In de Nederlandse taal is het belangrijk om de correcte spelling van werkwoorden te gebruiken. Een veelvoorkomende verwarring ontstaat bij de woorden "bereid" en "bereidt". Dit artikel geeft een duidelijke uitleg over het juiste gebruik van deze woorden.

Vervoeging van "Bereiden"

Het werkwoord "bereiden" kent verschillende vormen, afhankelijk van de tijd en de persoon.

  • Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott)
    • Ik bereid
    • Jij bereidt
    • Hij bereidt
    • Wij bereiden
    • Jullie bereiden
    • Zij bereiden
  • Voltooid deelwoord: bereid

Zoals je ziet, eindigt de tweede persoon enkelvoud ("jij") in de tegenwoordige tijd op een 't': "jij bereidt". Echter, er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij "je mag". Ook als het onderwerp achter de persoonsvorm staat, komt er geen 't', zoals in "Bereid je je voor?".

"Bereid" als Gebiedende Wijs

"Bereid" kan ook gebruikt worden als de gebiedende wijs. De gebiedende wijs is een manier om een bevel of een verzoek uit te drukken. Bij de gebiedende wijs gebruik je de ik-vorm van het werkwoord. Voorbeelden:

  • Bereid bajonetten!
  • Bereid lancering voor!
  • Bereid jezelf voor.
  • Bereid de schotels.
  • Bereid jullie voor!

"Toebereiden" en "Voorbereiden"

Naast "bereiden" zijn er ook andere werkwoorden die vergelijkbaar zijn, zoals "toebereiden" en "voorbereiden". De vervoeging van deze werkwoorden volgt dezelfde principes als "bereiden".

  • Toebereiden (ott)
    • Ik bereid toe
    • Jij bereidt toe
    • Hij bereidt toe
    • Wij bereiden toe
    • Jullie bereiden toe
    • Zij bereiden toe
  • Voltooid deelwoord: toebereid
  • Voorbereiden (ott)
    • Ik bereid voor
    • Jij bereidt voor
    • Hij bereidt voor
    • Wij bereiden voor
    • Jullie bereiden voor
    • Zij bereiden voor
  • Voltooid deelwoord: voorbereid

Voorbeelden van "Toebereiden" in Zinnen

  • Niet bereid toe te geven.
  • Ik ben er bereid toe, je weet wel, alles te doen.
  • Ben je bereid toe te zien hoe planeten en beschavingen worden weggevaagd?

Voorbeelden van "Voorbereiden" in Zinnen

  • Bereid voor op vertrek.
  • Bereid voor op geboorte.
  • Bereid voor op de Standard Singijeon!

Uitzonderingen en Extra Uitleg

Er zijn situaties waarin het gebruik van de gebiedende wijs verwarrend kan zijn, vooral met het woord "u". Dicteeauteurs gebruiken dit soms om dicteeschrijvers lastig te vallen. Hieronder een overzicht van de categorieën:

Categorie A: Niet-Wederkerende Werkwoorden

Dit lijkt op een gebiedendewijszin maar is dat in feite niet. Er is hier sprake van een aansporing. Het belangrijkste bewijs dat hier geen sprake is van gebiedende wijs is wel het feit dat er hier een taalkundig onderwerp in de zin staat en wel het persoonlijk voornaamwoord u. Voorbeeld:

  • Houdt u rekening met een pittig dictee.

Categorie B: Wederkerende Werkwoorden

Hier is steeds sprake van wederkerende werkwoorden. U is hier steeds onderwerp van de zin, gevolgd door het wederkerend voornaamwoord zich dat als lijdend voorwerp fungeert. Voorbeeld:

  • Maar hoedt u zich bovenal voor euphuïstische fabulanten.

Categorie C: Moeilijkste Categorie

Bij deze categorie wordt uitsluitend gebruikgemaakt van wederkerende werkwoorden, maar of dat zo is moet je wel zelf uitzoeken. In het zinnetje meld u aan moet je zelf bedenken dat het hier gaat om zich aanmelden. Voorbeelden:

  • Meld u aan voor de dicteewedstrijd, St.-Jansdalmedewerkers!
  • Wind u toch niet zo op over die kleine foutjes!
  • Beeld u sybaritische taferelen in als open en bloot te zien op de mozaïeken . . .
  • Hoed u voor pathogene bacteriën als spirocheten.
  • Hoe het ook zij, bereid u vanavond voor op een beestenbende.

Ezelsbruggetjes en Tips

Onthoud dat de ik-vorm van een werkwoord de basis is voor de gebiedende wijs. Bij werkwoorden zoals glijden, houden, rijden, snijden en uitscheiden kan de -d in de ik-vorm en dus ook in de gebiedende wijs weggelaten worden.

Tabel: Vervoeging van Bereiden

Tijd Persoon Vervoeging
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Ik bereid
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Jij bereidt
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Hij bereidt
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Wij bereiden
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Jullie bereiden
Onvoltooid tegenwoordige tijd (ott) Zij bereiden
Gebiedende wijs - bereid

labels: #Ei

Zie ook: