Andijvie is een heerlijke, licht bittere groente die zowel rauw als gekookt erg smakelijk kan zijn. Andijvie stamppot is een heerlijk en eenvoudig te maken gerecht dat tijdens de koude wintermaanden niet mag ontbreken op het menu. De combinatie van gestampte aardappelen en gekookte andijvie zorgt voor een smaakvolle en vullende maaltijd. Maar hoe maak je nou zelf andijvie stamppot?

Soorten Andijvie

Er zijn verschillende soorten andijvie:

  • Heelbladige andijvie: Dit is de meest gegeten soort; als je voorgesneden andijvie voor stamppot of salade koopt, is het eigenlijk altijd de heelbladige soort.
  • Krulbladige andijvie, oftewel frisée: Dit is een soort met decoratief omgekruld blad. Frisée heeft bovendien een wat meer uitgesproken bittere smaak. Krulandijvie is daarom bij uitstek geschikt voor salades, maar is helaas minder gemakkelijk te verkrijgen.

Andijvie is zeer caloriearm, maar bevat behoorlijk veel vitamines (vooral A, B en K) en is rijk aan mineralen en sporenelementen.

Voorbereiding van Andijvie

Voorgesneden andijvie kan zo de pan in, maar voor verse ongesneden andijvie is dat een ander verhaal. Begin door de krop in de lengterichting (van onder naar boven) in twee of vier stukken te snijden, afhankelijk van hoe groot de krop is. Was dan onder de lopende kraan zand en andere vervuilingen weg. Leg dan de krop op een snijplank en snijd de bladeren overdwars in reepjes. Begin bij de witte onderkant. Snijd altijd wel eerst de krop weg. Eventueel moet ook het laatste groene stuk weg. Het is niet erg belangrijk hoe groot je de reepjes snijdt, maar meestal is enkele centimeters breed gebruikelijk voor stamppot. Snijd de andijvie voor salades wat fijner.

Tip: Als je frisée (krulandijvie) gaat snijden kan het decoratieve krulletje in de bladeren gemakkelijk verloren gaan. Let dus op dat je het niet te fijn snijd als je de krullen wilt bewaren. Eventueel kun je de andijvie na het snijden nog eens wassen.

Tip: Als je de andijvie voor salade wilt gebruiken (of iets anders waarvoor de groente goed droog moet zijn) is het te adviseren een slacentrifuge te gebruiken na het wassen.

Bereidingswijzen van Andijvie

Andijvie kan op heel wat verschillende manieren worden klaargemaakt: koken, stamppot maken, in de oven bereiden, roerbakken of wokken, stoven, andijviesoep maken, stomen, en natuurlijk ook gewoon rauw. Al deze verschillende bereidingswijzen bespreken we hieronder apart.

Koken

Koken is veruit de meest gebruikelijke bereidingswijze. Omdat deze groente zo enorm slinkt kun je dat het beste met een beetje aandacht aanpakken. Zet een grote pan op met daarin een klein laagje water (maximaal enkele centimeters) en een snuf zout. Zodra het water kookt kun je de andijvie toevoegen. Als het niet in één keer in de pan gaat kun je het doorroeren of even de deksel erop zetten. Andijvie slinkt namelijk vrijwel meteen als het met warm water in contact komt.

Stamppot

Wie andijvie zegt, zegt stamppot. Er zijn daarbij veel variaties mogelijk, maar de belangrijkste twee stamppotten zijn toch wel met rauwe, of juist met gekookte andijvie. De eerste is lekker fris en knapperig, terwijl de tweede een stuk meer groente bevat.

Recept 1: Andijviestamppot met gekookte andijvie

Reken voor vier personen op 1 kg aardappelen, 1 a 1,2 kg andijvie, 100 g spekblokjes, ongeveer 100 tot 150 ml melk en een klontje boter. Snijd en kook de aardappelen en de andijvie, liefst elk in een aparte pan zodat de garing van beiden optimaal is en de puree goed te stampen is. Bak ondertussen op een laag pitje het spek uit. Giet dan de aardappelen en de andijvie af. Maak van de aardappelen, melk en boter een niet te dikke, luchtige puree. Stamp er dan de andijvie en het spek doorheen; of je het spekvet ook meeneemt daarbij is optioneel (goed voor de smaak, maar wat minder voor de lijn). Breng de stamppot op smaak met peper, zout en nootmuskaat.

Recept 2: Rauwe andijviestamppot

In deze stamppot met rauwe andijvie gaat weliswaar minder groente, maar het fris knapperige resultaat mag er evengoed zijn!

Een makkelijk recept voor heerlijke Hollandse andijviestamppot met gebakken spekjes, de perfecte winterkost. Kook de aardappels gaar in 15 tot 20 minuten. Bak ondertussen de spekjes en de fijn gesneden ui in een droge koekenpan. Giet de aardappels af en stamp ze fijn met een stamper. Voeg de andijvie beetje bij beetje toe en roer goed door tot alles goed gemengd is. Laat nog een paar min. zachtjes door verwarmen zodat de andijvie wat slinkt. Schep als laatste de spekjes en ui erdoor of erover.

Je moet de aardappels niet te lang koken. Als je ze te lang kookt, nemen ze te veel vocht op en wordt de andijviestamppot waterig. Andijviestamppot maak je niet smeuïg door aardappels lekker lang en zacht te koken, maar door het vet dat je eraan toevoegt. Geen andijviestamppot zonder gebakken spekjes die je helemaal krokant uitbakt. Het bakvet daarvan stamp je ook door de andijviestamppot. Alles draait om smaak en structuur. Andijvie kook je kort, zodat het lekker knapperig blijft. Wil je het liever rauw in de stamppot? Dan kun je het direct erdoorheen mengen zonder te koken. Je gebruikt ongeveer 250 gram aardappelen per persoon.

In de Oven Bereiden

Je kunt andijvie goed in de oven bereiden, omdat het eigenlijk geen garing nodig heeft.

Recept 3: Luxe andijviestamppot uit de oven

Voor 4-6 personen: neem de ingrediënten uit recept 2, met daarbij 100 g geraspte oude kaas en twee rookworsten. Verwarm de oven voor op 200 graden. Bereid de stamppot uit recept 2; het is belangrijk dat de puree niet te dik is, omdat het anders een wat zware schotel wordt. (Tip: om diezelfde reden kun je deze beter bereiden met rauwe andijvie, zoals we in dit recept doen.) Gaar intussen de rookworsten en snijd deze in plakjes. Vet een ovenschaal in, doe de stamppot daarin en meng de plakjes worst erdoorheen. Bestrooi het geheel met de geraspte kaas en schuif de ovenschaal in de oven; bak ‘m in 15-20 minuten goudbruin.

Roerbakken of Wokken

Roerbakken of wokken is een goede manier om veel smaak te behouden. Reken op 6-8 minuten kooktijd.

Stoven

Omdat andijvie zoveel vocht verliest, kun je het uitstekend in het eigen vocht gaar stoven of smoren. Reken op een kooktijd van tien tot vijftien minuten.

Tip: Indien je veel andijvie in de pan hebt moet je er rekening mee houden dat nog niet al het vocht is verdampt voordat de andijvie gaar is.

Recept 4: Andijvie à la crème

Neem voor vier personen anderhalve kilo rauwe andijvie, 150 ml room en 2 el bloem (maïzena of aardappelzetmeel kan ook). Maak de andijvie schoon en snijd de groente in reepjes. Meng de bloem met een scheut olijfolie op de bodem van een flinke pan en verwarm het enkele minuten op laag vuur. Voeg dan de andijvie toe en laat deze onder af en toe roeren in 10-15 minuten in het eigen vocht beetgaar smoren. Dat kan met een deksel op de pan, maar zorg dat het meeste water aan het eind verdampt is. Voeg dan de room toe met zout en peper naar smaak en meng dit door de gestoofde andijvie. Als het warm is kun je het serveren. Voor wat extra diepte kun je er nog nootmuskaat en/of een paar el citroensap aan toevoegen.

Tip: Voor een extra romig resultaat kun je er op het laatste nog een flink klontje boter doorroeren. Of ga juist voor een iets minder decadent resultaat en neem melk in plaats van room. Gebruik dan circa tweemaal zoveel melk en bloem.

Andijviesoep

Deze groente is niet heel uitgesproken van smaak, maar juist daarom kun je er prima een lichte soep van trekken.

Recept 5: Andijviesoep

Voor ruim 1 liter of vier personen. Neem 600 gram in reepjes gesneden andijvie, 1 flinke aardappel, 1 sjalot, 0,75 l groente- of kippenbouillon en 100 g spekreepjes. Snipper en fruit de sjalot in wat olie of boter in de soeppan. Voeg hier dan de bouillon aan toe en de geschilde, in blokjes gesneden aardappel en breng dit aan de kook. Bak intussen de spekjes krokant uit. Voeg na enkele minuten de andijvie aan de bouillon toe en laat de groentes gaar worden. Pureer dan de soep en dien deze op met de spekjes.

Tip: Deze soep gaat uitstekend samen met wat geraspte pittige kaas, zoals Parmezaan. Voor wat extra groente kun je na het pureren nog een bakjes (150 g) (diepvries)erwtjes toevoegen.

Stomen

Stomen is een prima methode om het licht bittere van andijvie te bewaren.

Rauw

Je kunt deze heerlijke frisse groente uitstekend rauw eten. Vooral frisée, de krulbladige soort, is daar bijzonder voor geschikt.

Tip: Het lichtgele hart van de krop is het meest smakelijke en fris knapperige gedeelte voor in een salade.

Hoeveelheid Andijvie

Andijvie slinkt enorm bij het koken. Reken daarom bij een hoofdgerecht op 300 tot 400 gram rauwe andijvie per persoon, want na het koken blijft er niet erg veel van over.

Tips voor het Kopen en Bewaren van Andijvie

  • Let bij het kopen van andijvie op dat de bladeinden geen bruine punten hebben.
  • Daarnaast is andijvie kwetsbaar voor rot vanuit de wortels of het hart.
  • Verse andijvie bewaren gaat helaas niet zo heel lang. Bewaar andijvie niet in gesloten zak, maar één waar gaatjes in zitten of die open is. In de koelkast blijft het twee dagen goed.
  • Als je ruimtegebrek hebt kan een hele krop ook buiten de koelkast op een koele en donkere plaats worden bewaard. Daar blijft de groente maximaal enkele dagen goed.
  • Als je het langer wilt bewaren kun je verse andijvie invriezen. Het is dan wel zaak het even (twee minuten) te blancheren voor het invriezen. Het blijft dan langer goed, maar bovendien neemt het zo veel minder ruimte in bij het invriezen.

Andijviestamppot Opwarmen en Bewaren

  • Heb je een bordje over? Dan kan je het ook opwarmen.
  • Andijviestamppot kan je wanneer het eenmaal is afgekoeld 2 dagen in een afgesloten bakje in de koelkast bewaren.
  • Je kan het ook invriezen, dan blijft het zo’n 2 maanden houdbaar.

Serveertips voor Andijviestamppot

Er is veel keuze voor een lekker stukje vlees bij andijviestamppot. De klassieker is natuurlijk een gehaktbal, maar je kan ook kiezen voor slagers rookworst, gebakken spekjes, sukadelappen, kipfilet, speklappen of pepersteak.

“Net als m’n oma serveer ik andijviestamppot met een rauw uitje en mosterd. Daar maak ik jus bij, gewoon uit een zakje. Geen specifiek merk en dat kan zijn wat je lekker vindt, met uitjes, stamppotjus, pikante jus... En ik eet het altijd met rookworst.

Recept voor Andijviestamppot met Melk

Hier is een eenvoudig recept om zelf andijviestamppot te maken:

  1. Schil de aardappelen en snij ze in gelijke stukken en kook deze in ongeveer 10 minuten gaar.
  2. Verhit wat melk in de pan met de aardappels en stamp dit fijn.
  3. Nu kun je dit op smaak brengen met peper, zout en nootmuskaat (naar eigen inzicht).
  4. Voeg de rauwe andijvie toe en voeg deze al roerende beetje bij beetje er door heen.

Giet de aardappelen af en stamp ze fijn met de boter en melk. Andijvie stamppot is lekker als bijgerecht bij een stukje vlees of vis, maar kan ook prima op zichzelf gegeten worden als hoofdgerecht. Probeer bijvoorbeeld eens een lekkere rookworst of gehaktbal erbij te serveren voor extra smaak.

Tips voor een Romige Stamppot

  • De truc bij andijviestamppot zit hem in het lekker romig en smaakvol maken van de aardappelpuree.
  • Zelf voeg ik daarvoor het liefst een of twee eetlepels crème fraîche toe aan de aardappelpuree.
  • Samen met een klontje boter en een scheutje melk zorgt dat voor een net iets frissere, romige puree wat perfect past bij de rauwe andijvie.
  • Overige smaakmakers zijn simpel, denk aan zwarte peper, zout en nootmuskaat.

Met bovenstaand recept en tips kun je gemakkelijk zelf andijvie stamppot maken. Dit winterse gerecht is heerlijk en smaakvol, en met de juiste ingredienten en bereidingswijze zal het zeker een succes worden op tafel!

labels: #Koken

Zie ook: