Wat zou Rupert met deze tekening bedoeld hebben? De tekening is uit de jaren negentig van de vorige eeuw, toen Nigel op de top van zijn kunnen was. Als wonderkind had hij al een grote carrière achter de rug en in 1993 plaatste hij zich als 28-jarige voor de finale van het FIDE-wereldkampioenschap! Het was dus onzin om te zeggen dat hij pas uit het ei was gekropen.

De kraaiende haan lijkt te doelen op de anekdote van Petrus, waarin hij Jezus verraadde. Zo zal FIDE-voorzitter Florencio Campomanes zich ongetwijfeld ook gevoeld hebben toen Short en Kasparov uit de FIDE stapten en hun eigen bond (PCA) oprichtten.

De afsplitsing was een historische stap van Short en Kasparov, maar het zal hen geen windeieren opgeleverd hebben. Zij vonden dat de FIDE de match voor een appel en een ei kreeg en dat er teveel geld naar de FIDE ging. De oprichting van de PCA was het hele eieren eten, dat was voor hen het ei van Columbus.

Kasparov sprak de volgende historische woorden voor de finalematch tussen Short en Timman, “It will be Short and it will be short”. Het werd Short en de afloop is algemeen bekend: de titelmatch was voor Kasparov was eitje. Hij won de match in Londen met 12½-7½.

Short zou nog jarenlang een wereldtopper blijven, maar in de eenentwintigste eeuw daalde hij langzaam af naar de subtop. Steeds vaker ging hij toernooien spelen in verre oorden zoals Afrika, Australië en Azië. Voor de toptoernooien werd hij minder vaak uitgenodigd, dus Nigel zal gedacht hebben “beter een half ei dan een lege dop”.

Ook, hij werd meer en meer actief in de periferie van chess: schrijven en politiek. In recent years we have been hearing less and less from Short as a chess player, but this is because he has increasingly become involved in chess politics.

Een aantal jaren had hij een veel besproken column in het magazine van New in Chess. De laatste jaren horen we steeds minder van de schaker Short, maar dat komt omdat hij zich steeds meer met de schaakpolitiek is gaan bezighouden. Hij stelde zich in 2016 kandidaat om voorzitter van de FIDE te worden, maar toen hij inzag dat hij het niet zou redden, sloot hij zich aan bij het team van Dvorkovitsj.

Deze voormalige vicepremier in Rusland werd de nieuwe FIDE-voorzitter en Short werd vicevoorzitter. In 2010 speelde Nigel tijdens de Max Euwe Matches tegen de vijftienjarige Anish Giri. De match eindigde in 2-2 (allebei een partij gewonnen en twee remises). Dagelijks gaf Nigel, met de nodige Britse humor, uitleg aan het publiek.

Natuurlijk onder het genot van een glas witte wijn, want Short is samen met onder andere Timman en Sokolov een voorbeeld van de uitstervende schaakbohemien. What did Rupert mean with this cartoon? It’s clear that Nigel Short is literally and figuratively an egghead, but what do all those other eggs and the crowing cock signify?

Ik heb het al eerder eens gehad over spreekwoorden die enorm tot de verbeelding spreken en ook dit spreekwoord valt voor mij wel flink in die klasse. Ik vraag me gelijk af hoe een koe dat nou zou doen. Misschien door de haas in het nauw te drijven, of juist met een fabelachtige list en een slinkse valkuil…?

Het spreekwoord betekent dat je niet weet hoe iets uit kan pakken en hoe iets onwaarschijnlijks toch zomaar kan gebeuren. Het spreekwoord komt al een hele tijd voor in de Nederlandse taal. In de 16e eeuw werd het al genoteerd als Mislick waer een Koe een Haese vangt (Van Dale, dbnl). Er zijn ook flink wat varianten van het spreekwoord.

Zo schreef dichter P.C. Hooft wel geschiedt dat een koe een haes ving en schreef dichter Jacob Westerbaen Oock is ‘t mee al waer bevonden, dat een haes voor snelle honden afgeloopen vrij en los, is gevangen van een os. F.A. Stoett schreef het spreekwoord in 1923 als: Men kan niet weten hoe eene koe een haas vangt (dbnl).

Het spreekwoord was overigens al bekend bij de oude Grieken, die het hadden over Hij jaagt hazen met een os (dbnl). Met zijn algemene les om dingen gewoon uit te proberen en te kijken of er wat van komt, zou je denken dat dit leuke spreekwoord ook voorkomt in andere talen.

Voor het Engels wordt soms gezegd dat er gebruik wordt gemaakt van a cow may catch a hare of you never know how a cow catches a hare. Dit is echter een geval waarbij Engelstaligen het spreekwoord overnemen uit het Nederlands, aangezien het internet het mogelijk maakt om al deze leuke spreekwoorden tentoon te stellen en met elkaar te delen. Maar wie weet kan dit er wel voor zorgen dat het uiteindelijk een veelgebruikte uitspraak in het Engels wordt!

Daarnaast lijkt voor het Frans de uitspraak une vache prend bien un lièvre verouderd te zijn. Dus vooralsnog, of voor zover ik momenteel kan uitpluizen, hebben we hier toch te maken met een vrij Hollands spreekwoord!

Het spreekwoord leert ons in ieder geval om onszelf niet tekort te doen en gewoon te kijken of het ons toch lukt om succesvol te zijn. En mocht het nou lukken, dan moet ik je helaas toch mededelen dat je niet de allereerste koe zou zijn die een haas vangt.

Op 6 oktober 1898 rapporteerde Het Nieuws van den Dag namelijk dat een boerenknecht uit Tjerkweerd had gezien hoe een koe een schop gaf aan een haas, om hem vervolgens op de horens te nemen (dbnl). Dus mocht je er toch niet uitkomen en je écht afvragen hoe een koe een haas vangt, vooralsnog lijkt dat te gaan met een schop en een stoot. Maar of dat nou het beste advies is, laat ik over aan gezond verstand.

labels: #Ei

Zie ook: