Een glutenvrij dieet is noodzakelijk voor mensen met coeliakie, een auto-immuunziekte waarbij het lichaam een reactie vertoont op gluten. Maar wat zijn de ervaringen met een glutenvrij dieet, en hoe zit het met afvallen?

Ervaringen met een glutenvrij dieet

Mirjam heeft coeliakie, een auto-immuunziekte waardoor je levenslang een streng glutenvrijdieet moet volgen. Pas na jaren van klachten werd de diagnose gesteld. Ook haar dochter Mirthe van 14 heeft coeliakie. Ze weten hoe ze met de ziekte om moeten gaan, maar moeten wel altijd opletten met wat ze eten.

“Op mijn twaalfde kreeg ik gezondheidsklachten, waaronder bloedarmoede. Toen ik 16 was, begon ik steeds vaker misselijk te worden, vooral als ik uit eten ging en lang moest wachten op mijn eten. Als ik wat brood at vooraf, kreeg ik daar klachten van. Mijn huisarts zei dat het waarschijnlijk door mijn onregelmatige studentenleven kwam en dat ik regelmatiger moest gaan leven.

Jaren- en jarenlang liep Mirjam rond met haar klachten. Op haar 29e werd ze zwanger van een tweeling. Deze zwangerschap eindigde in een vroeggeboorte van een tweeling en het overlijden van haar baby's. Mirjam's gezondheid bereikte daarna een dieptepunt. “Ik voelde me steeds slechter. Wekelijks belde ik de huisarts. De assistente zei steeds dat het psychisch was, door de rouw om het verlies van mijn tweeling.

Uiteindelijk moest ik voor controle naar de gynaecoloog, die zag dat het echt niet goed met mij ging. Eindelijk werd ik doorverwezen naar een internist. Die herkende mijn klachten als klassieke symptomen van coeliakie: afvallen, diarree, dunne armen en benen, en een opgeblazen buik. Na de diagnose moest Mirjam het glutenvrije dieet gaan volgen. Haar lichaam had een grote klap gekregen en het duurde uiteindelijk negen maanden voordat ze zich beter voelde.

“Vlak voor de diagnose woog ik nog maar 44 kilo en had ik geen energie. Maar nadat ik glutenvrij ging eten, stopte de diarree al snel en kreeg ik langzaam mijn energie weer terug.

“Door het ziekenhuis werd ik doorverwezen naar een diëtist en de Nederlandse Coeliakievereniging. Het was een hele zoektocht. Internet en webwinkels boden veel uitkomst. Ik begon zelf brood te bakken en leerde meer over glutenvrije voeding. Tegenwoordig verkoopt elke supermarkt wel glutenvrije producten en is het aanbod divers. Dit was 17 jaar geleden heel anders.

“Uit eten gaan is gelukkig nu veel makkelijker. Ik weet wat ik moet vragen en vertrouw op mijn onderbuikgevoel. Als ik iets niet vertrouw, eet ik het niet. In 2024 ben ik 111 keer uit eten geweest, inclusief ijsjes en koekjes, en na afloop werd ik drie keer ziek. Dit lijkt in eerste instantie op een voedselvergiftiging: meer dan een uur lang overgeven en diarree. Vervolgens voel ik me grieperig, draaierig en kan niet goed nadenken of concentreren. Dit duurt zeker een week, waarin ik veel rust moet nemen. Ik heb ook niet altijd door hoeveel energie het mij kost om constant op te letten. Dit besef komt pas weer naar voren wanneer anderen ons hierop wijzen. Ook zie ik het wanneer vriendinnen van mijn dochters bij ons thuis komen.

“Ik vind het belangrijk dat er meer onderzoek naar coeliakie komt, want er zijn nog zoveel vragen. Waarom krijgen sommige mensen pas op latere leeftijd coeliakie? Waarom blijven sommige mensen ziek, zelfs met een strikt glutenvrij dieet? Elke dag weer krijgen mensen te maken met coeliakie. MDL Fonds is er voor hen. Wij werken aan een beter leven voor alle patiënten met maag-, darm- en leverziekten. En aan het voorgoed voorkomen en genezen van deze ziekten in Nederland. Help mee!

Sinds een half jaar eet ik, grotendeels, glutenvrij. In het begin was dit een zoektocht en voelde het vooral als straf dat ik (tijdelijk) de gluten moest laten staan. Maar inmiddels voel ik mij zoveel beter en heb ik heerlijk alternatieven ontdekt. Ik weet uit eigen ervaring hoe lastig het is om te beginnen met een glutenvrij dieet. Maar nu ben ik blij dat ik heb doorgezet merk ik de positieve effecten van glutenvrij eten.

Misschien ben je benieuwd waarom ik glutenvrij eet. Ik ben eigenlijk al jaren chronisch ziek. Meer dan 10 jaar geleden kreeg ik eindelijk een juiste diagnose: CVS/ME, ook wel bekend als het chronisch vermoeidheidssyndroom. Maar met een juiste diagnose kwam er helaas geen oplossing. Zo nu en dan zoek ik oplossingen in het alternatieve gezondheidstraject.

Zo’n 15 jaar geleden, voor de officiële diagnose van mijn ziekte, kreeg ik al het advies om (tijdelijk) tarwe te vermijden. Hierdoor nam een deel van mijn klachten af, maar ik miste de tarwe enorm. De ziekte gaat met ups en downs en omdat het de laatste tijd weer minder goed ging, besloot ik de hulp van een orthomoleculair arts in te schakelen. Ik heb van hem, na een uitgebreid gezondheidsonderzoek, a heleboel waardevolle adviezen gekregen. Sinds een half jaar ben ik stapje voor stapje begonnen minder gluten te eten. Ik voel mij hierdoor zoveel beter.

Ik heb minder last van hersenmist, kan mij beter concentreren en voel mij minder moe. Ook zijn de pijnen in mijn lijf minder intens dan eerst. Alhoewel ik nog meer aanpassingen in mijn leefstijl heb gedaan, weet ik dat het vermijden van gluten een groot effect heeft op mijn lichaam. Eet ik namelijk een paar dagen achter elkaar wel gluten, dan voel ik mij direct weer slechter.

Alhoewel het advies is om tijdelijk gluten te mijden, heb ik besloten dat dit een blijvend dieet wordt. Eerder heb ik immers ook al een tijdje geen tarwe gegeten, maar toen ik weer ‘normaal’ ging eten kwamen de klachten ook weer terug. Gelukkig is het advies gluten zoveel mogelijk te mijden. Eet ik een keertje wel gluten, dan is dit dus niet direct een probleem. Maar het is wel belangrijk gluten zoveel mogelijk te mijden.

Heb je coeliakie? Dan reageer je veel heftiger op gluten dan wanneer je, net als ik, hiervoor overgevoelig bent. Het is dan belangrijk om ervoor te zorgen dat je helemaal geen gluten meer binnen krijgt. Niet alle tips in dit artikel zijn dan altijd van toepassing, alhoewel je zeker wel inspiratie uit dit artikel kunt halen.

De tips in dit artikel zijn geen medisch advies, raadpleeg altijd een arts of diëtist als je om gezondheidsreden geen gluten meer mag.

Tips voor een glutenvrij dieet

  1. Begin klein: Kijk bijvoorbeeld eerst eens hoe je de hoofdmaaltijden glutenvrij kan maken. Als dit eenmaal lukt kan je ook de tussendoortjes en snacks glutenvrij maken.
  2. Glutenvrije alternatieven in huis: Daarom zorg ik er tegenwoordig voor dat ik altijd een aantal glutenvrije alternatieven in huis heb, voor als ik geen tijd heb om te koken.
  3. Bereid je voor als je uit eten gaat: Ik bestudeer de menukaart thuis alvast en kijk welke gerechten glutenvrij zijn of anders zo min mogelijk gluten bevatten.
  4. Sluit je aan bij een community: Zelf zit ik een groepen over koolhydraatarm eten, wat heel erg lijkt op glutenvrij eten. Je vindt hier heel handige tips en recepten.
  5. Zoek inspiratie: Ga dus op zoek naar inspiratiebronnen en zoek foodblogs of kookboeken met glutenvrije recepten die jou aanspreken.
  6. Wees niet boos op jezelf: Focus je op de positieve dingen en het effect van een glutenvrij dieet op je lijf, dat is een stuk beter dan je focussen op het negatieve.
  7. Zoek naar alternatieven: Zoek naar alternatieven, waardoor jij je favoriete recepten toch kunt blijven eten. Als alternatief voor brood maak ik nu vaak eiwrap of wafels voor de lunch.
  8. Informeer je omgeving: Daarom informeer ik steeds meer mensen in mijn omgeving dat ik glutenvrij eet. Nee, ze hoeven niet speciaal voor mij te koken. Maar zo weten ze ook waarom ik dat taartje weiger en hoeven ze niet aan te dringen.
  9. Voeg supplementen toe: Bij een glutenvrij dieet krijg je veel minder vezels binnen. Ook kan het zijn dat je andere voedingsstoffen zoals foliumzuur en ijzer mist. Gelukkig is het makkelijk op te lossen door bepaalde supplementen aan je dieet toe te voegen. Speel niet zelf voor thuisdokter en laat je goed adviseren welke aanvullende voedingsstoffen je nodig hebt.
  10. Hou je doel voor ogen: Dit is je motivatie en zal je helpen dit dieet vol te houden. En geloof mij, als je een tijdje bezig bent en toch weer gluten gaat eten, voel je je na een paar dagen waarschijnlijk weer slechter.

Glutenvrij Dieet en Afvallen: Feiten en Fabels

Glutenvrij eten is dusdanig populair dat glutenvrije producten de schappen van de supermarkt veroveren en er steeds meer aanbod is. Maar is dit wel zo'n goede ontwikkeling? De afgelopen vier jaar is de markt van glutenvrije producten wereldwijd verdubbeld tot ongeveer 23 miljard dollar. Goed voor de voedingsmiddelenindustrie, maar niet goed voor jou als je gezondheid en vitaliteit je lief zijn.

Waarom zou je glutenvrij eten?

Gluten is een bepaald soort eiwit dat zit in tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut en couscous. Een bepaald bestanddeel van dit eiwit, gliadine genaamd, maakt een ander stofje aan, zonuline, dat de doorlaatbaarheid van je darmslijmvliezen aantast. Hierdoor kunnen er kleine gaatjes in je darmslijmvlies ontstaan, wat ook wel een lekkende darm wordt genoemd.

Een lekkende darm kan veel problemen geven, want hierdoor komen er via je darmwand stofjes in je bloed terecht die hier niet thuis horen. Stofjes die eigenlijk op weg waren naar de uitgang zeg maar.

Vooral het gliadine van tarwe is nogal agressief in je darmen. Tarwe is zodanig gekruist en veredeld, dat er tegenwoordig veel meer gliadine in zit. Hadden je darmen vroeger geen problemen met je bruine boterhammen, het kan zijn dat ze er tegenwoordig niet goed meer tegen kunnen.

Wat is glutenvrij eten?

Sommige mensen zijn echt intolerant voor gluten; zij hebben coeliakie (een auto-immuunziekte) en moeten ieder korreltje gluten zien te vermijden. Daarom kiezen zij bewust voedingsproducten die geen gluten bevatten en vervangen tarwemeel voor bijvoorbeeld amandelmeel.

Glutenvrije producten in de supermarkt

Het glutenvrije schap kent inmiddels honderden glutenvrije producten; brood, diepvriesproducten, bier, ontbijtgranen, ijs, gebak en zelfs complete kant-en-klaar maaltijden. De keuze aan glutenvrije producten in de supermarkt is enorm en als je coeliakie hebt kan ik me echt voorstellen dat je daar af en toe blij mee bent. Eindelijk weer eens een tortilla of een ijsje toe. Maar ga je niet teveel te buiten want er zitten addertjes onder het glutenvrije gras.

Glutenvrij: zetmeel en zoetigheid voor plakkracht

Om de plakkracht van gluten te imiteren wordt veel zetmeel gebruikt; zetmeel plakt namelijk ook. Tapiocazetmeel en maiszetmeel zijn hierbij favoriet. Om daarmee een beetje in de buurt van de smaak van tarwe te komen en “normale” producten zoveel mogelijk te imiteren, worden deze voedingsmiddelen flink gezoet met allerlei vormen van suikers en siropen.

Je zult in het glutenvrije schap nauwelijks producten tegenkomen zonder toegevoegde suikers in allerlei vormen.

De combinatie van zetmeel met suikers laat je bloedsuikerspiegel flink stijgen. Piekt je bloedsuiker vaak, dan circuleert er veel insuline in je bloed en zolang er insuline in je bloed zit is het onmogelijk om af te vallen.

Feiten en fabels over glutenvrij eten

  • Fabel: Glutenvrije voedselproducten zijn gezonder dan de glutenrijke variant daarvan.
  • Fabel: Het is voor iedereen - of je nou glutensensitiviteit/coeliakie hebt of niet - beter om glutenvrij te eten.
  • Fabel: Van een glutenvrij dieet val je af.
  • Feit: Glutensensitiviteit/coeliakie is erfelijk.
  • Feit en Fabel: Vis, vlees, groenten en fruit zijn glutenvrij. (In onbewerkte vorm: feit. Bewerkt: fabel)
  • Fabel: Alle producten met granen erin verwerkt, bevatten gluten.
  • Fabel: Een glutenvrij dieet is duurzamer en dus beter voor het milieu.
  • Fabel: Je kunt over coeliakie heengroeien.
  • Fabel: Als je buikpijn hebt na het eten van brood of pizza dan komt dit bij iedereen door gluten.
  • Feit: Een glutenvrij dieet is voor sommige mensen noodzakelijk om gezond te kunnen leven.

Glutenvrije Voedingsmiddelen: Een Overzicht

Hier is een overzicht van voedingsmiddelen die je kunt eten en die je moet vermijden bij een glutenvrij dieet:

Voedingsmiddelen Toegestaan Te Vermijden
Granen en Pseudogranen Maïs, gierst, rijst, teff, boekweit, amaranth, quinoa (controleer op sporen van gluten) Tarwe (alle soorten), gerst, rogge, spelt
Natuurlijke Producten Aardappelen, noten, zaden, groenten, fruit, peulvruchten, vlees, vis, eieren, melk, kaas, boter, olie Producten op basis van tarwe, rogge en gerst (brood, pizza, crackers, koek, taart, cake, paneermeel, pasta)
Overige Gemodificeerd zetmeel (controleer etiket) Producten waar gluten aan zijn toegevoegd (controleer etiketten)

labels:

Zie ook: