Af en toe hoesten is normaal en een natuurlijke manier van je lichaam om je keel, luchtpijp en longen schoon te maken. Door te hoesten haal je daar slijm, stof en vuil weg.
Hoe werkt hoesten?
Aan de binnenkant van de keel, luchtpijp en longen zit slijmvlies. Dit is huid met een laagje slijm. Onder het slijmvlies liggen zenuwen. Stof, vuil en extra slijm geven een prikkel aan die zenuwen. Door die prikkel hoest je.
Het slijm komt door het hoesten in de mond. Je kunt het doorslikken, waarna het naar de maag gaat en met de poep het lichaam verlaat.
Soms moet je hoesten zonder dat er slijm komt. We noemen dat een droge hoest of kriebelhoest.
Oorzaken van hoesten
Meestal komt hoesten door een virus, bijvoorbeeld bij verkoudheid of griep. In het slijmvlies kunnen wondjes komen door bijvoorbeeld een virus of rook, waardoor je een prikkel voelt en gaat hoesten. Ook gaat het slijmvlies vaak meer slijm maken.
Andere oorzaken van hoesten zijn:
- Een longontsteking (vaak voel je je dan ook erg ziek).
- COPD (meestal door roken, waarbij je ook slijm ophoest en een piep of brom bij het uitademen kunt horen).
- Astma (waarbij je benauwd kunt zijn en piepend ademen).
- Roken en vapen (ook als anderen in de buurt roken).
- Vaak je keel schrapen (waardoor je wondjes in je keel krijgt die een prikkel veroorzaken om te hoesten).
- Stoffen waar je allergisch voor bent (bijvoorbeeld huisstofmijt of huisdieren).
Wat te doen om minder te hoesten
Je kunt een aantal dingen doen om minder te hoesten:
- Zorg voor schone lucht door ventilatie-roosters of een raam open te zetten. Laat niemand binnen roken en stop zelf met roken als je rookt.
- Drink vaak iets, zoals water of thee, om je keel minder droog te maken.
- Schraap je keel niet, dit zorgt voor wondjes in je keel en daardoor ga je weer hoesten.
- Zuig af en toe op een snoepje of kauw op kauwgom om meer speeksel te produceren, wat de prikkel om te hoesten vermindert.
- Neem af en toe honing, bijvoorbeeld door een lepel honing te laten smelten in je mond of thee met honing te drinken. Dit kun je ook voor het slapen doen, maar poets daarna wel je tanden.
Zout water bij verstopte neus en hoesten
Als je neus verstopt is door een verkoudheid, kunnen neusdruppels met zout water helpen om je neus open te houden. Je hoeft dan niet steeds door je mond te ademen, waardoor je keel minder droog wordt en je minder hoeft te hoesten.
Je kunt zout water zelf maken door een theelepel zout op te lossen in een limonadeglas met lauw water. Doe een paar keer per dag een paar druppels in ieder neusgat. Je kunt ook een spray of druppels met zoutoplossing kopen bij de drogist of apotheek.
Gorgelen met zout water
Gorgelen met zout water kan helpen om de zwelling van de slijmvliezen te verminderen en brengt ook verlichting aan wanneer je keelpijn hebt. Een zoutoplossing kun je heel makkelijk zelf maken door een afgestreken theelepel zout op te lossen in een glas warm water.
Kriebelhoest
Kriebelhoest wordt veroorzaakt door een droge keel, waarbij de slijmvliezen en luchtwegen geïrriteerd raken. Deze irritatie veroorzaakt kriebelhoest. Het vervelende aan kriebelhoest is dat het hoesten zorgt voor een korte verlichting, maar dat het de irritatie aan je slijmvliezen juist kan verergeren.
Tips tegen kriebelhoest:
- Verbeter de luchtvochtigheid in je huis door de verwarming lager te zetten, een raam open te zetten of een luchtbevochtigingsapparaat te gebruiken.
- Adem door je neus om minder prikkels te krijgen. Gebruik een zoutoplossing als je neus verstopt is.
- Neem honing, drop en thee. Honing is niet geschikt voor kinderen jonger dan één jaar.
- Bij een schrale keel kan tijmthee prettig zijn, omdat het je slijmvliezen tegen bacteriën beschermt en de hoestprikkels vermindert.
- Probeer zo min mogelijk te hoesten om verdere irritatie te voorkomen.
Slijmhoest
Bij slijmhoest komt er bij elke hoestbui slijm omhoog. Soms kan dit ophoesten van slijm hardnekkig zijn, waardoor het vast blijft zitten in je longen. Het is dan vaak niet makkelijk om slijm in je keel op te hoesten. Een vastzittende hoest kan erg vervelend zijn.
Wanneer naar de huisarts?
Raadpleeg direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost in de volgende gevallen:
- Je ademt snel of moeilijk als je rustig zit of ligt.
- Je maakt een piepend geluid bij het ademhalen.
- Je raakt in de war of suf (slaperig).
- Je voelt dat je snel zieker wordt.
- Je hoest bloed op.
Bel dezelfde dag je huisarts of huisartsen-spoedpost als 1 of meer van deze dingen voor jou kloppen:
- Je krijgt opnieuw koorts nadat je een paar dagen geen koorts meer had (boven de 38 graden).
- Je bent ouder dan 75 jaar, je hebt koorts en voelt je ziek.
- Je hebt een ernstige ziekte van je hart of longen, bijvoorbeeld ernstig hartfalen of ernstig COPD.
- Je hebt minder weerstand door een ziekte of medicijnen, bijvoorbeeld leukemie of chemotherapie.
Bel je huisarts op werkdagen als 1 of meer van deze punten voor jou kloppen:
- Je hebt pijn in de borstkas.
- Je hebt langer dan 3 dagen koorts.
- Je hoest langer dan 4 weken, maar je bent verder niet ziek.
- Je rookt en je hebt vaker periodes waarin je veel hoest.
- Je maakt je zorgen over het hoesten.
Medicijnen en hoestmiddelen
Er zijn geen medicijnen die helpen tegen hoesten, aangezien hoesten meestal door een virus komt en antibiotica niet tegen virussen werken. Ook hoestdrankjes en andere hoestmiddelen helpen niet.
Bij prikkelhoest bij kinderen kunnen middelen met noscapine helpen, omdat noscapine de prikkel om te hoesten dempt. Let op: in hoestdrankjes zit wel veel suiker en is onder andere slecht voor de tanden!
Duur van de hoest
Hoesten door een virus gaat meestal snel over, bij de meeste mensen binnen een week. Het kan ook langer duren tot het hoesten helemaal gestopt is: tot 4 weken of nog wat langer.
Als hoesten door iets anders komt, dan gaat het vaak pas over als je de oorzaak weghaalt.
labels:
