De spijsvertering is een prachtig proces dat al in de mond begint. Je kauwt voedsel fijn en dat wordt gemengd met speeksel. Na het doorslikken komt het in de slokdarm terecht die vervolgens met golvende knijpbewegingen het eten naar beneden duwt, richting de maag. Eenmaal in de maag wordt het verder gekneed, gemengd met maagzuur en dan in kleine stukjes doorgezet naar de dunne darm.

De invloed van houding tijdens het eten

Eten doen we over het algemeen zittend, aan tafel. Dat is maar beter ook. Uit Canadees onderzoek blijkt namelijk dat deze lichaamshouding tijdens het eten uw maag, darmen en algehele spijsvertering een handje helpt. Wanneer u zittend eet, kan uw lichaam zich volledig richten op de vertering. Daardoor leegt uw maag zich sneller en neemt u beter belangrijke voedingsstoffen op.

Vermijd liggen direct na de maaltijd

Even gaan liggen na de maaltijd is niet zo verstandig. Volgens Peyton Berookim, één van de bekendste maag-darm-leverartsen in de Verenigde Staten, kunt u het ook dan beter niet doen. Echter bevat het eten deze keer zuren vanuit de maag. Dit staat ook wel bekend als reflux. In een liggende houding werkt u dus de natuurlijke gang van de spijsvertering tegen. Hierdoor kunt u last krijgen van een brandend gevoel in uw keel en/of borst, een zure smaak in uw mond of boeren, legt de expert uit. De arts adviseert tenminste 30 minuten aan te houden. Wilt u toch direct na de maaltijd languit gaan liggen? Dan is het volgens Berookim extra belangrijk dat u niet gaat liggen na het eten als u last heeft van een gastro-oesofageale refluxziekte (GERD) of een aandoening zoals een middenrifbreuk.

De beste slaaphouding voor de spijsvertering

Onderzoek wijst uit dat de slaappositie voor zijslapers een grote invloed heeft op de gezondheid. Het slapen op de rechterzij kan op korte en lange termijn voor gezondheidsklachten zorgen. We raden je dan ook aan om op je linkerzij te slapen.

Voordelen van slapen op je linkerzij:

  1. Circulatie van je hart: Wanneer je op je linkerzij ligt, is het gemakkelijker voor je lichaam om bloed rond te pompen. De aorta maakt vanaf je hart namelijk een bocht via de linkerkant om bij de buik te komen. Lig je op je rechterzij, dan moet het bloed eerst omhoog gepompt worden en dit kost meer moeite dan naar beneden.
  2. Goed voor je spijsvertering: Heb je vlak voor het slapengaan nog wat gegeten? Dan is het zeker aan te raden om op je linkerzij te gaan liggen. Dit is namelijk bevorderend voor je spijsvertering, omdat de maag in zijn oorspronkelijke houding ligt. Het stimuleert de afscheiding van alvleesklierenzymen. Op deze manier wordt het eten in delen verteerd in plaats van in één keer. Hiermee voorkom je maagkrampen.
  3. Minder last van brandend maagzuur: Dat de maag in zijn oorspronkelijke houding ligt, heeft niet alleen invloed op je spijsvertering. Het zorgt er ook voor dat je minder last hebt van brandend maagzuur. Je maag kan in deze positie terugvloeiing van zuur beter reguleren.
  4. Gezondheid van je milt: De milt bevindt zich aan de linkerkant van het lichaam. Door op je linkerzij te liggen, wordt het bloed beter gefilterd en functioneert het lymfesysteem optimaal. Vloeistof kan namelijk gemakkelijker naar de milt worden geleid.

Met zo veel voordelen is het de moeite waard om eens op je linkerzij te gaan liggen! Let er wel op dat je als zijslaper slaapt op een neksteunkussen. Een hoofdkussen zonder neksteun kan namelijk nekklachten in de hand werken.

Ben jij gewend op rechts te liggen? Dan kan het lastig zijn om dit te veranderen. Probeer eens op je linkerzij te gaan liggen met een kussen in je rug. Dit voorkomt dat je in je slaap terug draait naar rechts.

Wat als je last hebt van brandend maagzuur?

Heb je soms last van brandend maagzuur? Dan adviseert Irma om een houding te zoeken waarbij je het minste last hebt. Vaak is dat wanneer je het hoofdeinde van het bed iets hoger instelt. Heb je regelmatig last van brandend maagzuur, dan is het zaak om de oorzaak te achterhalen. Brandend maagzuur (reflux), is een klacht waarbij er wat maagzuur omhoog komt in de slokdarm.

De rol van yoga en ayurveda

Een fit lijf krijg je niet alleen met wat je in je mond stopt. Ook hoe je eten wordt verteerd, is belangrijk. Volgens sommigen zelfs nog belangrijker dan wat je eet. Als je een opgeblazen gevoel hebt, niet naar de wc kunt of andere wc-ellende ervaart, gaat die spijsvertering ineens elke minuut van je dag beheersen.

In de eeuwenoude Indiase gezondheidsleer ayurveda speelt een goede spijsvertering een grote rol. Gezond eten, maar ook yoga zijn dan ook een belangrijk onderdeel van de ayurvedische leer. Ayurveda en de yogafilosofie hebben veel overeenkomsten. In de ayurveda wordt de spijsvertering ‘agni’ genoemd, wat het Sanskriet woord voor ‘vuur’ is. Agni staat voor je innerlijke vuurtje. Het zit rond het gebied van je navel, waar je spijsverteringsorganen zitten.

Yoga-oefeningen ter bevordering van de spijsvertering:

  • Buikmassage: Ga op je rug liggen en adem rustig in en uit. Probeer je buik zoveel mogelijk te ontspannen. Dit kun je doen met een kleine buikmassage. Leg je hand op je buik en wrijf rondjes om je navel, met de klok mee.
  • Gedraaide buikhouding (liggende twist): In deze houding lig je op je rug, til je je knieën naar je borst en laat je ze vervolgens allebei één kant op vallen. Als je wil, kun je je hoofd de andere kant opdraaien, zodat je in een draaiing komt te liggen. Zo ontstaat er een compressie in je buikorganen, een beetje alsof je jezelf ‘uitwringt’ dus. Er wordt ook wel gezegd dat deze houding een ontgiftende werking heeft.
  • Zittende twist: Je zit hierbij rechtop en kruist je rechterbeen gebogen, dus met de knie omhoog, over je linkerbeen. Vervolgens plaats je je rechterhand achter je op de grond. Je reikt je linkerarm omhoog zodat je je rug lang maakt en pakt dan je rechterknie vast. Daarna draai je je lichaam naar rechts en kijk je over je rechterschouder. Adem een tijdje, tien keer bijvoorbeeld, diep in en uit en probeer op iedere uitademhaling iets meer te ontspannen.
  • Knieën naar de borst: Je ligt op je rug en brengt je knieën met je handen naar je borst. Vervolgens ga je langzaam en rustig ademen en probeer je op iedere uitademing meer te ontspannen. Wat je ook kan doen is eerst alleen je linkerknie optrekken en je rechterbeen gestrekt op de mat laten rusten.

Tips voor een betere spijsvertering

Kijk daarom de kunst af van mensen met een goede spijsvertering:

  1. Kauwen, heel goed kauwen: Door op iedere hap goed te kauwen, kunnen de spijsverteringsenzymen in je speeksel beter hun werk doen. Verdeel als het even kan ook je dagelijkse maaltijden over zes eetmomenten. Zo hoeft je spijsverteringstelsel niet steeds een enorme hoeveelheid te verstouwen en verloopt je spijsvertering makkelijker en soepeler.
  2. Koude pasta en aardappelen eten: Als je pasta kookt, breekt het zetmeel af tot gewoon zetmeel. Maar als je de aardappelen of pasta laat afkoelen, gebeurt er iets wonderlijks: het zetmeel wordt resistent. De enzymen in je dunne darm kunnen het niet meer goed afbreken en sluizen de koude pasta en aardappels deels onverteerd door naar je dikke darm. Daar vieren je bacteriën een feestje: zij zijn juist dol op deze zetmeeldeeltjes. Het resultaat: een ultragezonde darmflora.
  3. Met stokjes eten: Koop stokjes, daarmee eet je vanzelf kleine hapjes. Of kijk eens goed naar hoe je je vork gebruikt. Gebruik je hem als een soort lepel of als prikker?
  4. Ontbijten, lunchen en dineren met vezels: Door iedere ochtend te eten, breng je je darmen in beweging en je spijsvertering dus ook. Stop altijd fruit, noten en zaden in je ontbijt (vezels!), eet volkorengranen bij je lunch en ontbijt (vezels!) en eet ’s avonds veel groente en als het even kan peulvruchten (vezels!).
  5. Je darmbacteriën verwennen: Met junkfood, suiker en eiwitrijk eten, voed je vooral de slechte bacteriën. Met vezels voed je dus de goede bacteriën in je darmen. Ze houden het darmslijmvlies sterk, zetten vezels om in energie en verbeteren de darmwerking.
  6. Gefermenteerde producten eten: Drink kefir en karnemelk. Eet augurken, zuurkool, olijven en zilveruitjes. Zuur bevordert de spijsvertering omdat het fermentatieproces het voedsel als het ware heeft voorverteerd. Daardoor kan je lichaam makkelijker alle essentiële voedingsstoffen opnemen.
  7. Met mate bewegen: Lichaamsbeweging stimuleert een gezonde darmwerking, maar sport niet té intensief.
  8. Beter naar je darmen luisteren: Wie een betere spijsvertering wil, moet goed luisteren naar zijn of haar darmen. Aandrang? Ga direct naar de wc. Probeer ontspannen rechtop te zitten; de darm kan zich dan makkelijker legen. Veel mensen kunnen beter poepen met een klein krukje onder hun voeten, omdat je in een meer hurkende houding zit.
  9. Niet te veel rauwkost eten: Blijf die salades eten, maar maak de porties kleiner en kauw elke hap goed voor je doorslikt.
  10. Zorgen voor minder stress: Door stress slaap je niet goed. En: je darmen gaan minder goed presteren.

De spijsvertering in cijfers

Onderdeel Lengte/Hoeveelheid
Totale lengte spijsverteringskanaal Ongeveer 9 meter
Hoeveelheid vloeistof die dagelijks door het kanaal stroomt Ongeveer 11 liter
Hoeveelheid ontlasting per dag (volwassene) Gemiddeld 100 tot 150 gram
Hoeveelheid voedsel en drinken die darmen verwerken gedurende een leven Gemiddeld 65.000 kilo
Speeksel productie per dag Ongeveer 1200 ml

labels:

Zie ook: