De angst van elke moestuinier: aankomen in de moestuin en je gehele planten onder de slakken zien zitten. Of juist geen slakken meer, maar wel kale planten. De stomme, slijmerige weekdiertjes komen vooral te voorschijn als het vochtig weer is. Na een flinke regenbui zijn ze vaak overal te vinden. Maar zijn ze eigenlijk wel zo stom?
Het verschil tussen huisjesslakken en naaktslakken
De huisjesslakken niet, want er is er eigenlijk maar één, de segrijnslak, die levende planten eet. Verder eten huisjesslakken vooral dood plantmateriaal zoals bladeren. Zo wordt de mulchlaag afgebroken en omgezet. Ook eten sommige huisjesslakken de eitjes van naaktslakken of zelfs de naaktslakken zelf op!
De naaktslak daarentegen kan samen met de segrijnslak flinke schade aanrichten in de moestuin. In een nacht tijd kunnen honderden slakken tevoorschijn komen en zich tegoed doen aan jouw groentes. Ze eten wel vooral jong en vers blad. Het is dus belangrijk om je zaailingen en bijvoorbeeld sla planten te beschermen. Oudere courgette planten zijn bijvoorbeeld minder geliefd.
Waarom slakken bestrijden?
Op het eerste gezicht lijken slakken voor sommigen aandoenlijk. Kwetsbaar en traag manoeuvreren ze soms over fietspaden en ze komen in je tuin voor. Maar in de tuin wil je ze liever niet tegenkomen, of in normale aantallen. Slakken kunnen namelijk flink wat schade veroorzaken, ze eten graag planten. Omdat slakken tweeslachtig zijn hebben ze geen partner nodig om zichzelf voort te planten. Eén slak kan in één jaar 600 eitjes produceren. Meermaals per jaar leggen ze eitjes, in sommige zomers ontstaan er wel 4 nieuwe generaties slakken. Doe je er niets aan? Dan heb je binnen de kortste keren te maken met een slakkenplaag. Wil je slakken bestrijden? Lees dan snel verder!
Laten we vooropstellen dat niet iedere slak slecht of ongewenst is. Er zijn een aantal soorten die enkel goed werk verrichten, deze zijn zelfs goed voor je tuin. Andere soorten zie je er liever niet in terug. Deze vinden je planten heerlijk en zijn slecht voor huisdieren en kinderen. De slijmlaag die op een slak zit kan namelijk schadelijk zijn voor de maag. De naaktslak is een stuk schadelijker voor je tuin dan de variant mét huisje. Sommige naaktslakken eten op een dag wel tot de helft van hun lichaamsgewicht. Een andere reden om slakken te bestrijden is het in evenwicht willen houden van de natuurlijke balans. Te veel is nooit goed, ook niet wanneer het om slakken gaat.
Wat helpt er nu het beste tegen die vervelende naaktslakken?
Slakken zijn een klassiek tuinprobleem waar bijna iedereen last van heeft. Ze zijn gek op alles wat groen en sappig is, vooral verse bladeren staan hoog op hun favorietenlijst. Maar ook dood plantenmateriaal, schimmels en paddenstoelen zijn niet veilig voor deze glibberige eters. Hoewel we ze vaak als plaagdieren zien, helpen ze eigenlijk ook mee met het opruimen van de tuin. En niet te vergeten: ze vormen een smakelijk maaltje voor vogels, kippen en kleine zoogdieren zoals egels!
Natuurlijk evenwicht
De beste manier is door vooral te investeren in een natuurlijk evenwicht. Zorg voor een goede bodem door deze te verbeteren. Trek natuurlijke vijanden zoals vogels aan en gebruik geen kunstmest. Zo kunnen de natuurlijke vijanden van de slak zich ook vermeerderen in je tuin en zullen ze de slakken voor je opeten. Ook is er nog een andere natuurlijke vijand die je zo af en toe los kunt laten in de moestuin, de Indische loopeend. Dit zijn top slakkeneters maar het is natuurlijk niet voor iedereen haalbaar om een paar van deze leuke eenden in de tuin te houden.
Vangen
Naast het verhogen van de biodiversiteit kun je de slakken ook zelf wegvangen. Je gaat 's avonds met een emmer de tuin in om de slakken van de planten te plukken. Ook kun je een stukje zeil of een tegel bij je moestuin leggen. Onder de tegel is het overdag vochtig en de slakken zullen hier dus onder schuilen. Wanneer je de tegel optilt kun je ze elke dag gemakkelijk wegvangen. Zo hoef je niet 's avonds op slakkenjacht.
Aaltjes
Je kunt online aaltjes kopen. Dit zijn kleine beestjes (nematoden) die parasiteren op de slakken. Je kunt de aaltjes in een gieter bij het water doen en zo mee uitgieten bij je planten. De aaltjes gaan vanuit de bodem op zoek naar de slakken om ze te infecteren.
Hindernissen
Slakken houden niet van scherpe dingen op de grond. Zo kun je bijvoorbeeld houtsnippers, cacaodoppen, koffiedik of eierschalen op de grond rondom je planten strooien. De slakken gaan hier liever niet overheen maar het helpt niet altijd even goed. Zeker wanneer alles nat geregend is niet. Ook kun je hindernissen maken met bijvoorbeeld een koperstrip of zelfs schrikdraad. Dit werkt het makkelijkst wanneer je verhoogde bakken hebt en je het kopertape rondom de bak/pot kunt plakken.
Voorzaaien
Zaai je planten voor. Zo kun je ze wat groter in de tuin zetten en zijn ze beter bestand tegen plagen. Niet alleen tegen de slakken maar ook tegen bijvoorbeeld vogels.
Bierval
Dit is een schaaltje of emmertje wat je ingraaft waar je een laagje bier in zet. Het zoete bier lokt de slakken, ze vallen in het bier en verdrinken.
Afleidingsmanoeuvres
Afleidingsplanten voor slakken aanplanten is ook nog een optie. Slakken hebben wel een paar favorietjes in de moestuin. O.a. tagetes en hostas zijn favoriet.
Stank
Slakken houden niet van de geur van knoflook. Maak een knoflook extract en spray dit rond je planten.
Wat je vooral niet moet doen
Zout
Gebruik geen zout tegen slakken. Zout is niet alleen heel slecht voor slakken waardoor ze doodgaan maar ook voor de rest van je tuin. Planten en je bodemleven vinden het zout ook echt niet leuk en zullen ook het loodje leggen.
Slakkenkorrels
Er zijn een paar soorten slakkenkorrels. De chemische korrel hoef ik niet verder over uit te wijden lijkt me. Maar er zijn ook, zoals er mee geadverteerd word “100% natuurlijke slakkenkorrel”. En technische gezien is hier niets aan gelogen. Maar 100% natuurlijk betekend nog dat het dan niet schadelijk is. In deze slakkenkorrels zit ijzer(III)fosfaat. Dit is een natuurlijke stof maar in de hoeveelheid die in de slakkenkorrels voorkomt wel slecht voor de natuur. Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat het aantal regenwormen in de tuin afneemt Zeker wanneer een slak deze korrels heeft gegeten en daarna zelf wordt opgegeten door een vogel of egel zal deze ook ziek, of mogelijk zelfs dood gaan. Terwijl je nu juist de egels en vogels in je tuin wilt hebben tegen de slakken. Het is natuurlijk en als je geen andere keuze meer hebt kun je de natuurlijke slakkenkorrel gebruiken. Maar probeer eerst eens de anderen tips uit!
Diatomeeënaarde
Diatomeeënaarde is gemaakt van microscopisch kleine algen met een glasachtige schaal. Het is ook een natuurlijk product, dood slakken maar ook praktisch elk ander insect in je moestuin wat ermee in aanraking komt.
Slakken bestrijden op een diervriendelijke manier
Dat slakken in de tuin vervelend kunnen zijn, hoeft niet te betekenen dat we ze op een dieronvriendelijke manier moeten bestrijden. Ga bijvoorbeeld niet met zout aan de slag. Vaak hoor je van anderen dat je een slak moet bestrooien met zout, zij kunnen daar niet goed tegen. En dat klopt. Een slak kan erg slecht tegen zout. Het dier wordt langzaam weggevreten en het enige wat overblijft is een laag slijm. Zoals we je eerder hebben verteld kan dit schadelijk zijn voor je huisdieren. Daarnaast komt het zout in de bodem terecht, dat kan weer schadelijk zijn voor je planten.
Verwelkomen van dierlijke vijanden
Op ieder niveau in de natuur heb je te maken met een voedselketen. Veel dieren leven door andere dieren op te eten. De slak heeft een flink aantal vijanden: egels, vogels, spitsmuizen, kikkers en padden. Zij kunnen er wel van genieten wanneer er een (naakt)slak op het menu staat. Om slakken te bestrijden kan je de natuur haar gang laten gaan en deze dieren verwelkomen. Leg bijvoorbeeld een vijver aan voor de kikkers en padden. Deze vijver hoeft niet groot te zijn, als er maar wat water te vinden is. Of een ‘egelsnelweg’ maken door een opening te maken in de schutting of haag. Een groene tuin is aantrekkelijk voor allerlei dieren, zij zullen alles voor je in evenwicht houden. Zonder dat je er zelf omkijken naar hebt!
Slakken bestrijden doe je zo!
Bovenstaande tips zijn leuk voor de lange termijn. Misschien heb jij nu wel last van een plaag en wil je direct slakken bestrijden. Onderstaand vind je verschillende tips terug om slakken te bestrijden. Muntjes in de tuin leggen ziet er misschien wat gek uit, het helpt wel! Slakken kunnen bijzonder slecht tegen koper. Wanneer het slijm dat zij afscheiden in contact komt met koper krijgen ze kleine elektrische schokjes. De slak vindt het verschrikkelijk wanneer de ondergrond hart of stekelig is. Om die reden is het verstandig de ondergrond te bedekken met een bodembedekker. De slakken blijven weg en de tuin ziet er vaak ook wat beter uit. Wanneer je klaar bent met het vreten aan planten, is het tijd voor grover geschut. Door natuurvriendelijke slakkenkorrels op de grond te strooien maak je een einde aan slakken in de tuin. De slakken eten van de korrels, worden niet goed en trekken zich terug.
Slakkenval maken
Je kunt ze ook gewoon in de val lokken. Dat is simpeler dan je denkt. Met een tiental minuten knutselen heb je al een slakkenval gemaakt en kan je de slakken bestrijden. Neem een pot, bijvoorbeeld de jampot of die van de pindakaas, en spoel deze schoon. Vervolgens vul je deze met bier of druivensap en plaats het potje in de tuin. Slakken zijn echte nachtdieren. Overdag rusten ze uit, het liefst in een vochtige omgeving. Onder een laag bladeren, omgedraaide lege tuinpotten en in hoog gras. Zorg er daarom voor dat je met je bladhark aan de gang gaat en rondzwervend (tuin)afval weghaalt. Slakken leven dus in de nacht. En ze houden van vocht. Eén en één is twee, geef daarom alleen water in de ochtend. Pak je gieter erbij en geef alle planten in de ochtend water. Tegen de tijd dat de slakken hun schuilplaats, wanneer die er nog zijn, verlaten is alles alweer droog en onaantrekkelijk!
Naaktslakken in huis
's Avonds was de vloer nog schoon. Maar 's ochtends zit de keukenvloer vol slijmerige slakkensporen. Slakken! Naakt of met een huisje. We hebben ze liever niet in óns huisje. Slakken bestaan voor een heel groot deel uit water. Ze hebben dus vocht nodig om te overleven. Daarom zijn ze dol op natte zomers en zachte winters. Tijdens een hete, droge zomer zul je er veel minder zien. Ook in strenge winters blijven slakken weg. Slakken hebben hun slijmerige huid nodig om te kunnen kruipen. Ze maken de weg glad zodat ze er makkelijk overheen kunnen glijden. Het slijm dat ze achterlaten schijnt een wondermiddel te zijn tegen rimpels, puistjes en littekens. Slakken zitten het liefst overdag in een vochtige ruimte. Meestal is dat de kruipruimte of de kelder. Houd die daarom zo droog mogelijk. 's Nachts komen slakken tevoorschijn om ongestoord op zoek te gaan naar voedsel. Door het spoor te volgen zie je uit welke kier ze zijn gekropen. Probeer de kieren zoveel mogelijk dicht te maken met kit. Slakken hebben een rasp-achtige mond met duizenden kleine tandjes. Daarmee schrapen ze dunne laagjes van hun eten af. Ze eten graag kattenbrokjes, planten en allerlei etensresten die op de grond liggen. Slakken kunnen absoluut niet tegen zout. Als ze ermee in aanraking komen, wordt hun lichaam langzaam weggevreten. Dit is dus een vreselijk dieronvriendelijke manier om van slakken af te komen. In plaats van zout kun je ook gedroogd zeewier gebruiken om slakken te bestrijden. Stop het in kieren en hoeken waar de slakken binnenkomen. Het meest diervriendelijk is het om de slak te vangen en dan buiten te zetten. Zet hiervoor een uitgeholde halve meloen of een halve sinaasappelschil neer. Slakken eten ervan en blijven erin zitten omdat ze het een goede schuilplaats vinden.
Tips tegen naaktslakken in de tuin
Slakken lusten niet alles. Het kan dan ook helpen om planten in de tuin te nemen waarvan je weet dat slakken er met een boog omheen zullen gaan. Milieu Centraal noemt diverse voorbeelden: wilde akelei, beemdooievaarsbek, bleeksporig bosviooltje, bosanemoon, duizendblad, longkruid, inheemse varens, klimop en kruiden zoals tijm en bieslook.
Je kunt vogels, egels en spitsmuizen een schuilplaats bieden in de tuin: ze zitten namelijk graag onder struiken en takken. Veel groen is een aanrader, want dit maakt de tuin ook aantrekkelijk voor insecten die zich tegoed doen aan de eitjes van de slak.
In perioden van droogte is het slim om de tuin 's morgens te besproeien. Het vocht verdampt in de loop van de dag en is (grotendeels) verdwenen als de slakken 's avonds tevoorschijn komen. Slakken houden van vocht, dus die zullen eerder op zoek gaan naar een plek waar het wél vochtig is.
Je kunt het de naaktslak wat moeilijker maken door barrières aan te leggen rondom kwetsbare planten of planten waarvan je weet dat slakken ze graag eten. Kippengaas en plastic flessen worden regelmatig getipt als materialen waarmee je (delen van) de moestuin kunt afschermen. Het gaas plaats je rond de stam en vouw je tot ca. 25 centimeter hoogte. Zo kunnen slakken er niet langs of doorheen. Van een plastic fles kun je de boven- en onderkanten verwijderen en de overgebleven huls plaats je over heen. Deze steek je zo'n 5 centimeter de grond in en de bovenste rand vouw je naar buiten.
Wat je dus kunt overwegen, is om gebroken schelpen, kiezels of grof zand rond je kwetsbare planten te strooien. Dat doe je het beste door dode bladeren en onkruid rond de planten weg te halen en daarna een kring van deze materialen rond de plant te maken. Dit kan overigens ook met lavasteentjes.
Cacaodoppen werken ook best goed: de slakken houden niet van de scherpe randen en zullen deze proberen te vermijden. Ze zijn wel vrij prijzig én ze verteren bovendien, dus je moet elk jaar een nieuwe voorraad kopen en uitstrooien. Voor de héle tuin is dit vaak geen praktische oplossing. Mensen met katten, honden en ook paarden moeten bovendien opletten: cacaodoppen bevatten de stof theobromine en zijn zeer schadelijk voor deze dieren.
Conclusie
Door deze tips toe te passen, kun je op een effectieve en diervriendelijke manier de slakken in je tuin bestrijden en je planten beschermen. Investeer in een natuurlijk evenwicht, maak gebruik van barrières en vermijd schadelijke middelen zoals zout. Zo kun je genieten van een prachtige en gezonde tuin zonder overlast van slakken.
labels:
