zeker ook verkeerd gaan. Is de vis echter verzwakt door omstandigheden kan een nieuwe slijmhuid een uitkomst zijn. Hierbij wordt echter vergeten dat ook bij de verzwakte vis reserves aangebroken worden die hij eigelijk niet kan missen. Als een vis door omstandigheden verzwakt is betekend dit heel eenvoudig dat zijn afweer tekortschiet. Dit uit zich in te weinig afweerstoffen in de slijmhuid en meestal ook een slecht werkend maag en darmsysteem.

Wat gebeurt er nu als een verzwakte vis een nieuwe slijmhuid aanmaakt. De structuur van de slijmhuid wordt dikker verrijkt met nieuwe afweerstoffen. Men zou dus zeggen een betere afweer voor infecties. Dit zou ook zo zijn als de slijmhuid rijkelijk voorzien zou zijn van afweerstoffen. Dit betekend echter dat de vis nog meer van zijn afweersysteem vraagt dan hij voordien al deed. Er wordt al snel vergeten dat de vis al verzwakt was voor het zout. Met andere woorden problemen heeft met zijn immuunsysteem. De nieuwe slijmhuid wordt wel aangemaakt, maar in de regel met minder antistoffen als voorheen. Ook als de antistoffen in gelijke getale of juist nog hoger vertegenwoordigt zijn in de nieuwe slijmhuid wat is dan uiteindelijk het resultaat. Misschien in eerste instantie positief, maar dan. Er zit namelijk nog altijd 2 a 3 kilo zout in het water dus wat gaat er met de nieuwe slijmhuid van de vis gebeuren. Precies ja. Ook deze slijmhuid wordt weer verbrand om plaats te maken voor een nieuwe slijmhuid met weer nieuwe antistoffen en liefst weer meer als voorheen. En zo verbranden we maar verder en verder en verder.

Om het geheel nog duidelijker te maken. De nieuwe slijmhuid wordt al verbrand voordat hij goed en wel zijn werk kan doen. Zout weet niet beter. Al gaat het in het begin goed, uiteindelijk zal de slijmhuid zoveel gaten gaan vertonen dat de rest zich raden laat. Wil men een of twee bepaalde vissen deze zoutbehandeling geven. Doe dit dan uitsluitend in een aparte bak zodat de vissen na de behandeling weer terug kunnen in de vijver. Ook in een aparte bak moeten er vraagtekens gezet worden bij dit soort behandelingen. Vaak is het namelijk zo dat het in eerste instantie lijkt te werken maar het uiteindelijke resultaat te wensen overlaat.

Het tweede punt is dat verondersteld wordt dat zout parasieten dood. Jaren geleden kon men nog met een simpele zoutbehandeling deze lastige plaaggeesten doden. Vandaag de dag kan men met een gerust geweten zeggen dat zelfs 9 a 10 kilo zout op 1000 liter dus 0.9 a 0.10% zelfs niet meer afdoende is. Somige parasieten worden door zoutdoseringen zelfs groter in omvang en de schade die zij aanrichten is dus ook na verhouding van het zoutgehalte groter of kleiner.

Het probleem van een zoutbehandeling op deze hoge sterke doseringen is tevens dat de vissen een enorme dosis zout binnen krijgen die door de nieren weer uitgescheiden moet worden. Als men bedenkt dat het zoutgehalte van zoetwatervissen op ongeveer 2% ligt zal duidelijk zijn dat de nieren hier enorm veel moeite mee hebben en ook schade kunnen oplopen.

Dan komen we bij punt 3 Zout voorkomt bacteriele infecties. Het is belangrijk om hier even duidelijk over te zijn omdat naar mijn mening teveel vissen onnodig dood gaan bij het wondermiddel zout. Zout is geen antibioticum. Bij kleine infecties werken zoutbaden van 7 tot 9 kilo af en toe wel eens, maar naar mijn mening alleen omdat het zout de wond schoonbijt en de vis zelf voldoende afweer heeft om het herstel te kunnen sturen. Met een klein beetje waterstofperoxide en het grondig schoon maken van de wond bereikt men hetzelfde resultaat zonder dat de vis en zijn nieren aan de hoge zoutdoseringen blootstaan. Bij een vijverbehandeling van 2 tot 3.5 kilo zout per 1000 liter kan men dit verhaal echter naar het land der fabelen versturen.

Dan komen we nog bij punt 4. Zout helpt bij het herstel van de vissen. Ik denk dat als u punt 1, 2 en 3 hebt gelezen, de vraag op punt 4 al beantwoordt is. Wanneer is dan wel 2 a 3 kilo zout per 1000 liter water goed om te gebruiken zult u zeggen. Eigelijk alleen bij nieuwe vijvers die in het najaar aangelegd zijn en bij vijvers die tijdens de zomermaanden veel problemen hebben gehad. Het zout mag echter dan pas in het water gedaan worden als de watertemperatuur beneden de 10 graden ligt.

In de wintermaanden bij de lagere watertemperaturen ligt de ontwikkeling en in standhouding van het immuunsysteem bij Koi op een bijzonder laag pitje. Om dan de vissen zoveel mogelijk te sparen kan het goed zijn om de zoutverhouding van het water dichter bij het zoutgehalte van de vissen te verkrijgen. Zoals ik al zei ligt het zoutgehalte van de vis op ongeveer 2%. Hierdoor ligt het zoutgehalte van de vis hoger dan hun omgeving. Water heeft de eigenschap om naar een omgeving met een hoger zout gehalte te trekken. Dit betekend dat de vissen door hun hoger zoutgehalte in het bloed en weefsel vol dreigen te lopen met water. Een zoetwatervis zal daarom veel urine produceren en niet drinken. Bij zoutwatervissen ligt dit precies omgekeerd.En zij dreigen dus water te verliezen. Zij drinken dan ook noodgedwongen veel water en de nieren zorgen ervoor dat het overtollige zout uitgescheiden wordt en het water vastgehouden. De natuur heeft hiervoor zijn eigen regels en men noemt dit het osmoseregulerend systeem.

Als men het zoutgehalte van zijn omgeving dichter bij het eigen zoutgehalte van de vissen brengt hoeven de nieren minder werk te verzetten. Hierdoor wordt de vis tijdens de wintermaanden iets meer gespaard waardoor hij beter het voorjaar inkomt. Indien men zout toevoegt dient men dit in meerdere kleine porties te doen. Als men bijvoorbeeld 30 kilo zout aan de vijver toevoegt kan men het beste 10 porties maken van elk 3 kg. Dit zout wordt dan tijdens 10 dagen in porties van 3 kg aan het water toegevoegd. Hierdoor vangt men een te plotselinge sterke schommeling op. Zorg er wel voer dat het zout in het voorjaar uit het water verwijderd is door middel van spoelen.

Veelgestelde Vragen

  1. Kan ik keukenzout gebruiken in mijn vijver? Nee, gebruik alleen jodiumvrij zout, zoals vijverzout of zeezout.
  2. Hoe vaak kan ik zout toevoegen aan mijn vijver? Zout toevoegen is afhankelijk van het doel. Vervang een deel van het vijverwater door vers, jodiumvrij water om het zoutniveau te verlagen. Zorg ervoor dat de temperatuur van het nieuwe water vergelijkbaar is met die van je vijver. Het zoutniveau verandert niet vanzelf, tenzij er water wordt toegevoegd of verwijderd. Verdamping van het water verhoogt de concentratie, omdat zout niet verdampt. Zout hoeft niet opnieuw worden toegevoegd, tenzij je water vervangt door vers water. Het is belangrijk om na elke waterversing de zoutconcentratie te controleren en aan te vullen indien nodig.
  3. Wat zijn de nadelen van het gebruik van zout in de vijver? Voor een langdurig of overmatige zoutgebruik kan het leiden tot een zoutophoping. Dit is schadelijk voor de vijveromgeving. Een nadeel is dat een aantal andere parasieten (bv: Trichodina en Costia) gestimuleerd kunnen worden door een lage zoutconcentratie. Vijverplanten zijn vaak gevoelig voor zout. Bij overmatig zoutgebruik kan je de groei belemmeren of schade veroorzaken.

Praktische Tips Voor Het Gebruik Van Zout

  • Kies altijd het juiste type zout en doseer precies de geadviseerde hoeveelheid.
  • Voeg het zout niet in een keer aan het water toe, maar deel het op in vier en voeg vier dagen achter elkaar zout toe tot je op bovenstaande verhouding zit.
  • Daarnaast is het belangrijk om het zout eerst in een emmer met water op te lossen, en deze zoutoplossing aan de Koivijver toe te voegen.
  • Als de vissen zich bovendien nog immunologisch aan de andere omstandigheden moeten aanpassen, kun je er zeker van zijn dat er uitval gaat plaatsvinden.
  • Zorg ervoor dat de temperatuur van het nieuwe water vergelijkbaar is met die van je vijver.
  • Indien men zout toevoegt dient men dit in meerdere kleine porties te doen.
  • Zorg er wel voor dat het zout in het voorjaar uit het water verwijderd is door middel van spoelen.
  • In combinatie met medicatie en kuren tegen parasieten dient geen zout gebruikt te worden.

Zout kan een waardevol hulpmiddel zijn voor onderhoud van je vijver en de gezondheid van je vissen. Dit moet dan natuurlijk wel op de juiste manier worden toegepast. Door deze praktische tips zorg jij voor een gezonde vijver voor jouw vissen.

Neem gerust contact met ons voor meer informatie of advies. Wij helpen je graag verder.

labels:

Zie ook: