In het tandpastawinkelschap word je overspoeld door overgrote keuze. Eén van de opties is tandpasta zónder fluoride. Maar beschermt dit het gebit voldoende tegen gaatjes? Vandaag de dag zijn steeds meer mensen bezig bewust leven, zo wordt er ook steeds vaker afgevraagd of een tandpasta met fluoride goed of slecht is.

In dit artikel vind je antwoord op die vraag. Om te beginnen is er niet een duidelijk antwoord, het is maar net hoe je ergens tegenaan kijkt en waar je meer belang aan hecht. Wij leggen je graag de voordelen en nadelen van fluoride tandpasta uit. De voordelen en nadelen van fluoride tandpasta zijn nauw met elkaar verweven.

Het Belang van Fluoride

Als je twee keer per dag goed poetst met een fluoridehoudende tandpasta, wordt het glazuur van je tanden harder en dus minder snel oplosbaar en worden je tanden beter beschermd. Je gebit is zo beter bestand tegen zuren en suikers. Mensen die regelmatig poetsen met fluoride tandpasta hebben hierdoor minder kans op gaatjes dan mensen die dat niet doen. Kortom: het helpt tandbederf voorkomen. Dit gegeven is wetenschappelijk onderzocht. Fluoride is zelfs één van de meest onderzochte stoffen ter wereld.

Het advies van de KNMT, de beroepsorganisatie van tandartsen, orthodontisten en kaakchirurgen in Nederland, luidt daarom ook: “twee keer per dag twee minuten poetsen met een fluoridetandpasta, bij voorkeur elektrisch. En ook tussen de tanden en kiezen dagelijks stokeren of rageren.”

Onvoldoende Kennis over Belang Fluoride

Toch is deze informatie over het belang van fluoride niet bij iedereen bekend en houden sommigen andere ideeën na op het effect van fluoride. Uit een enquête blijkt dat meer dan één op de vijf mensen niet weet dat fluoride je tanden, kiezen en botten versterkt (21,3 procent uit 2070 mensen). En een kwart denkt dat fluoride een vervangbaar ingrediënt is (24,8 procent uit 2045 mensen).

Verder bleek dat meer dan 1 op de 10 mensen (11,6 procent uit 2099 mensen) poetst zonder fluoride. Enkele beweegredenen hiervoor zijn bijvoorbeeld zorgen over het effect van fluoride, zoals de eerdergenoemde cijfers ook laten zien, en ecologische overwegingen.

Dosis Fluoride in Tandpasta is Niet Schadelijk

Tandspecialisten vinden deze ‘groene wave’ en daaruit volgende populariteit van fluoridevrije producten zorgelijk. “Juist deze toevoeging - fluoride - is heel belangrijk”, stelt Dagmar Else Slot. Daarom is het belangrijk dat mensen beseffen wat het belang van fluoride is en dat het dus niet gevaarlijk is.

De horrorverhalen over de schadelijkheid ontstaan doordat fluoride afkomstig is uit fluor. En dat laatste is in pure vorm een giftig gas, dat schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Maar fluor wordt niet in deze pure vorm toegevoegd aan tandpasta, maar wordt als atoom verbonden aan een andere stof als natrium. Hierdoor is het niet meer giftig en krijgt het ook een andere naam: fluoride.

De in tandpasta aanwezige dosis fluoride is niet schadelijk. In tandpasta zit 1 tot 1,5 milligram fluoride per gram tandpasta. Wanneer wordt de hoeveelheid fluoride schadelijk? Als je twee hele tubes tandpasta naar binnen werkt. Het gaat gewoon om dosering.

Voordelen van Fluoride Tandpasta

Een van de voordelen van fluoride tandpasta is dat het voornamelijk een fris en schoon gevoel geeft na het tanden poetsen. En dat is uiteindelijk iets waar we blij van worden. Je kunt dit vergelijken met het wassen van je haren met een shampoo met sulfaten erin, die zorgen ervoor dat je haar echt goed schoon wordt. Een shampoo zonder sulfaten is doorgaans iets minder schadelijk voor je haar, maar geeft een minder schoon gevoel.

Ben je daarnaast iemand die vaak last heeft van gaatjes? Dan is een tandpasta met fluoride dan is er een grote kans dat jij in het vakje van voordelen van fluoride tandpasta je plekje vindt. Ook kan de tandarts waarschijnlijk wel beamen dat tandpasta met veel fluoride goed voor je tanden is. Dit komt door de actieve werking in het product zelf en een focus op het versterken van je tanden. Hoe sterker je tanden zijn, hoe minder kans op gaatjes.

Fluoride heeft als functie onze tanden te beschermen, het voorkomt tandbederf en voorkomt gaatjes in het glazuur. Als we onze tanden poetsen met tandpasta met fluoride blijft er wat fluoride achter op onze tanden en dit zorgt ervoor dat onze tanden beter beschermd zijn tegen zuur. Fluoride maakt onze tanden sterker en harder.

Suiker en andere koolhydraten worden door onze mondbacteriën (plak bacteriën) omgezet in zuur, dit tast het tandglazuur aan met als gevolg gaatjes. Fluoride maakt ook zwakke plekken in je gebit steviger zodat ze kunnen herstellen.

Fluoride en Tandglazuur

Om het tandglazuur sterker te maken en ervoor te zorgen dat er niet zo snel gaatjes ontstaan wordt er geadviseerd om met een fluoride tandpasta te poetsen. Fluor zorgt voor hardheid van het gebit, zodat het veel beter bestand is tegen tandbederf zoals cariës (gaatjes) en erosie of abrasie (slijtage). Als fluoride in het tandglazuur wordt ingebouwd, ontstaat er fluorapatiet. Fluorapatiet is nog iets harder dan hydroxyapatiet en het zorgt ervoor dat het tandglazuur minder snel oplost.

Nadelen van Fluoride Tandpasta

De nadelen van fluoride tandpasta is al net zo’n lange lijst, vandaar dat we eerder aangaven dat de voordelen en nadelen van fluoride tandpasta nauw met elkaar verweven zijn. Over het algemeen is fluoride een zeer goed ingrediënt om je tanden sterk te houden, maar fluoride dient wel aangevuld te worden.

Over het algemeen - bij inname van een normaal eetpatroon - krijg je te weinig fluoride binnen. Een tekort aan fluoride kan leiden tot tandbederf, iets wat velen graag willen vermijden en zeker zien als een van de belangrijkste nadeel van fluoridevrije tandpasta. Daarnaast is een te veel aan fluoride ook niet wenselijk. De kans bestaat dat belangrijke elementen hierdoor minder goed opgenomen worden ook de aanmaak van calcium kan achteruitgaan bij de inname van te veel fluoride.

Dat te veel fluoride slecht is voor je tanden is ook bekend, maar je hebt een bepaalde mate nodig om je tanden wel gezond te houden en vooral tandplak en tandsteen te voorkomen. Tandplak is te herkennen aan de gelige laag die over je tanden heen zit en kan gaatjes veroorzaken. Tandsteen is een gelige korst die zich ook vooral hecht aan de bovenkant van je tanden.

Fluoride is een stof dat op zichzelf eigenlijk een giftige werking heeft. Naast dat het goed schoonmaakt, wil je hier wel mee opletten. Doordat het een giftige werking moet het altijd aan een ander ingrediënt gekoppeld worden, zoals zout of metaal, zodat het veilig is om in te nemen.

Risico's van Overmatige Fluoride Inname

  • Fluoride staat sinds 2014 op de lijst van giftige stoffen.
  • Maar liefst 400 studies hebben uitgewezen dat te veel fluoride slecht is voor je onder andere je hersene en het kan mogelijk zelfs een hersenbeschadiging veroorzaken.
  • Er is gebleken dat in gebieden waar zich een hoge concentratie fluoride in het drinkwater bevindt het IQ van kinderen lager is.
  • Een te hoge dosering fluoride is ook schadelijk voor je pijnappelklier, schildklier, zenuwen, nieren en spieren.
  • Ook worden botten te hard waardoor ze juist sneller breken.
  • Te veel fluoride is ook slecht voor je tanden, dan worden ze wel prachtig wit, maar broos, dit heeft fluorose. Als je witte vlekjes op je tanden hebt, is dat een teken van te veel fluoride.

Je kunt ook in 1 keer te veel fluoride binnen krijgen en van een hele hoge dosis fluoride kun je zelfs doodgaan. Bij kinderen kan al een geringe acute vergiftiging optreden bij inname van 25mg fluoride, dit is ¼ tube gewone tandpasta met fluoride (voor kinderen/volwassenen) en ½ tube peutertandpasta (hier zit minder fluoride in).

Wat te Doen bij Fluoride Vergiftiging?

Bij een geringe fluoride vergiftiging moet je je kindje laten overgeven door je vinger in zijn keel te steken en het veel melk te laten drinken, omdat melk calcium bevat. Heb je geen melk voorhanden dan volstaat water want door te drinken, wordt de uitscheiding van fluoride bevorderd. Melk is het beste, omdat het calcium uit de melk fluoride bindt en opname uit de maag rem. Maar, het is raadzaam om sowieso een arts te raadplegen en eerlijk is eerlijk wij zouden sowieso 112 bellen want in paniek weet je echt niet precies hoeveel je kindje binnen heeft gekregen en hoe gevaarlijk het dus is.

Alternatieven voor Fluoride Tandpasta

Om een goed gevoel te hebben over het gebruik van tandpasta met fluoride kun je biologische tandpasta met fluoride overwegen, die toch iets mildere vormen van fluoride in zich heeft. Dat te veel fluoride slecht is voor je tanden is ook bekend, maar je hebt een bepaalde mate nodig om je tanden wel gezond te houden en vooral tandplak en tandsteen te voorkomen.

Wil je wel graag je tanden poetsen met fluoride, maar vind je het toch vervelend dat er slechte kanten zitten aan fluoride? Dan kun je dus het beste beginnen met een biologische tandpasta met fluoride, omdat deze een iets mildere werking hebben. Ofwel een natuurlijke tandpasta met fluoride, dat kan ook een veilige keuze zijn.

Tandpasta Tabletten

Naast de tandpasta met fluoride kun je je tanden ook op andere manieren schoonmaken door het gebruik van fluoride. Zo kun zijn bijvoorbeeld tandpasta tabletten met fluoride of fluoride vrije tabletten met hydroxyapatite een interessante keuze.

Hydroxyapatiet (HAP of Nano-HAP)

De keuze voor HAP (Hydroxy-apatiet) is volkomen logisch. HAP is een lichaamseigen mineraal, dat de grondstof vormt voor onze botten en tanden. Zowel het tandglazuur als het dentine (tandbeen) bestaan voor het grootste deel uit koolzuurhoudende calciumarme hydroxy-apatiet. Het is dus het perfect materiaal om beschadigingen in je tandglazuur te repareren, zodat de zuren geen kans krijgen om deze gaatjes groter te maken.

Een identiek materiaal toevoegen om je tanden sterker te maken klinkt ook een stuk vriendelijker dan de moleculaire vervorming door fluoride, dat ook nog eens als vergif op je zenuwstelsel inwerkt. Onderzoeken onder Japanse schoolkinderen wezen uit dat HAP uitstekend werkt, al in 1985 bleken ze 36-56% minder nieuwe cariës te ontwikkelen. Dat resultaat is zelfs beter dan fluoride, waarvan uit onderzoeken blijkt dat het cariës alleen afremt en niet voorkomt.

Voordelen van Tandpasta met Hydroxyapatiet

  • Afname in gevoeligheid van het gebit. Een tandpasta met hydroxyapatiet versterkt het glazuur, waardoor je tanden minder gevoelig worden.
  • Tandpasta met hydroxyapatiet herstelt het glazuur. Het lijkt te helpen bij het remineraliseren van je tanden. Deze absorberen het hydroxyapatiet en gebruiken het om de structuur te herstellen.

In 2019 is een laboratoriumonderzoek gedaan om het verschil tussen de- en remineralisatie van zowel een fluoride tandpasta als een tandpasta met hydroxyapatiet te vergelijken. En wat bleek? Beide tandpasta’s waren even effectief bij het voorkomen van demineralisatie en ook bij het remineraliseren van de eerste tekenen van gaatjes.

Uit deze dubbelblinde gerandomiseerde studie kan geconcludeerd worden dat een hydroxyapatiet-tandpasta een nuttig hulpmiddel kan zijn voor mensen met een hoog risico op het ontwikkelen van gaatjes. Een tandpasta met hydroxyapatiet kan tenslotte remineralisatie bevorderen zonder extra fluoride toe te voegen. Je hoeft je geen zorgen te maken over toxiciteit die gepaard gaat met hogere doses fluoride.

Bijwerkingen van Hydroxyapatiet Tandpasta

Gelukkig is er tot op heden geen bewijs dat wijst op een kans op bijwerkingen bij het gebruik van tandpasta met hydroxyapatiet. De studie uit 2019 die dit onderzocht heeft, toonde aan dat de tandpasta geen veiligheidsrisico’s oplevert en dat het de mond niet irriteert. Het is geheel veilig in gebruik.

Advies: Hoe Voorkom je Gaatjes?

Slot benadrukt dat poetsen met fluoridetandpasta een onderdeel is van een goede mondverzorging, naast dat het belangrijk is dat je goed en lang genoeg poetst.

Daarnaast is het belangrijk dat je suikergebruik niet te hoog is en dat je je eet- en drinkmomenten op een dag beperkt tot zeven. Onder deze momenten vallen ook thee en koffie, maar een glaasje water dan weer niet. De zuren in eten en drinken tasten namelijk het glazuur van je tanden en kiezen aan, door het op te lossen. In verloop van tijd herstelt het gebit zich weer door de beschermende werking van het speeksel. Maar als je te vaak eet en drinkt, heeft je gebit niet voldoende tijd om zich te herstellen. Is je glazuur opgelost? Dan komt het niet meer terug.

Voedingsadvies

Om de tandjes van onze kindjes gezond te houden, bestaat er een basisadvies vanuit het Ivoren Kruis wat betreft de voeding:

  • Maximaal 7x per dag eten of drinken. Dit zijn 3 hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch, avondeten) en maximaal 4 (gezonde) tussendoortjes per dag.
  • Vuistregel: Na eten of drinken minstens 2 uur niets meer nemen.
  • Een uur voor het tandenpoetsen geen zure producten eten of drinken.
  • Geen voeding of dranken na het laatste tandenpoetsen of mee naar bed nemen.

Om gaatjes te voorkomen, dienen we suikers en zure dranken zoveel mogelijk te vermijden. De bacteriën die gaatjes veroorzaken, voeden zich met suikers, dus als je minder suiker binnenkrijgt (ook koolhydraten want deze zetten om in suiker), zal er minder snel gaatjes ontstaan.

Productinformatie en Regelgeving

De NVWA zegt dat het wettelijk niet verplicht is dat tandpasta fluoride moet bevatten. VWS geeft verder aan dat het op grond van de geldende wet- en regelgeving “niet verplicht is om op verpakkingen van fluoridevrije tandpasta te waarschuwen voor de gevolgen van poetsen zonder fluoride. Er zal onderzocht worden of deze verplichting op Europees niveau wordt geacht en wat de mogelijkheden zijn om dit eventueel te introduceren.”

Conclusie

Omdat er goede en slechte kanten zitten aan het gebruik van tandpasta met fluoride, is het goed om bewust te zijn van dit feit, zodat je naderhand een weloverwogen keuze kunt maken. Dat het tandplak tegengaat en je glazuur versterkt zijn uiteraard goede eigenschappen aan fluoride, waardoor het uiteindelijk een goede manier is om je tanden gezond en sterk te houden.

labels: #Pasta

Zie ook: