Heb je last van bloedluis? Bloedluis, of eigenlijk bloedmijt, is een veelvoorkomend probleem. Deze kleine parasieten kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.

Wat is Bloedluis?

Een bloedluis (Dermanyssus gallinae) is eigenlijk geen luis, maar een mijt. Vaak wordt deze mijtensoort een vogelmijt, rode vogelmijt of vogel-luismijt genoemd. Daarom is bloedluis eigenlijk niet de goede benaming maar moet het bloedmijt zijn. Doordat de mijt veel voorkomt bij kippen wordt deze ook wel kippenluis genoemd.

Kenmerken van Bloedluis

  • Grootte: Ongeveer 0,6 tot 1 mm lang. De bloedluis is grijswit van kleur en ongeveer 1mm groot. Het is geen luis maar een mijt en heeft dus 8 poten.
  • Kleur: Grijs-wit, wordt rood na het zuigen van bloed. De kleur is afhankelijk van de voedingsstatus. Zonder bloed zijn ze grijsachtig tot zwart. Na de bloedmaaltijd zijn ze donkerrood van kleur.
  • Verschillende soorten: De rode bloedluis (Dermanyssus gallinae) is de meest voorkomende soort in Nederland. De Noordelijke vogelmijt (Ornithonyssus sylviarum) is een andere soort bloedluis die in Nederland voorkomt.

Levenscyclus van Bloedluis

De bloedmijt heeft een levenscyclus van vijf stadia: ei, larve, protonimph, deutonimph en volwassen mijt. Een bloedluis doorloopt vijf stadia: ei, larve, protonimf, deutonimf en volwassen mijt. De levenscyclus begint met het leggen van eieren in donkere, verborgen plekjes. Ongeveer 2 tot 3 dagen na het leggen van de eitjes komen de larven uit de eitjes. Het larvestadium neemt nog geen bloed op en is licht van kleur. Na een paar dagen vervelt het larvenstadium naar het eerste nimfenstadium. Weer een paar dagen later vervelt de bloedmijt naar het tweede nimfenstadium. Vervolgens neemt de bloedmijt een bloedmaaltijd en vervelt dan naar het volwassen stadium. De levenscyclus duurt ongeveer 11 dagen onder ideale omstandigheden (27°C en 40% luchtvochtigheid).

Belangrijk: Eitjes kunnen maanden of jaren later nog uitkomen. Er zijn namelijk geen middelen die werken tegen de eitjes van de bloedluis.

Gedrag van Bloedluis

  • Nachtdieren: Overdag houden ze zich schuil in kieren, gaten en spleten. Bloedmijten zijn nachtdieren. Overdag houden ze zich schuil in kieren, gaten en spleten in de hokken.
  • Voeding: Ze voeden zich met bloed van vogels en andere dieren. 's Nachts komen ze tevoorschijn, kruipen op de kippen of vogels die dan in hun nachthok zitten en zuigen het bloed op van kippen en vogels. Door het bloed kleuren de mijten rood.
  • Voortplanting: Ze planten zich extreem snel voort. De vrouwtjes leggen ongeveer 8 eitjes op een goed verborgen plek, die na 1 tot 2 dagen uitkomen. Na het paren leggen de vrouwtjes eitjes in kieren en spleten van het kippenhok. Een vrouwtje legt gemiddeld ongeveer 10-20 eitjes.
  • Overleving: Ze kunnen lange tijd zonder bloed overleven. De levensduur van een bloedmijt kan zeker wel 2 maanden zijn. Ze kunnen ook een lange poos zonder bloed.

Signalen en Symptomen van Bloedluis

Bloedluizen zijn moeilijk te herkennen. Vooral omdat ze zich overdag verstoppen in kieren en naden van het hok. Kijk goed naar het gedrag van je kip.

  • Moe en lusteloos: Door al het gekriebel worden kippen geïrriteerd en onrustig. Ze eten en drinken minder. Ook rusten en slapen ze slechter. Dit leidt tot gewichtsverlies en een verminderde weerstand.
  • Minder of geen eieren: Door de stress zie je vaak dat kippen minder eieren gaan leggen.
  • Bleke kam en lellen: Een bloedluisbesmetting kan leiden tot bloedarmoede bij kippen, waardoor de kam en lellen bleker worden dan normaal.
  • Bloedvlekken op de eieren: Dit gebeurt wanneer de luizen volgezogen zijn en de eieren van de kip eroverheen rollen. De luizen barsten open en laten bloed op de eieren achter.
  • Bloedvlekken op de veren of huid van de kippen: Een luizenbeet veroorzaakt kleine rode bultjes die kunnen bloeden. Hierdoor zie je bloedvlekken op de veren of huid.
  • Niet het hok in willen: Bij een ernstige bloedluisbesmetting kunnen kippen ‘s nachts het hok gaan vermijden.

Check ook regelmatig je kippenhok op tekenen van bloedluis. Kijk naar kleine rode of zwarte stippen op de wanden van het hok.

Bloedluistest

Met een speciale bloedluistest kun je gemakkelijk controleren of er sprake is van bloedluis. Ook kom je erachter hoeveel bloedluizen er zijn en om welke soorten het gaat. Je hangt het testbuisje (vastmaken met tie-rips) onder de zitstok of in de buurt van de slaapplek van je kippen. Het buisje is de ideale plek voor bloedluizen om een nest te bouwen. Controleer dagelijks of wekelijks het stokje in het buisje.

Gevolgen van Bloedluis

Bloedluizen kunnen voor veel overlast zorgen, vooral wanneer ze in grote aantallen aanwezig zijn. De gevolgen zijn afhankelijk in welke mate de bloedluis voorkomt. Vanaf het moment dat er 100 tot 200 bloedmijten per kip voorkomen, wordt de schadedrempel overschreden en gaan de kippen er last van hebben.

  • Bloedarmoede: Kippen en vogels kunnen significant bloed verliezen door de constante beten van de luizen.
  • Stress en ongemak: Bloedluizen veroorzaken aanzienlijk ongemak en stress bij de geïnfecteerde dieren. Kippen hebben veel last van bloedluis. Ze krijgen er jeuk en stress van.
  • Verminderde groei en productie: Bij jonge vogels kan een bloedluizenplaag de groei ernstig belemmeren. Volwassen kippen kunnen een verminderde eierproductie en slechtere kwaliteit van de eieren vertonen. Hierdoor eten de kippen minder en leggen ze minder eieren. Zijn er heel veel bloedluizen aanwezig dan kunnen kippen zelfs bloedarmoede krijgen.
  • Overdracht van ziektes: Bloedluizen kunnen ook fungeren als overdragers voor verschillende ziekten.
  • Huidirritatie en allergische reacties: Bij mensen kunnen bloedluizen beten veroorzaken die leiden tot huidirritatie, roodheid en jeuk. De beet van de bloedluis veroorzaakt uitslag met rode sterk jeukende papeltjes op de plaats van de beet. De jeuk is het effect van een allergische reactie op de componenten van het speeksel van de bloedluis.

Bloedluis Bestrijden: Methoden en Tips

Gaat het inderdaad om bloedluis? Voor een effectieve aanpak moet je zowel de jonge als volwassen bloedluizen bestrijden. Kies het liefst voor een totaalaanpak waarbij je zowel de kippen als het kippenhok behandelt. Zo kun je de bloedluis effectief bestrijden.

  • Chemische bestrijdingsmiddelen: Gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen is niet iets dat wij van harte aanraden. Veel middelen zijn effectief, maar hebben ook een grote kans dat ze andere insecten en dieren beschadigen. Dit is zeker geen aanrader!
  • Hokspray: Spuit het kippenhok in met een hokspray. Spray het hok goed in, voornamelijk de wanden, vloer, broedplaatsen en uiteraard de zitstokken en alle kieren en naden. De weg die de luis aflegt is ook erg belangrijk. De spray creëert een laagje op het oppervlak waarop het is aangebracht.
  • Bloedluisbakjes: Plaats bloedluisbakjes onder de zitstokken en slaapplekken om de weg voor bloedluizen te blokkeren. Bloedluisbakjes, ook wel valletjes genoemd, zijn kleine plastic bakjes. Wanneer de bloedluizen in het bakje kruipen, kunnen ze er niet meer uit. Controleer en ververs de olie regelmatig, anders komt er namelijk een stoflaagje op.
  • Natuurlijke vijanden: Zoals bijna elk insect, heeft de bloedluis een natuurlijk vijand, namelijk de roofmijt. De roofmijt kan je kopen in tuincentra en op internet.
  • Knoflook: Door knoflookteentjes toe te voegen aan het drinkwater van je kippen, gaat er een knoflook aroma aan het bloed van de kip zitten. Dit vindt de bloedluis verschrikkelijk.
  • Acrylaat-kit: Door alle hoekjes en kiertjes te dichten met acrylaat-kit kunnen de bloedluizen zich niet verschuilen. De eitjes worden gelegd op plekken waar je doorgaans niet bij kunt komen met bestrijdingsmiddelen. De bloedluizen zullen massaal een ander plekje zoeken, die voor ons veel zichtbaarder is.
  • Professionele ongediertebestrijder: Heb je er zelf alles aan gedaan om deze bloeddorstige insecten te bestrijden, maar hebben je dieren er nog steeds last van? Schakel dan een professionele ongediertebestrijder in.
  • Roofmijten: Bloedmijten zijn biologisch te bestrijden met de bodemroofmijt Hypoaspis. De bestrijding geeft het beste resultaat wanneer de roofmijt wordt ingezet als de druk van bloedmijten nog heel laag is. De roofmijten zitten in een kartonnen koker. Strooi wat roofmijten in het hok en laat een gedeelte van de roofmijten in de koker zitten. Zet met een schaar gaten in de koker. Door deze gaten kunnen de roofmijten naar buiten kruipen.

Preventieve Maatregelen

Het nemen van preventieve maatregelen is cruciaal om bloedluizen te voorkomen en ervoor te zorgen dat de behandeling blijvend effectief is. Het is lastig om helemaal van bloedluizen af te komen. Herhaal de behandeling regelmatig. Doe je dit niet, dan heb je kans dat het probleem terugkeert. Houd het kippenhok dus goed in de gaten. Dit kun je het beste doen door een bloedluistest op te hangen.

  • Kunststof kippenhok: Maak gebruik van een kunststof kippenhok. Een kippenhok van kunststof heeft weinig naden, gladde wanden en is makkelijk te reinigen.
  • Kieren en naden dichten: Kit kieren en naden dicht.
  • Regelmatig schoonmaken: Was het hok regelmatig. Houd het hok schoon door regelmatig de zitstokken te reinigen.
  • Kalkverf: Kalk het kippenhok wit met witkalk. Dit zorgt ervoor dat het ongedierte verstikt en uiteindelijk sterft.
  • Tabaksstro: Strooi tabaksstro in het hok in plaats van gewoon stro.
  • Roofmijten uitzetten: Bij temperaturen boven de 15°C kun je al roofmijten uitzetten.
  • Huisdieren schoonhouden: Was regelmatig je huisdier.
  • Regelmatig stofzuigen: Zorg voor een schoon huis door regelmatig te stofzuigen.
  • Ventileren: Ventileer regelmatig je woning. Door de ramen en deuren af en toe tegen elkaar open te zetten kun je jouw woning goed ventileren.

Hoewel bloedluizen voornamelijk een probleem zijn in kippenhokken en vogelverblijven, kunnen ze ook in huis voor overlast zorgen.

Bloedluis bij Mensen

Het is iets minder evident, maar je kan als mens zeker last hebben van bloedluis. Als pluimvee sterk besmet is door bloedluis, kunnen ook personen of huisdieren die in stal komen besmet worden. De besmette personen worden gebeten en krijgen daardoor jeuk. Als er geen of (te) weinig vogels in de buurt zijn, verhuist de bloedluis naar huisdieren als katten, honden of de verzorgers van de vogels en veroorzaken jeuk.

Bestrijding van Bloedluis bij Mensen

Bloedluizen kunnen zich tijdelijk voeden met bloed van mensen, maar dan kunnen ze zich niet voortplanten. Wil je bloedluis bestrijden, richt je dan op de plaats waar de bloedluizen vandaan komen en zich voortplanten. Bloedluis verstopt zich overdag in nestmateriaal van gevogelte en in spleten of kieren van een stal of kooi en legt juist daar ook eieren.

labels: #Kip

Zie ook: