Bittere komkommer, ook bekend als momordica, bittere pompoen, bittere kalebas, ku-gua, karela, bittere meloen of bittere appel, wordt beschouwd als een van de belangrijkste vruchten en groenten in de traditionele Chinese en Indiase geneeskunde. Deze plant komt oorspronkelijk uit tropische en subtropische gebieden in Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Hij wordt gekenmerkt door zijn lichtgroene uiterlijk en uitgesproken bittere smaak, die echter zeer gewaardeerd wordt. Het belangrijkste voordeel is het brede scala aan medicinale eigenschappen.

Wat is Bittere Komkommer?

In één van de kassen van de Christelijke Agrarische Hogeschool in Dronten wordt sinds kort de zogeheten bittergourd geteeld. Dat is een bittere komkommer uit Aziatische landen. De bittergourd staat bekend als zeer gezond omdat er verschillende belangrijke stoffen in zitten. Zo bevat de komkommer van nature een hoge dosis polypeptiden. Dat is een eiwit die goed zou werken tegen diabetes type 2 en obesitas of vetzucht. Het doel van de teelt in Dronten is onderzoek te doen naar de medicinale stoffen in de groente. De telers willen verder uitzoeken of ze de concentratie van die stoffen in de komkommer kunnen verhogen.

Toepassingen van Bittere Komkommer

Bittere komkommer wordt gebruikt in een breed scala aan voedingsmiddelen. Het is populair in keukens over de hele wereld en is een van de hoofdingrediënten in veel exotische gerechten. Verse momordica fruit wordt gebruikt als groente bij de bereiding van verschillende gerechten, bijvoorbeeld in de vorm van gevulde courgettes, in salades of als ingrediënt in soepen. Daarnaast wordt de bittere komkommer gebruikt om verschillende soorten jam, sap, thee en zelfs wijn van te maken. Momordica wordt ook gedroogd en kan worden gebruikt als specerij.

Gezondheidsvoordelen van Bittere Komkommer

Als onderdeel van het programma Kansen voor West II/Green Health Solutions, onderzoekt Wageningen University & Research samen met een aantal andere kennisinstellingen de gezondheid bevorderende effecten van de plant bitter gourd. Een komkommerachtige vrucht, waar een anti-diabetes werking aan wordt toegedicht. De bitter gourd vrucht komt oorspronkelijk uit Azië en staat al eeuwenlang bekend om een mogelijk gunstig effect op de bloedglucose waardes. Die claim mag natuurlijk niet zomaar gemaakt worden, vertelt Sietse Jan Koopmans.

Koopmans is hoofdonderzoeker varkensfysiologie bij Wageningen Livestock Research en test tijdens dit project het effect van bitter gourd op de gezondheid van varkens. ‘We doen onderzoek of bitter gourd inderdaad dat positieve effect teweegbrengt, door experimenten in het lab op varkens en daarna met mensen uit te voeren. We willen laten zien dat er wetenschappelijke onderbouwing voor is.’

Onderzoek naar de effecten

De resultaten zijn nog niet compleet, maar conclusies uit het lab en resultaten van de varkensstudies zijn er wel. Er zijn in ieder geval drie bloedglucoseverlagende stoffen aangetroffen in de bitter gourd. ‘Eén van deze stoffen vertraagt de vertering van koolhydraten. Dat betekent: minder suiker in het bloed. Een ander heeft een effect op de nieren en zorgt ervoor dat je wat meer glucose uitplast. Als er verschillende bloedglucose verlagende stofjes in de groente zitten, kunnen we stellen dat er een relatie is tussen de bitter gourd en bloedglucoseverlaging.’ Koopmans schrijft momenteel een wetenschappelijke publicatie naar aanleiding van het project.

Het ene ras lijkt een positiever effect te hebben op de bloedglucosespiegel dan het andere. Ook op welk moment en hoe het geteeld wordt, bepaalt het effect.

Bittere stoffen en hun werking

Bittere voeding bevat namelijk relatief veel vitamine A, D, E en K en zwavel die je galblaas en maagzuurproductie stimuleren en de bewegingen van je darmwand verbeteren, waardoor voedingsstoffen beter worden opgenomen. Bitter voedsel ontgift en stimuleert je lever. De bittere stoffen werken zelfs geneeskrachtig. De stoffen in witlof bijvoorbeeld werken ontstekingsremmend en verminderen gasvorming, krampen, huidallergieën en koorts. Bitterstoffen worden zelfs ingezet tegen darmkanker.

De bitterstoffen die planten aanmaken om zich te weren tegen indringers en parasieten zorgen er daarentegen juist voor dat ons immuunsysteem actiever wordt. Wil je iets doen voor je gezondheid? Eet dan wat vaker bitter. Maar ook weer niet teveel, want teveel glucosinolaten kunnen je lever, schildklier en nieren beschadigen.

Sopropo: Een Bittere Superfood

Sopropo heeft net zoveel namen als vormen. Het is een groente die er nooit hetzelfde uitziet of smaakt, maar ze zijn wel allemaal bitter. Al gehoord van het nieuwe superfood? Sopropo is een bittere groente die goed is voor je gezondheid. Je kan de groente op allerlei verschillende manieren klaarmaken, maar overdrijf niet, want het heeft een zeer specifieke smaak. Aan de andere kant heeft het wel veel gezondheidsvoordelen.

Voordelen van Sopropo

Sopropo zit boordevol vitamine C en wordt gebruikt om diabetes te bestrijden. De groente kan de bloedsuikerspiegel verlagen en ook je cholesterol.

Onderzoek naar Bitterstoffen in Komkommers

Chinese onderzoekers en Harro Bouwmeester ontdekten de bouwstenen van extreem bittere komkommers. Met de bitterstoffen kun je kankertumoren onderdrukken. De bitterstoffen in komkommer, meloen en pompoen zorgen er niet alleen voor dat de planten minder worden aangevreten, maar onderdrukken ook kankertumoren. Harro Bouwmeester bracht met Chinese onderzoekers in kaart hoe de plant die bitterstoffen aanmaakt. De onderzoekers van de Chinese Academy of Agricultural Sciences (CAAS) vonden negen genen in komkommer, die een rol spelen bij de ontwikkeling van bitterstoffen in de plant, zowel in de vrucht als in het blad van de plant. Bovendien vonden ze twee transcriptiefactoren die de aanmaak van de bitterstoffen in de plant reguleren.

Met deze kennis kunnen de onderzoekers extreem bittere komkommers veredelen, want ze snappen nu ook beter hoe de extreem bittere wilde komkommer tijdens de veredeling is aangepast naar een niet-bittere groente.

Bittere Groenten Leren Eten

Als je de bittere smaken niet kunt waarderen, kun je ze wel LEREN eten. Dit klinkt wat gekkig, maar na zo’n 5-10 keren proberen zul je merken, dat de bittere smaken wennen. Het natuurlijke afweermechanisme wordt gerustgesteld en min of meer uitgeschakeld. Al blijven er bittere smaken, die je gewoonweg niet trekt.

labels:

Zie ook: