Zachte plekken in fruit kunnen diverse oorzaken hebben, variërend van fysiologische aandoeningen zoals stip bij appels tot schimmelaantastingen bij bijvoorbeeld perziken en kruisbessen. Het is belangrijk om de specifieke oorzaak te identificeren om passende maatregelen te kunnen nemen.

Stip bij appels

Stip is een veelvoorkomende ziekte in bewaarfruit, vooral bij appels. Het calciumgehalte van de vrucht speelt hierbij een cruciale rol. Een te laag calciumgehalte, in combinatie met een te hoog kaliumgehalte, is de belangrijkste oorzaak van stip. Vooral de verhouding tussen de gehaltes van deze twee elementen is hierbij van belang.

Symptomen van stip

De aanwezigheid van stip kan aan de schil te zien zijn, maar ook zonder uitwendige symptomen kan stip in de vrucht voorkomen. Uitwendig is stip te herkennen aan kleine, ingezonken plekjes op de schil, die vaak bruinachtig van kleur zijn. Het inwendige beeld van stip is een verzameling van enkele tot tientallen bruine, sponsachtige plekjes in het vruchtvlees, ter grootte van 2 tot 5 mm. De plekjes komen vaak voor aan de uiteinden van de vaatbundels en meestal aan de neuskant van de vrucht; daar is het calciumgehalte het laagst. Bij zwaardere aantastingen treedt stip op in het gehele vruchtvlees.

Oorzaak van stip: calciumtekort

Het verschijnsel stip heeft één duidelijke oorzaak: een te laag calciumgehalte in de vrucht, vooral in combinatie met een te hoog kaliumgehalte. Calcium speelt een grote rol bij het transport van afvalstoffen door de scheidingswanden in de cel. Als er te weinig calcium in de vrucht aanwezig is, wordt dit transport verstoord en hopen de afvalstoffen zich in de cellen op, waardoor ze afsterven. In de vrucht geeft dit het bekende beeld van bruine vlekjes te zien.

Factoren die gevoeligheid voor stip vergroten

  • Het type bloei: Bij een zogenaamde groene bloei zal de calciumtoevoer naar de vrucht van korte duur zijn door concurrentie van de zich vlot ontwikkelende scheutgroei.
  • Groeifactoren: Bij een matige tot slechte of onregelmatige dracht treedt vaak sterke scheutgroei op. Bovendien gaat een slechte dracht vaak gepaard met grove vruchten. Het calciumgehalte in deze grove vruchten is meestal laag en daardoor is de kans op stip groter.
  • De grondsoort: Op kalkarme gronden is het calciumgehalte in de vruchten laag, waardoor de kans op stip groter is.
  • Rasverschillen: Het optreden van stip is erg afhankelijk van het ras.
  • Het pluktijdstip: Een te vroege pluk werkt stip in de hand.

Beheersing van stip

Door het calciumgehalte in de vrucht te verhogen, kan de kans op stip worden verkleind. Voorzover het binnen de mogelijkheden van een fruitteler ligt, dient gezorgd te worden voor een regelmatige en goede dracht, bijvoorbeeld door beurtjaren te voorkomen. Vanaf de rui tot aan de oogst dient veelvuldig gespoten te worden met calcium. Met behulp van een vruchtanalyse kan het calciumgehalte bepaald worden. Bij een te laag calciumgehalte kan vlak voor de pluk met verhoogde concentratie kalk gespoten worden, om de bewaarkwaliteit van het fruit te verbeteren. Pas met beleid kaliumbemesting toe! Snoei met overleg.

Om het calciumgehalte in de vrucht te verhogen en daarmee het optreden van stip te reduceren, is het onderdompelen van de vruchten in een 2 tot 4% calciumchloride oplossing, direct na de oogst.

Schimmelaantastingen bij perziken

Perzikbomen zijn gevoelig voor diverse schimmelaantastingen, waaronder de perzikkrulziekte, roetdauwschimmel, perzikschurft en hagelschotziekte. Deze ziekten kunnen leiden tot zachte plekken, misvormingen en andere problemen met de vruchten en bladeren.

Perzikkrulziekte

De perzik krulziekte, ook wel koublaren of koudweerziekte genoemd, is de meest voorkomende schimmel op perzik en nectarines. Het is een schimmel die ontstaat ten gevolge van koud en nat weer. De infectie treedt al op in het vroege voorjaar: vanaf het moment dat de knoppen uitlopen (eind februari), kan de schimmel de zich opende knoppen en zich vormende bladeren aantasten.

Symptomen van perzikkrulziekte

De schade van perzikkrulziekte kan je al zien in april en mei. De bladeren krullen zich naar binnen, worden geelachtig met een rode rand. Op de bladeren vormen zich blaren en na verloop van tijd vormt zich een witte donslaag met sporenzakken.

Ecologische preventie van perzikkrulziekte

  • Zorg voor een warme, beschutte standplaats als je een perzikboom plant.
  • Gebruik een natuurvriendelijk middel tegen krulziekte bij perziken.
  • Wat ook werkt, is houtas uit de houtkachel.
  • Ingeval er overvloedig vruchten aan de boom staan, dun ze zeker uit om de boom in goede conditie te houden.

Roetdauwschimmel

Dit is een schimmel die groeit op de plakkerige suikeruitscheiding van bladluizen of dopluizen. Het is dus geen klassieke schimmel maar het gevolg van een bladluisaantasting. Zowel bladeren als vruchten kunnen roetdauwschimmel hebben.

Perzikschurft

Bij nat weer kunnen perziken, nectarines en abrikozen aangetast worden door deze schimmel. Het geeft in eerste instantie bruin-zwarte vlekken op de bladeren, in een later stadium worden ook vruchten aangetast.

Schimmelaantasting bij kruisbessen

Een klein gedeelte (ca 10%) van de kruisbessen vertoont bruine zachte vlekjes. Mogelijk is dit een beginnende aantasting van schimmel, zoals meeldauw of grauwe meeldauw. De oudere bladeren zijn er in die staat wel meer vatbaar voor.

Preventie en behandeling

  • Verwijder de echt aangetaste vruchten, omdat ze toch niet meer echt goed zullen gaan rijpen.
  • Door snoeien zal er voor zorgen dat de struik volgend jaar wat opener wordt.
  • Zware takken met een bamboestok iets opliften en meer in de wind zetten nu, wat maakt dat bij regen, de boel wat beter droogt en doorwaait en de rest van de vruchten mooi afrijpen de komende periode met mooi weer.
  • Niet te veel water geven ( ik neem aan dat je een goede mulch-laag hebt die de struik tegen uitdrogen behoedt ) want dan basten de vruchten eerder wat dan weer meer aantastingen kan geven.

Tabel: Overzicht van Fruitziekten en hun Oorzaken

Fruitsoort Ziekte Oorzaak
Appel Stip Laag calciumgehalte in de vrucht, hoog kaliumgehalte
Perzik Perzikkrulziekte Schimmel door koud en nat weer
Perzik Roetdauwschimmel Schimmel die groeit op de plakkerige suikeruitscheiding van bladluizen of dopluizen
Kruisbes Schimmelaantasting (meeldauw) Vochtigheid, vatbaarheid van oudere bladeren

Boven alles geldt bij de bewaring het volgende: Wanneer uit de praktijk blijkt, dat de partij gevoelig is voor zacht en stip, bewaar dan niet tot het uiterste, maar consumeer of verwerk de vruchten tijdig!

labels:

Zie ook: