Koffie is veel meer dan een warme drank op basis van vers water en gebrande koffiebonen. Het is een bes dat aan een plant groeit. De koffieplanten groeien op plantages verspreid over zo’n 72 koffieproducerende landen. Deze landen hebben geen internationale afspraken gemaakt over de kwaliteit van koffie. Kwalitatief hoogstaande koffie heeft specifieke eigenschappen die tot stand komen door de samenwerking tussen mens en natuur. Deze combinatie geeft unieke smaken en bijzondere aroma’s.

De Geschiedenis van Koffie

Koffie heeft door de loop der jaren een mysterieuze reis afgelegd. Ontstaan in Ethiopië, heeft de koffieboon zich via Arabië en het Midden-Oosten verspreid.

Geboorteland Ethiopië en de Reis van de Koffiezaden

Dat de koffieplant ontstaan is in Ethiopië staat niet ter discussie. Want in de meeste verhalen over koffie staat Ethiopië centraal. De koffieplant is ergens tussen 575 en 850 vanuit Ethiopië naar Arabië gereisd. Waarschijnlijk hadden bepaalde stamleden de zaadjes meegenomen toen ze het stukje Rode Zee overstaken en in het huidige Jemen aan wal gingen.

Eerst was Koffie Voedsel

Ook het tot stand komen van de drank koffie zoals wij vandaag kennen, is er één van mythes en mysteries. Een geitenhoeder merkte dat zijn dieren veel levendiger waren na het eten van bessen van een bepaalde boom. Dit verhaal vertelde hij in het klooster. De abt van het klooster ging op onderzoek. Met de bessen ging hij aan de slag. Hij goot er kokend water over om er een drank van te maken.

De Wijn van Arabië

In Arabië werd koffie voor het eerst gedronken als wijn. Uit het gefermenteerde sap van de koffiebessen werd wijn gemaakt. De wijn kreeg de naam quahwah, wat ‘wijn van de boon’ betekent.

Koffie als Medicijn

Het eerste bekende gebruik van koffie als drank, was op medisch advies. Het Afrikaanse woord voor koffieplant is bun, dat in het Arabisch bunn werd. Bunn is zowel de naam van de bes als de plant. Koffie was blijkbaar al meer dan 1000 jaar geleden bekend als medicijn.

Voor het Eerst Koffie Drinken

Wat begon als middel om langer en intenser te bidden tijdens godsdienstige plechtigheden van de soefi gemeenschap, resulteerde er in dat meer religieuze gemeenschappen in heel Arabië koffie begonnen drinken. Koffie werd toen heel plechtig opgediend met op de achtergrond devote gezangen. Daarom werd koffie drinken beschouwd als een vrome, gezonde bezigheid.

De Verspreiding van Koffie

Tegen het einde van de 15e eeuw bereikte koffie de heilige stad Mekka. Vanuit het centrum van de moslimwereld was het onvermijdelijk dat de sociale en culturele gewoonten zich razendsnel verspreidden. In een mum van tijd was heel Arabië aan het koffie drinken. Het verspreidde zich verder naar Egypte en Syrië.

De Eerste Koffiehuizen

In Perzië waren waarschijnlijk de eerste koffiehuizen. De ruime, stijlvolle koffiehuizen waren gevestigd in de beste delen van de stad. De Perzische koffiehuizen bouwden een reputatie op van praten, muziek en dansen.

Thuis Koffie Drinken

In het 16e eeuwse Constantinopel werd in elk huis minstens 2 keer per dag koffie gedronken. Zelfs in de eenvoudigste huishoudens was het gebruikelijk om bezoekers koffie aan te bieden. Koffie drinken was een vast onderdeel geworden van het dagelijks leven. En toch bleef het iets betoverends houden. Koffie werd altijd met de nodige ceremonie geserveerd.

Koffie Conflicten in Arabië

In het begin was koffie nog een reden om de moskee te bezoeken. Maar door de opkomst van de koffiehuizen ging men steeds minder naar de moskee. De politieke en godsdienstige leiders waren niet blij met deze evolutie. De heilige stad Mekka was de eerste plaats waar men verklaarde dat koffie drinken niet alleen in strijd was met de godsdienstwetten maar ook ongezond was.

Koffie naar Europa

De Venetianen waren de eerste die koffie naar Europa haalden. Aan het einde van de 16e eeuw werden ze getriggerd door de koffie verhalen van reizigers. De Arabieren hadden snel door dat ze goud in handen hadden. Koffieplantages werden afgeschermd, want het was het begin van een heel winstgevende export. Zo’n 100 jaar lang was Jemen de enige Europese koffieleverancier.

Het waren de Nederlanders die veel tijd en energie staken in de mogelijkheden om zelf koffie te verbouwen en te verhandelen. Aan het einde van de 17e eeuw werd de eerste koffieplant op Java geplant.

Koffie naar Amerika

Samen met de eerste koffie oogst uit Java kwam er in 1706 ook een koffieplant naar Amsterdam. Deze plant groeide heel goed in de Amsterdamse Botanische Tuin. In 1714 lag deze koffieplant aan de basis van een cadeau aan de koning van Frankrijk. Het verbouwen van koffie begon op kleine schaal, voor eigen gebruik. Maar door de ideale omstandigheden werden het al snel grote koffieplantages.

De Koffieplant

De koffieboon is in feite een volgroeid zaadje van de kers van de koffieplant. De koffieplant groeit in verschillende werelddelen en wordt op verschillende manieren geoogst.

Koffie komt van een boom of struik met vruchten. Koffiebonen zijn de zaden van deze vruchten en zorgen voor die oh-zo lekkere kopjes koffie. De koffieplant begint na ongeveer vijf jaar bessen te dragen. Na het oogsten van de koffiebessen worden ze ontdaan van de buitenste laag. De bessen kunnen zowel droog als nat verwerkt worden.

Koffieproducerende Landen

Koffie wordt hoofdzakelijk verbouwd in landen in de gebieden Midden-Amerika en de Cariben, Afrika, de zuidelijke Pacific en Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika.

Waar wordt koffie verbouwd? Voor een goede kwaliteit koffie heb je een specifiek klimaat nodig. Waar koffie dan wel wordt verbouwd? Rond de evenaar en om specifiek te zijn tussen de keer-kringen.

Koffieproductie

Na het lezen van deze weetjes kun je natuurlijk gewoon naar de supermarkt gaan en een pak koffie kopen, maar hoe leuk is het om naar onze winkel te komen en je te laten voorlichten over alle soorten koffie die we daar hebben.

Bij koffie hebben we het altijd over bonen, maar stiekem is het een pit. Deze zitten in besjes aan de plant. De bessen moeten 9 maanden rijpen, waarna ze vervolgens geplukt worden. De bessen worden gewassen en gedroogd. Dit kan op verschillende manieren. Na het drogen start het brandingsproces.

Koffie Malen

De echte koffie liefhebber maalt zelf zijn bonen. Dit kan bijvoorbeeld met een oude handmolen, met een Turkse koffiemolen, of met een elektrische molen. Alleen is de ene molen de andere niet…

Welke koffiemaling je nodig hebt, hangt af van je zetmethode.

Koffie Zetten

De belangrijkste factoren bij het koffie zetten zijn de maling, de waterkwaliteit en -temperatuur, de verhouding koffie - water en de contacttijd. De Italianen spreken graag van de 4 M’s.

Bij het zetten van lekkere bonenkoffie maken de kleine dingen het grote verschil. Er zijn verschillende manieren om koffie te zetten. Filterkoffie en espresso zijn de populairste zetmethodes. Bij het zetten van koffie wordt er gezocht naar de ideale smaakbalans tussen aciditeit, zoet en bitter. Om zo’n sublieme koffie te zetten, is vakmanschap nodig.

Over het zetten van een goede espresso kun je alleen al een paar blogs schrijven. De echte barista’s zijn hier uren, dagen mee bezig om de perfecte espresso te krijgen. Je kunt spelen met de temperatuur, de waterdruk, de doorlooptijd, het soort koffie natuurlijk, maar ook de hoeveelheid water. De perfecte espresso zet je met een watertemperatuur tussen de 90-95 graden. Je gebruikt tussen de 17-21 gram koffie.

Koffiebonen

Als je denkt aan koffiebonen, zie je waarschijnlijk donkerbruine bonen voor je. Deze koffiebonen zijn al gebrand. De meest populaire koffiebonen zijn de arabica en de robusta. Arabica neemt met circa 70% het merendeel van de wereldafzet voor zijn rekening. De Jamaica Blue Mountain is één van de duurste koffiesoorten.

Niet iedere bonenoogst heeft precies dezelfde smaak, maar we willen wel dat ieder kopje koffie even lekker is. Arabica en Robusta zijn allebei koffiebonen, beide vormen de perfecte basis voor een kopje koffie.

Arabica versus Robusta

Je ziet het vaak vast staan op verpakkingen en menukaarten: 100% arabica. Maar wat betekent dat nou eigenlijk? Een koffieboon kan een arabica boon of een robusta boon zijn. De besjes zijn wat zoeter en een plant bevat minder besjes. Dit zorgt ervoor dat het plukken lastiger is en daardoor de koffie wat duurder is. Ze hebben een hoger cafeïne gehalte en er zitten meer bessen in de plant.

Koffiesoorten

Cappuccino, koffie verkeerd, café au lait, espresso, caffè macchiato, caffè freddo… Zomaar een greep uit talloze overheerlijke koffiesoorten. Maar wat is het verschil tussen de ene en de andere koffiesoort?

Koffie komt in allerlei vormen en smaken. Van zwart tot cappuccino en van filterkoffie tot cups. Iedereen heeft een eigen smaakvoorkeur, welke past het best bij jou? Rond, verfijnd, espresso of intens?

  • Koffie met een rond smaakprofiel is een evenwichtig geheel waarin geen enkel element overheerst.
  • Koffies uit een Verfijnd smaakprofiel komen uit een heerlijk zachte en harmonieuze melange.
  • Houd jij van een sterke en krachtige melange? Dan past koffie uit een Intens smaakprofiel goed bij jou!
  • Koffies die in de categorie Espresso vallen, komen uit een krachtige en complexe melange.

We kennen espresso allemaal wel, het is een van de bekendste koffiesoorten. Lungo is als het ware een lange espresso. De perfecte koffie kan in een klein kopje zitten. Nu denk je misschien aan een espresso. Maar wist je dat de espresso nog een klein broertje heeft? De ristretto. Een minikopje smaakvolle koffie.

Na cappuccino is latte macchiato de meest gedronken koffievariant met melk. Maar hoe maak je nou eigenlijk een Latte Macchiato?

Het is allebei genieten, maar wat is nu precies het verschil tussen een latte macchiato en een cappuccino en hoe maak je ze?

In het rijtje van Nederlandse klassiekers hoort naast haring, erwtensoep en bitterballen ook koffie verkeerd. Een kwart van alle Nederlanders drinkt deze koffiesoort weleens.

Amerikanen houden over het algemeen van minder sterke koffie dan Europeanen. De flat white wordt gezien als het broertje van de latte macchiato, maar dan verfijnder en sterker.

Verschillende Koffievariaties

Welke koffie kun je bestellen? En als je dan in zo’n café staat, krijg je ook nog eens te maken met een waslijst aan keuzes qua koffievariaties. Van sterk tot een kop met veel melk, er zijn verschillende variaties.

Koffie van sterk naar zwak:

  • Ristretto: Dit is het kleinste kopje koffie en het sterkste. Met één slok krijg je een flink geconcentreerde lading cafeïne binnen met een intense, krachtige smaak.
  • Espresso: Een espresso is niet veel groter dan een ristretto, maar iets minder sterk. Er wordt iets meer water gebruikt, wat onder hoge druk door fijn gemalen koffie wordt geperst.
  • Americano: Een espresso met toegevoegd heet water, wat resulteert in een mildere koffie vergeleken met een gewone espresso.
  • Macchiato: Nog steeds niet veel groter dan een espresso, maar met een héél klein laagje melkschuim voor een iets subtielere smaak.
  • Flat White: De flat white is als het ware een dubbele macchiato. Vaak wordt deze gemaakt met een dubbele shot espresso en een klein beetje melkschuim.
  • Cappuccino: Bij een cappuccino wordt een grotere hoeveelheid melkschuim toegevoegd aan de espresso dan bij de macchiato. Het is nog wel de bedoeling dat het een goede, sterke bak koffie is.
  • Latte macchiato: De naam zegt het eigenlijk al, dit is een macchiato met melk. Vaak krijg je deze in een groot glas met verschillende laagjes.
  • Latte: Een koffie met melk. Dit is een americano met warme melk, meestal zonder schuim.

Koffie Machines

Er zijn talloze koffiezetapparaten op de markt. Van eenvoudige koffiekan tot volautomatische espressomachine; voor ieder wat wils. Ook Dolce Gusto Capsules zijn tegenwoordig erg populair.

Weet jij al welk koffiezetapparaat het meest geschikt is om jouw lievelingskoffie mee te zetten?

De Smaak van Koffie

Er wordt vaak gesproken over heerlijke koffie aroma’s. De koffie aroma bepaalt de smaak van jouw kopje koffie.

De smaak van koffie is erg gevoelig voor externe invloeden. Als je de smaak wilt behouden, dan is het zaak om de koffie goed te bewaren.

Verschillen in Smaak

De koffieboon groeit in drie werelddelen, Midden,- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. De plek waar de koffie vandaan komt, zegt alles over de smaak. Komt de koffie uit Midden,- en/of Zuid-Amerika dan herken je smaken van chocola, noten en karamel. De koffie uit Afrika is wat fruitiger (zurig) en bloemig. En de koffie uit Azië is wat meer kruidig, bitter, maar ook chocola-achtig.

Factoren die de Smaak Beïnvloeden

Maar dat is natuurlijk niet de enige factor die de smaak bepaalt. Het land van herkomst heeft ook een grote invloed. Hetzelfde als bijvoorbeeld met wijn en bier, heb je bepaalde regio’s waar koffiebonen worden verbouwd. Het ene land is bijvoorbeeld zonniger dan het andere land, waardoor de bonen een andere smaak krijgen. Maar ook de manier van verwerken verschilt.

Cafeïne in Koffie

Koffie en cafeïne lijken bij elkaar te horen, maar dat hoeft niet!

labels:

Zie ook: