Eenden voeren is een geliefde activiteit, vooral voor ouders met kinderen. Het is een leuke manier om dieren van dichtbij te bekijken en van de natuur te genieten. Veel mensen herinneren zich vast nog wel dat ze dit als kind met opa of oma deden. Vaak gebruikten we hiervoor brood, maar is dat eigenlijk wel zo'n goed idee?

Maar wist je dat niet al het voedsel goed is voor eenden? Veel mensen geven brood, maar dat is eigenlijk schadelijk voor zowel de eenden als hun leefomgeving. Veel mensen denken dat brood een prima keuze is om eenden te voeren, maar dat klopt niet.

Waarom is brood niet goed voor eenden?

Brood is ongezond voor eenden, het is te vet en te zout. Ze worden er dik van. Bovendien heeft dat overtollige brood nadelige effecten op de waterkwaliteit, waardoor vissen ‘het loodje’ leggen. Het trekt het ook dieren aan, die je liever niet ziet, zoals ratten.

Eenden kunnen prima zelf voor een gezond en gevarieerd dieet zorgen: ze eten waterplanten, grassen en ook dierlijk voedsel zoals insecten, wormen, kikkers en kleine visjes. Van nature eten eenden (water)planten, gras en zaden en zorgen ze uitstekend voor hun eigen maaltijd.

In brood zitten namelijk geen voedingsstoffen voor vogels. Het is dus eigenlijk alleen maar opvulling van de maag. Wat echter nog erger is, is dat er veel zout in brood zit wat erg slecht kan zijn voor de dieren. Brood is eenzijdig voedsel en bevat veel zout. Vaak wordt gedacht dat we in de winter eenden moeten helpen met voeren, maar omdat we in Nederland milde winters hebben, kunnen zij ook in de winter gewoon gras en waterplanten vinden.

De gevolgen van te veel brood

  • Eenzijdig voedsel: Het is te eenzijdig, waardoor ze voedingsstoffen missen en dat is slecht voor hun immuunsysteem: ze worden dus eerder ziek.
  • Verontreiniging van het water: Veel brood wordt niet opgegeten en zorgt voor de verontreiniging van het water en is een bron van ziekteverwekkers.
  • Aantrekken van ongedierte: Het brood trekt ook andere dieren aan, zoals ratten, muizen en meeuwen. Deze dieren verstoren het evenwicht en veroorzaken vaak overlast in de buurt.
  • Agressief gedrag: Mannetjes worden agressiever en krijgen een hoger libido. Hier worden de vrouwtjes uiteindelijk de dupe van want het leidt tot agressieve paring en de vrouwtjes kunnen dit niet ontvluchten. Het gevolg is getraumatiseerde eenden en zelfs vrouwtjes die vluchten en hun eendenkuikens achterlaten.
  • Slechte waterkwaliteit: Resten brood lossen op in het water en hierdoor wordt het water voedselrijker met blauwalg, kroos en vissterfte als gevolg.
  • Verspreiding van ziektekiemen: Ook groeien er bacteriën op het brood waardoor ziektekiemen worden verspreid.

Daarnaast zorgt teveel brood in het water ervoor dat er giftige botulisme-bacteriën beter groeien. Brood is niet alleen slecht voor eenden, maar ook voor het water. Troebel, stinkend water is goed voor eend noch vis. Nog een tegenargument: grote hoeveelheden brood blijven vaak liggen en dat trekt niet alleen eenden aan, maar ook ratten en muizen. Bovendien vervuilt brood dat blijft liggen het water en is een voedingsbodem voor algen en ziekteverwekkers. Ook de extra hoeveelheid eendenpoep draagt daar natuurlijk aan bij, want waar veel eenden samenkomen om te eten, wordt er ook veel gepoept. Wie wil er nou vies, stinkend, troebel water?

Alternatieven voor brood

Gelukkig zijn er veel gezonde alternatieven die veilig en voedzaam zijn voor eenden. Wil je op een verantwoorde manier eenden voeren? Kies in plaats van brood liever voor:

  • Doperwten
  • Maïs
  • Graan
  • Kippenvoer
  • Eendenvoer
  • Haver
  • Gedroogde insecten

Natuurlijk kan het geen kwaad om de eendjes gezellig een keertje te voeren, maar voer de eenden dan maïs of een ander graan. Heb je toch wat brood over dat je graag wilt voeren? Doe dit dan met mate, voer het in kleine stukken en zorg ervoor dat het helemaal op wordt gegeten waar je bij staat. Zorg er wel voor dat je eenden met mate voert. Te veel eten is ook niet goed voor ze.

Fabels over eenden voeren ontkracht

We vragen het bioloog, eendenkenner en directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam Kees Moeliker.

  1. Eenden die brood gevoerd krijgen, gaan eerder dood

    "Dit is een fabel, dit is nooit onderzocht. Eenden die niet eten gaan eerder dood, dat is zeker."

  2. Een stadseend leeft veel korter dan een wilde eend

    "Fabel. Stadseenden en wilde eenden behoren tot dezelfde vogelsoort. Stadseenden zijn meestal net zo 'wild' als wilde eenden die buiten de stad in de vrije natuur leven. Hoewel het verschil in overleving tussen eenden in de stad en daarbuiten niet is onderzocht, zou het in de stad wel eens veel veiliger kunnen zijn voor eenden dan daarbuiten. In de stad wordt niet op ze gejaagd en zijn ze dankzij de eendjesvoerende mensen het hele jaar verzekerd van eten. Daardoor zouden stadseenden wel eens langer kunnen leven."

  3. De maag van de eend kan helemaal niet tegen brood

    "Een overdaad aan zout is zeker ongezond voor vogels."

  4. Als eenden te veel brood krijgen, gaan ze niet meer op zoek naar natuurlijk voedsel. Door de verveling neemt het aantal verkrachtingen door soortgenoten toe

    "Fabel. Verkrachting is een natuurlijke voortplantingsstrategie van eenden, waarbij de vrouwtjeseend er zelf voor zorgt dat het zaad van het 'beste' mannetje haar eieren bevrucht. Dat gedrag bestaat overal, ook diep in ondoordringbare moerassen waar eenden nog nooit brood gezien, laat staan gegeten hebben. Verkrachtingen hebben niets met verveling of agressie te maken."

Verantwoord eenden voeren: hoe doe je dat?

Gelukkig, eendjes voeren mag! Geen zorgen, ondanks alle tegenargumenten mag je gewoon met de (klein)kinderen eendjes voeren. Want, al die nadelen kun je teniet doen door verantwoord te voeren.

  • Voer zo min mogelijk brood.
  • Bied de dieren variatie als je wilt bijvoeren: doperwten, mais of ander graan (kippenvoer).
  • Vraag de gemeente het voeren niet te verbieden, maar een informatiebord te plaatsen over goed voeren.

Eenden voeren blijft een leuke activiteit voor jong en oud, maar het is belangrijk om dit op een verantwoorde manier te doen. Laat brood achterwege en kies voor gezonde alternatieven. Zo help je de eenden én draag je bij aan een schonere leefomgeving.

De Dierenbescherming werkt samen met gemeenten om het voeren van eenden te ontmoedigen. Hiervoor is een speciale bewustwordingscampagne opgezet: Komt een eend bij de bakker. De Dierenbescherming heeft hiervoor een toolkit ontwikkeld met diverse voorlichtingsmiddelen. Zo maakten we een animatiefilmpje, posters en een lesbrief over de eend voor basisscholen.

labels: #Brood

Zie ook: