De gewone vlier (Sambucus nigra) is een heel heilzame plant. In de lente kun je de bloesems gebruiken om siroop, thee, ijs of jam mee te maken. In de herfst kun je van de bessen sap en jam maken.
De Gewone Vlier: Een Veelzijdige Plant
De gewone vlier biedt je vlierbloesemsiroop, vlierbloesempannenkoeken en vlierbloesemsorbet. De oude Grieken en Romeinen gebruikten de vlier al als geneesmiddel. In de kruidengeneeskunde gebruiken ze tegenwoordig de gedroogde bloemen en de binnenbast.
Identificatie en Voorzorgsmaatregelen
Alleen de schermen van de gewone vlier (Sambucus nigra) zijn eetbaar. Deze vlier krijgt blauwzwarte vruchtjes die na koken ook eetbaar zijn. Let op! De kruidvlier of lage vlier (Sambucus ebulus) is zelfs giftig. De bloemen van de gewone vlier zijn eetbaar, maar pas op met wortels en andere plantendelen (stelen, bladeren en takken). Die kunnen ernstige maagklachten veroorzaken door de cyanideopwekkende glucosides. Ook de vlierbessen zijn eigenlijk giftig, maar het gif wordt door koken geneutraliseerd. Gebruik geen onrijpe bessen!
Oogsten van Vlierbloesem
De gewone vlierstruik bloeit op het einde van de lente met grote witte schermbloemen. Wanneer de bloemschermen veel geel stuifmeel bevatten, eind mei of juni, kunnen ze worden geoogst. Pluk de vlierbloesem op een droge, zonnige dag vroeg in de middag. Het aroma is dan op z’n sterkst. Kies alleen die bloemschermen waarvan de bloempjes al uit zijn, maar nog niet uitgebloeid, en met zo min mogelijk beestjes. Schud de schermen voorzichtig, en leg ze tien minuten omgekeerd op een theedoek om insecten de kans te geven te vertrekken. Pluk niet alle bloesem weg, want de bloesemschermen groeien uit tot bessentrossen.
Vlierbloesemsiroop Recept
Dit is het allereerste recept dat ik van vlierbloesemsiroop maakte. Het is heerlijk en makkelijk en een traditioneel recept. En hier elk jaar een succes want het is lekker in desserts of in andere inmaak als jam of gelei.
Ingrediënten:
- 30 vlierbloesemschermen
- 2 liter water
- 1 kg suiker
- 2 citroenen
- 1 limoen
Instructies:
- Was je bloesems goed maar voorzichtig, zorg dat alle beestjes eruit zijn. Verwijder alle grote groene stelen, die kunnen je siroop bitter maken.
- Rasp de citroenen en limoen boven een bordje, pers het sap uit boven een schaaltje.
- Doe je bloesems, citrusrasp en -sap in een grote pan en giet er het kokende water op.
- Doe de deksel op de pan en laat dit 24 uur trekken.
- De volgende dag steriliseer je een aantal beugelflessen. Haal eerst de beugeldoppen eraf. Zet de flessen voor een kwartier rechtop op 120-130°C in de oven. Dompel de beugels en rubbers onder in kokend water en leg ze te drogen op een schone theedoek. Doe dit zo kort mogelijk voor het vullen.
- Voeg de suiker toe aan je vlierbloesemwater en breng het al roerend aan de kook. Zet het vuur uit zodra de suiker is opgelost en je siroop begint te bubbelen.
- Doe op elke dop een rubbertje, maak de beugels weer vast aan de flessen. Giet de siroop met behulp van een soeplepel door een zeef en een trechter in de flessen wanneer de flessen en siroop nog heet zijn. Sluit af, etiketteer en zet weg op een donkere, koele plek (de kelder ofzo).
Knip de bloempjes met zo min mogelijk steel af. Bij het maken van limonade kan deze door het verwijderen van de steeltjes een geel bruine kleur krijgen. Laat je de schermen intact dan is de kleur een fris groen-geel. Als je nu plukt, kom je misschien nog wat vlierbloesem in de knop tegen. De schermen met bloemknopjes zijn op zuur ingelegd heel lekker door salades, te vergelijken met de toepassing van kappertjes.
Variaties en Tips
- Het is heel goed mogelijk om een beetje in smaak te variëren door je citrusvruchten in andere verhoudingen toe te voegen.
- Je kunt ook citroensap en schil meekoken en die vóór het vullen van de flessen verwijderen.
- Vervang citroenzuur door het sap van 2 citroenen.
Bewaren
Ongeopende siroop flessen kun je ongeveer een jaar op een koele, donkere plek bewaren. Geopende flessen blijven ongeveer 6 weken goed in de koelkast. Maar trust me, zo’n fles heb je ruim binnen die tijd leeg!
Toepassingen van Vlierbloesemsiroop
Wat kun je allemaal met vlierbloesemsiroop? Hier komt de magie pas echt tot leven. Want vlierbloesemsiroop is niet zomaar siroop - het is een geheim wapen in je keukenarsenaal.
- Limonade: Een flinke scheut siroop, bruisend water, ijs, citroen en wat verse munt.
- Cocktail (Hugo): Mix prosecco, bruiswater, vlierbloesemsiroop, schijfjes limoen en verse munt.
- Over yoghurt of ijs: Maak van je ontbijt of toetje iets bijzonders.
- In baksels: Voeg een scheutje toe aan je cakebeslag of maak een siroopje om je cake na het bakken mee te besprenkelen.
- Vlierbloesem granita: Meng de siroop met water en een beetje citroensap, vries het in en schraap met een vork tot ijskristallen.
- In vinaigrettes of marinades: Probeer eens een paar druppels in een salade met geitenkaas, walnoten en aardbeien.
Gezondheidsvoordelen van Vlierbloesem
De vlier is een plant die al vele eeuwen gebruikt wordt als een soort geneeskrachtig kruid. Niet alleen de bessen van de plant kun je gebruiken om diverse medische problemen op te lossen en je beter te voelen: ook de bloesem van de plant heeft een geneeskrachtige werking.
Vlierbloesem heeft een zweetdrijvende werking en daarom kan de plant goed worden ingezet bij griep. De proteïnen die in de bloesem van de plant zitten, spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van bacteriële infecties en versterken bovendien het afweersysteem van het lichaam. De bloesem werkt niet alleen antiseptisch, maar zorgt er ook voor dat nieuwe virussen uit het lichaam geweerd worden en dit betekent dat je minder snel ziek kan worden.
Kortom: vlierbloesem helpt niet alleen als je al griep hebt, maar kan ook helpen voorkomen dat je griep krijgt door het afweersysteem te versterken.
labels:
