Tussen de vier en zes maanden is het zover: je kunt starten met het geven van een eerste babyhapje of proefhapjes! Aan de meeste baby’s kun je ook zien dat ze eraan toe zijn: ze maken smakkende geluidjes en stoppen veel dingen in hun mond.

Wanneer Begin je Precies?

Je start met het geven van oefenhapjes als je baby tussen de 4 en 6 maanden is. Begin niet eerder en niet later. Kijk vooral of je baby eraan toe is. Maakt je baby steeds smakkende geluidjes? Kijkt die het eten uit je mond? Dan kan het tijd zijn om met de oefenhapjes te beginnen. Doet je baby dat nog niet? Dan kun je het altijd een keer proberen, maar als je baby afwijzend reageert (draait hoofd weg, wordt verdrietig) kun je beter nog even wachten. Probeer het dan na een paar dagen nog eens. Iedere baby heeft een eigen tempo. Het is belangrijk dat je kind in ieder geval rechtop zit en goed kan slikken.

In de loop van de eerste maanden worden de zuig- en slikreflexen van je kindje minder heftig. Het zenuwstelsel is verder ontwikkeld en er is sprake van bewuste mondbewegingen. Op deze leeftijd, zo tussen de vier en zes maanden, kun je proberen een babyhapje te geven. Met proefhapjes leer je je kindje wennen aan nieuwe smaken.

Je kind leert van een lepel af te happen, pure smaken te proeven, vezels te eten en daarmee leg je de basis voor een gezond voedingspatroon voor als je kind groter wordt. In het begin zijn deze babyhapjes extraatjes naast de borstvoeding of kunstvoeding. Is je baby zo rond de zes maanden oud dan kan een hapje ook een melkvoeding vervangen.

Met het eten van proefhapjes leert je kindje kauwen, ook al heeft je kindje nog geen tanden of kiezen. Dat leren kauwen is belangrijk voor de ontwikkeling van de mondspieren en dat heeft weer invloed op de ontwikkeling van spraak en taal. Deskundigen raden aan in ieder geval voor de 10e maand te starten met babyhapjes. Het is aangetoond dat kinderen die na de 10e maand vaste voeding krijgen, moeilijke eters kunnen worden.

Kleine eerste hapjes zijn oefenhapjes en komen niet in de plaats van borstvoeding of flesvoeding.

Als je kind 6 maanden is, dan heeft die ook echt vaste voeding nodig naast borst- of flesvoeding. Geef bijvoorbeeld een lepeltje geprakte groente of fruit of geef een klein stukje brood wat je zacht maakt door het te dopen in wat borstvoeding of flesvoeding. Ook een lepeltje fijngemalen gaar gebakken vlees of gaar gebakken vis is mogelijk.

Voordelen van Zelfgemaakte Babyvoeding

Er zijn veel voordelen als je zelf babyvoeding maakt, het is bijvoorbeeld niet alleen goedkoper dan potjesvoeding maar zelfgemaakte voeding is ook vezelrijker.

Eerste Hapjes: Een Bijzonder Moment

De eerste babyhapjes zijn een bijzonder moment voor jou en je baby. Dring niets op, kijk goed naar de reactie van je kindje en hou je smartphone bij de hand want de eerste gezichten van je baby die nieuwe smaken proeft zijn heel bijzonder om vast te leggen!

Hoe Geef je de Eerste Hapjes?

Je kunt beginnen met gepureerde fruit of groente, het liefst vers, want dan weet je zeker wat je kind eet. Stop het voedingslepeltje recht in het mondje van je baby, geef lichte druk met de bolling van de lepel op de tong en haal de lepel er weer horizontaal uit. De eerste keren zul je zien dat je baby het eten van de lepel afzuigt en met een gedeelte van de tong weer naar buiten duwt.

Het is verstandig om je kind zelf ook een lepeltje in de hand te geven wanneer je hem eten geeft.

Voedselallergie

Loopt je kindje risico op een voedselallergie of een andere allergie? Dan krijg je misschien het advies niet eerder te starten met het geven van een babyhapje voordat je kindje zes maanden oud is.

Fruit- of Groentehapje: Wat Eerst?

Het maakt niet uit of je start met een fruithapje of groentehapje. Het is niet aangetoond dat baby’s weigeren met groenten eten als ze gewend zijn aan de zoete smaak van fruit.

Voor je baby maakt het niet uit of zijn eerste hapje begint met groente of fruit. Beide is goed. Er wordt wel eens gezegd dat je beter met groente kan beginnen omdat je kleintje anders went aan zoetigheid en het lastiger wordt om ze daarna aan groente te laten wennen.

Qua vaste voeding wordt aangeraden om te starten met het geven van groenten. Dat heeft een speciale reden: een baby heeft van nature een voorkeur voor zoete smaken, en juist daarom is het goed om met groenten te starten. Op die manier is de kans dat je kleine de smaak van groente makkelijker accepteert, groter dan wanneer je met fruithapjes zou beginnen.

Geschikte Fruitsoorten

Voor het maken van de eerste fruithapjes voor je baby kun je het beste kiezen uit zachte fruitsoorten die niet zo sterk smaken zoals peer, meloen, perzik, banaan, appel, abrikoos, kersen.

Geschikt fruit om mee te beginnen voor je baby is bijvoorbeeld banaan, perzik, peer en meloen.

Geschikte Groentesoorten

Groente met een zachte smaak die geschikt zijn om mee te beginnen zijn bijvoorbeeld bloemkool, doperwtjes, boontjes, broccoli, worteltjes of pompoen.

Eén Smaak Tegelijk

Het is verstandig om te starten met het aanbieden van één soort fruit of groente. Daarmee leert je baby te wennen aan één bepaalde smaak.

Laat je kind eerst wennen aan losse smaken. Geef dus eerst nog geen gemengde smaken. Zorg ook dat je één smaak meerdere keren laat proeven. Het herhalen van smaken is belangrijk. Dit hoeft niet per se op achtereenvolgende dagen. Een kind moet soms wel 10 keer proeven voordat hij een smaak leert waarderen.

Smaken Combineren

Eet je kindje steeds meer vaste voeding dan kun je ook smaken gaan combineren. Zoals een groentehapje met twee smaken of twee soorten fruit, de combinaties zijn natuurlijk eindeloos.

Als je kind gewend is aan de losse smaken kun je voor de afwisseling smaken gaan combineren.

Voorbeelden van Geslaagde Fruithapjes

  • Appel, peer en perzik
  • Appel en framboos
  • Banaan en mango
  • Banaan en avocado
  • Sinaasappel, kiwi en banaan
  • Abrikoos, appel en aardbei
  • Perzik, meloen en aardbei

Nitraatrijke Groenten

Sommige groenten bevatten nitraat en kun je beter vanaf 6 maanden geven en maximaal 1 of 2 keer per week. Dat zijn: andijvie, bietjes, bleekselderij, Chinese kool, koolrabi, spinazie, postelein, paksoi, raapstelen, spitskool, (veld)sla en venkel.

Textuur van de Hapjes

Zorg ervoor dat de eerste babyhapjes goed gepureerd zijn, dit kan met een speciale keukenmachine of blender (van eenvoudig tot luxe), maar ook eenvoudig met een staafmixer.

Zorg er dan voor dat het hapje de juiste structuur heeft. Je kindje van 4 maanden is nog niet gewend aan vast voedsel. Geef hem dus een dun fruithapje zonder stukjes. Vanaf 5 maanden kan je het hapje wat minder vloeibaar maken en vanaf 6 maanden is je kindje klaar voor grovere hapjes met kleine stukjes fruit.

In het begin maak je het hapje heel fijn. Als je kind dit allemaal makkelijk eet, prak je het iets minder fijn. Wanneer je kindje alleen nog maar een paar lepeltjes krijgt, is het makkelijk om iets fijn te prakken wat op je eigen bord ligt. Zorg er dan voor dat er geen zout door je eten zit. Of prak wat van het stuk fruit dat je tussendoor eet.

Gaat het goed? Je baby kan als hapje ook pasta, aardappel of rijst proberen. Maal het wel goed fijn of prak het goed fijn met een vork. Geef in het begin, witte pasta, witte rijst en eventueel als je pap wilt geven, af en toe wat pap van rijstebloem. Witte soorten bevatten minder vezels dan volkorenpasta of zilvervliesrijst. Gaat dat goed? Stap dan geleidelijk over op volkorenpasta en zilvervliesrijst. Je kunt zodra je baby gewend is aan het eten van oefenhapjes ook bruin brood geven als oefenhapje.

Alternatieve Methoden

Naast het geven van een babyhapje uit een bakje, potje of via de Rapley methode, kun je ook voeding aanbieden via een fruitspeen of fruit- of groentezakje. Zo’n fruitzakje, pouch of slurpzakje lijkt handig; dopje opendraaien, aan je kind geven en slurpen maar. Je hoeft je kind niet eens meer te helpen en een lepel is niet nodig. Dat lijkt heel gemakkelijk en dat is het ook. Zo’n zakje is geschikt om af en toe te gebruiken, bijvoorbeeld als je onderweg bent.

Het leren kauwen is een andere techniek dan het zuigen en is belangrijk voor de ontwikkeling van de mondspieren en het straks leren praten. Lepeltje voor lepeltje een hapje aan je kind geven is een belangrijk contactmoment tussen ouder en kind.

Hoeveelheid en Timing

Een goed uitgangspunt is om te starten met 1 of 2 keer per dag 3 tot 4 lepeltjes. De oefenhapjes geef je naast de melkvoeding. Daarom is het beter niet te veel te geven, je wilt namelijk niet de trek in borst- of flesvoeding van je baby verminderen. Je kunt het langzaam opbouwen, totdat je vanaf 8 maanden echt melkvoedingen gaat vervangen. Elk kind heeft andere behoeftes, dus harde richtlijnen voor de hoeveelheid zijn niet te geven. Geef een hoeveelheid die jouw kindje prettig vindt. Dring geen eten op.

Geef de hapjes direct na een borst- of flesvoeding. Of geef de hapjes tussen 2 voedingen door. Je kind is dan ontspannen en heeft geen enorme trek meer. De oefenhapjes kun je fijnmaken met een blender of staafmixer of prakken met een vork.

Wat je Beter Niet Kunt Geven

Er zijn een aantal producten die je beter niet kunt geven, zoals rauw vlees, rauwe vis of rauw ei, leversmeerworst of leverpaté, kaas en honing. Bekijk wat je beter niet kunt geven aan je kind. Ook is het niet nodig om zoetigheid te geven, zoals een koekje vermengd door het hapje. Baby's kunnen dan een voorkeur krijgen voor zoet en wennen niet eerst aan losse smaken. Ook kan het eten van zoetigheid de trek in gezond eten verminderen, waardoor je kindje minder gezonde hapjes eet.

Allergieën Voorkomen

Om voedselallergie te voorkomen is het advies om voor 8 maanden ook pindakaas en ei te geven. Heeft je baby ernstig eczeem of een voedselallergie? Dan is het extra belangrijk om vroeg te starten met verschillende soorten voeding, zoals ei en pindakaas. Start hiermee vóór de leeftijd van 6 maanden.

Wat Als je Baby het Uitspuugt?

Spuugt je kind het oefenhapje uit? Dat is helemaal niet gek. Want het is nogal wennen: een nieuwe smaak, een gekke structuur en het dan ook nog moeten doorslikken. Misschien is je kind nog niet toe aan het eten van oefenhapjes. Probeer het over een tijdje nog een keer, want het is een kwestie van oefenen. Let er wel op dat je kindje bij de leeftijd van 6 maanden deze oefenhapjes echt nodig heeft.

Extra Vitamine D

Geef je kindje elke dag 10 microgram extra vitamine D tot die 4 jaar oud is.

Waarom Oefenhapjes?

Met oefenhapjes went je kind aan andere smaken dan die van warme melk. Verder leert je kindje happen van de lepel en oefent zo de mondspieren. Als je tussen de 4 en 6 maanden begint met oefenhapjes kun je de kans op een voedselovergevoeligheid bij je baby verkleinen. Maar het is nu duidelijk dat die kans juist afneemt als je tussen de 4 en de 6 maanden met oefenhapjes begint.

Tips Als Je Baby Weigert Groente of Fruit te Eten

  • Herhaal het een paar keer: Je kindje moet wennen aan de nieuwe smaken en texturen. Dit gaat niet van de ene op de andere dag. Sommige baby’s accepteren een nieuwe smaak sneller dan andere baby’s. Als je kleine een vies gezicht trekt of uitspuugt wat jij hem geeft, betekent dit niet meteen dat hij het niet gaat eten. Probeer het de volgende dag weer. Nog niet? Laat er dan een paar dagen overheen gaan en probeer het opnieuw.
  • Laat je baby zelf eten: Als je baby niet wil eten wat jij in zijn mondje stopt, laat het hem dan zelf doen. De Rapley-methode is hiervoor, vanaf de leeftijd van 6 maanden, heel geschikt. Hiermee spreek je andere kwaliteiten van je kindje aan, waardoor hij minder bezig is met wat hij in zijn mond gestopt krijgt. Zo kan hij zelf zijn eten onderzoeken en oefenen met zijn coördinatie. Kies voor zachte groenten of fruit die je ter grootte van zijn vuistje snijdt. Zo kan hij lekker knabbelen.
  • Geef je baby een keuze: Als je je kindje zelf laat eten, kan je hem ook zelf laten kiezen. Leg bijvoorbeeld twee soorten groente voor hem op een bordje. Hij kan zelf kiezen welke hij pakt. Zo beslist hij zelf wat hij in zijn mondje stopt.
  • Betrek je kindje in het bereidingsproces: Als je kindje iets ouder is, kan je samen het proces van kweken of kopen en koken beleven. Neem hem mee naar de supermarkt en laat hem kiezen uit een selectie groente of fruit. Zet je kindje bij je in de keuken als je een hapje voor hem bereidt.

Tabel: Richtlijnen voor de Introductie van Vaste Voeding

Leeftijd Type Voeding Aanbevolen Frequentie
4-6 maanden Gepureerde groenten en fruit 1-2 keer per dag, 3-4 lepeltjes
6-8 maanden Grovere texturen, combinaties van smaken Langzaam opbouwen tot maaltijden
Vanaf 8 maanden Maaltijden ter vervanging van melkvoeding Afhankelijk van de behoeften van het kind

labels:

Zie ook: