Olijfolie is een veelzijdig product dat in geen enkele keuken mag ontbreken. Het wordt gewonnen uit het vruchtvlees en de pitten van de olijf en is verkrijgbaar in verschillende soorten, waaronder gewone, geraffineerde en olijfolie van eerste persing. Olijfolie staat bekend om zijn gunstige gezondheidseffecten en is heel geschikt voor bakken en braden.

Wat is Olijfolie?

Olijfolie ontstaat door het persen van vruchtvlees en de pitten van de olijf. De meeste olijfolie komt uit landen aan de Middellandse Zee, zoals Spanje, Italië, Griekenland, Portugal, Frankrijk, Tunesië, Turkije, Syrië en Marokko. Een olijfboom produceert 5 tot 10 kilo olijven per jaar, wat voldoende is voor 1 tot 2 liter olijfolie. De olijven worden 24 uur na de oogst geperst. Uit zowel het vruchtvlees als de pitten van de olijf komt olie. Het vruchtvlees bevat 30-50% olie, de pitten 5%.

De olijfolieperserij maakt olijfolie van verschillende kwaliteiten en met verschillende zuiverheid. Na het persen ontstaat een olijfpasta. Door deze voorzichtig te kneden scheidt de olie zich af. Vervolgens gaat deze olie in de centrifuge om het water van de olie te scheiden.

Soorten Olijfolie

Er zijn verschillende soorten olijfolie beschikbaar, elk met hun eigen kenmerken en toepassingen:

  • Olijfolie van eerste persing (Vierge): Hierbij is sprake van de mechanische methode, wat wil zeggen dat er alleen met druk geperst is. Er is niets verhit en er zijn geen andere middelen gebruikt.
  • Extra olijfolie van eerste persing: Dit is de duurste kwaliteit olijfolie met de meest uitgesproken smaak. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting.
  • Geraffineerde olijfolie: Olijfolie verkregen door raffinering van olijfolie van eerste persing. Bij raffinage worden onzuiverheden uit de olie gehaald, door verhitting en afkoeling.
  • Gewone olijfolie: De gewone olijfolie heeft een neutralere smaak dan de duurdere kwaliteiten.
  • Olie uit afvallen van olijven: Hiervoor worden olijven gebruikt die niet door de eerste kwaliteitsselectie zijn gekomen door formaat, beschadigingen of omdat ze te rijp zijn.

Welke soort olie het is, is te meten en te proeven.

Gezondheidsvoordelen van Olijfolie

Olijfolie bevat veel onverzadigd vet, wat goed is voor de gezondheid. Dit vet helpt de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk te verlagen. Verder heeft olijfolie een hoog gehalte aan vitamine E. Bereidingsvet met veel onverzadigd vet, zoals olijfolie, staat in de Schijf van Vijf. Daarmee daalt de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk.

Olijfolie om te bakken en braden?

Als je eten bereidt is de kans groot dat je daarbij ook olijfolie gebruikt. Je sprenkelt eens wat over de salade en doet een scheutje in de pan. Maar wist je dat niet iedere olijfolie een goede keuze is om te bakken en braden?

Waar je gewone olijfolie en vierge olijfolie uitstekend kunt gebruiken om in te bakken is de extra vierge olijfolie daar niet altijd geschikt voor. Extra vierge olie is wel zeer geschikt voor de salade, de pasta en koude sauzen, minder om te bakken. Bij bakken, wokken en braden wordt de temperatuur van de pan en de olie tussen 180 tot 230 °C. Waar het rookpunt van je extra vierge olijfolie ligt, heeft te maken met de kwaliteit.

De meeste heeft een laag rookpunt (rond de 180 °C), al kan het bij een olie van hogere kwaliteit hoger liggen. Bij een te hoge temperatuur kan de olie dus verbranden. Dit tast de smaak van de olie aan en volgens het Voedingscentrum kunnen er zelfs ongezonde stoffen vrijkomen, omdat de olie ontbindt.

Zorg er bij de bereiding voor dat de olie niet begint te roken of te dampen, want dan kunnen er ongezonde stoffen ontstaan. Hierdoor verandert de olie niet van kwaliteit en smaak bij verhitting. Je kunt prima bakken in extra vierge - zeker voor roerbakken, sauzen en oven (temperaturen tot ~180°C zijn geen probleem). Kook je vaak op hoge hitte? Pak dan een neutrale (desnoods geraffineerde) olie voor wokken/frituren. Tip: laat olie nooit roken; dan is het te heet 🥵

Hoe Weet Je of de Olie Extra Vierge is?

Extra vierge olijfolie heeft een goud-groene kleur en is van een hogere kwaliteit dan gewone olijfolie. Daarom is de olie ook duurder dan gewone olijfolie. Op het etiket staat altijd of de olie vierge of extra vierge is. Staat het niet op het etiket?

Olijfolie Kopen in de Supermarkt

In de winkel zie je grofweg drie types: gewone olijfolie (mix), geraffineerde olijfolie (bewerkt en neutraler) en (extra) vierge (dat is de onbewerkte smaakbom). Kleur zegt weinig over kwaliteit; let liever op oogstdatum, land/streek en of de fles donker glas heeft (beter tegen licht).

Top 10 Extra Vierge Olijfolie (Supermarkt)

Hieronder een overzicht van extra vierge olijfolie gesorteerd op prijs (laag → hoog), met prijsupdate van 12 augustus 2025:

Product Prijs per Liter Herkomst
AH Extra Vierge (1L) €9,59 🇪🇸
AH Biologisch Extra Vierge (1L) €9,99 🇪🇺
AH Extra Vierge (500 ml) €11,78 🇪🇺
AH Biologisch Extra Vierge (500 ml) €12,78 🇪🇺
AH Excellent Grieks (500 ml) €13,98 🇬🇷
AH Excellent Italiaans (500 ml) €13,98 🇮🇹
Monini Classico (500 ml) €14,98 🇪🇺
AH Excellent Arbequina (250 ml) €15,96 🇪🇸
AH Excellent Hojiblanca (250 ml) €15,96 🇪🇸
AH Excellent Picual (250 ml) €15,96 🇪🇸
Carapelli Bio (750 ml) €17,72 🇮🇹
Carapelli Bio Non Filtrato (750 ml) €17,72 🇮🇹
Monini Bios Organic (500 ml) €21,98 🇮🇹
Bertolli Bio Originale (500 ml) €21,98 🇮🇹
Iliada Lakonia (500 ml) €22,98 🇬🇷

Nog een reden om slim te kiezen: haal een goede extra vierge voor koud & medium hitte, en een neutrale olie voor heel heet bakken. Zo haal je de beste smaak uit elke fles en gaat je duurdere olie ook langer mee.

Tips voor het Gebruik van Olijfolie

  • Extra Vierge: Gebruik ’m voor dressing, brood dippen, afmaken en ja, ook om te bakken als je smaak wil behouden.
  • Geraffineerd: Fijn voor hoge hitte.
  • Bewaren: Bewaar donker en koel, sluit goed af en gebruik geopende flessen binnen ~6 maanden voor de beste smaak.

labels: #Bakken

Zie ook: