Voor een vakantie naar Frankrijk of een emigratie naar dit land, is het verstandig om je goed voor te bereiden op de culturele verschillen tussen Frankrijk en Nederland. Omdat veel Nederlanders niet weten hoe zij dit aanpakken, biedt Vertaalbureau Perfect je de helpende hand. Op deze pagina lees je namelijk alles over etiquette in de Franse taal en Frankrijk.

Het Bestellen van Brood in Frankrijk

Een essentieel onderdeel van de Franse cultuur is brood. Hieronder volgt een overzicht van verschillende soorten brood en hoe je ze kunt bestellen:

  1. ‘Une baguette, s’il vous plaît!’: Dit is de manier om een ‘gewoon’ stokbrood te vragen: het witste en eenvoudigste in zijn soort. Het is ook het goedkoopste en volgens de Franse wet standaard 250 gram zwaar en gemiddeld zo’n 65 cm lang.
  2. Baguette de tradition: Vlak naast die standaard witte baguette staat bij vrijwel elke bakker ook een tradition, kort voor baguette de tradition, ofwel ambachtelijk stokbrood. De tradition is altijd iets duurder (ca. €1,40 per stuk) dan de gewone baguette (ca. €1,20), maar dat prijsverschil is het waard. Al op afstand kun je zien dat de tradition veel knapperiger is en meer smaak heeft dan de standaard baguette.
  3. Un pain: Sommige Fransen kiezen liever voor un pain. Dat is in principe van hetzelfde witte meel gemaakt en het is even lang als een baguette, maar wel twee keer zo breed en dik (400 gram). Dus het heeft in verhouding meer zacht brood (mie) en minder korst.
  4. Extra smalle baguette: Een extra smalle baguette is even lang maar de helft van het gewicht (ca. 120 gram).
  5. Brood van roggemeel: Brood van roggemeel dat traditioneel geserveerd wordt bij oesters. Dit is meestal het donkerste brood bij de Franse bakker, al haalt het bij verre na niet de zwarte kleur van ons Nederlandse roggebrood. Overigens bestaat ook pain au seigle, brood waar een klein beetje rogge aan het tarwemeel is toegevoegd.
  6. Pain Paysan: Het klassieke Franse boerenbrood, ook wel pain paysan genoemd. Dit zijn grote stevige broden met een dikke korst, die daardoor langer vers blijven. De kleinere broden gaan per stuk (als boule of pavé), terwijl de grotere op maat worden afgesneden - à la coupe heet dat.
  7. Zuurdesembrood: Dat laatste geldt ook voor puur zuurdesembrood. Het bestaat in alle Franse regio’s, maar veruit de bekendste variant is die van bakkerij Poilâne in Parijs. Die hebben altijd de vorm van grote ronde met meel bestoven broden (van bijna 2 kg!): les miches. Daarvan koop je de helft of een kwart. “Tranché?”, vraagt de bakker je dan: gesneden?
  8. Volkorenbrood: Volkorenbrood van diverse meelsoorten en grof gemalen granen. Tegenwoordig lang niet meer zo moeilijk te vinden, zelfs op het platteland verkopen kleine bakkers ze, je moet er soms alleen vroeg bij zijn.
  9. Meergranenbrood: Dit is de naam voor meergranenbrood waaraan een melange van ongemalen granen en zaden is toegevoegd, zoals bij ons.
  10. Brioche, pain viennois, pain au lait: De brioche is een zoet witbrood - soms mooi gevlochten - van meel waaraan suiker, eieren, melk en soms wat oranjebloesem-aroma is toegevoegd. Broden die qua smaak lijken op brioche zijn pain viennois of pain au lait. Die eerste heeft vaak de vorm van een stokbrood, maar doet qua textuur denken aan onze zachte witte bolletjes alleen dan zoeter. De tweede is vaak wat kleiner (formaat van een pistoletje).

Handige Zinnen bij de Bakker

  • Tranché s’il vous plaît: Gesneden alstublieft
  • Bien cuit: donkere korst (voor een baguette)
  • Pas trop cuit: niet al te donker gebakken
  • Une demi baguette: een halve baguette (kan altijd!)
  • Avec ceci? (dit vraagt de bakker aan jou): Anders nog iets?
  • Avez vous du pain sans gluten?

Veelgemaakte Fouten in het Frans

Voor ons Nederlanders is het lastig om het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke woorden te bepalen, omdat we er niet zoveel mee doen in onze grammatica. Bij een Fransman is dat anders, want die gebruiken dat onderscheid wel, bijvoorbeeld bij bijvoeglijke naamwoorden of lidwoorden.

Vaak weet je ongeveer wel welk woord je moet hebben en zit de betekenis in de buurt, maar begrijpt je Franse gesprekspartner je helaas toch niet. Dat kan komen doordat je verschillende werkwoorden met min of meer dezelfde betekenis door elkaar haalt. Een voorbeeld is het verschil tussen de woorden voir en regarder. Het heeft allebei iets met zien te maken. De tweede is actiever, bijvoorbeeld je regarde la télé betekent dat je naar een televisieprogramma kijkt, maar je vois la télé betekent alleen maar dat je de televisie ziet.

In het Nederlands worden bijvoeglijke naamwoorden voor het zelfstandig naamwoord geplaatst: de blauwe auto, de prachtige muziek. In het Frans is het precies andersom, daar worden de meeste bijvoeglijke naamwoorden juist erachter geplaatst: la voiture bleue, la musique magnifique.

Met het woordje c’est gaat er ook nogal eens wat mis. Je kunt het vertalen als ‘het is’, maar niet bij elke gelegenheid zo gebruiken. Wil je bijvoorbeeld zeggen ‘het is vijf uur’ dan zeg je il est cinq heures. En ‘het is mooi weer’ dan zeg je il fait beau.

Etiquette in Frankrijk

Wanneer je als Nederlander een Fransman begroet, is de kans groot dat je simpelweg ‘bonjour’ (hallo) of ‘salut’ (dag) zegt. Vaak wordt gedacht dat dit de juiste manier is om een Fransman te begroeten, maar dit is een misvatting. In het Frans gaat ‘bonjour’ of ‘salut’ namelijk gepaard met een gebaar van begroeting. Dit kan een (stevige) handdruk zijn, maar in Frankrijk worden mensen soms ook begroet met een kus op de wang.

Begroeten

Je begroet een Fransman met een handdruk als hij of zij voor jou een vreemde is. Ook een zakenrelatie wordt altijd begroet met een (stevige) handdruk. Word je tijdens een feest of informeel diner aan iemand voorgesteld? Dan kun je hem of haar eveneens een hand geven, maar vaak wordt voor ‘bonjour’ of ‘salut’ in combinatie met ‘la bise’ (de kus) gekozen.

Als je niet bekend bent met de Franse etiquette, weet je misschien niet of je iemand moet begroeten met een hand of een kus. Neem in dat geval niet zelf het initiatief tot ‘la bise’, maar steek je hand licht uit naar voren. Accepteert de andere persoon deze? Dan kun je hem of haar de hand schudden. Wanneer de andere persoon naar voren leunt, leg je jouw hand op zijn/haar schouder en begroet je hem of haar met een kus. De persoon in kwestie zal jou ook bij je schouders pakken en je met ‘la bise’ begroeten.

Om te voorkomen dat je de plank misslaat, kun je het beste één kus op iedere wang geven. Zorg er overigens voor dat je geen ‘natte kus’ geeft, want dat is niet de bedoeling. Bij deze manier van begroeten raken de wangen elkaar en wordt er met de lippen een kussend geluid gemaakt.

Algemene Gedragsregels

  • Spreek een meneer altijd aan met ‘monsieur’ en een vrouw met ‘madame’.
  • Spreek mensen die je niet kent altijd op een formele manier aan.
  • Gebruik alleen ‘tu’ in plaats van ‘vous’ als de ander jou ook met ‘tu’ aanspreekt.
  • Houd oogcontact tijdens een gesprek.

Zakelijke Etiquette

Werk je in Frankrijk of doe je zaken met een Frans bedrijf? Dan is het ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de Franse etiquette. De etiquette is over het algemeen namelijk net iets formeler in het Frans dan in de meeste andere landen.

  • Beperk je daarom tot het schudden van de hand van de ander. Geef altijd een stevige hand, maar let er goed op dat je niet knijpt. Vergeet niet om de andere persoon aan te kijken tijdens de begroeting. Hierdoor kom je namelijk geïnteresseerd over. Wanneer je het gesprek aangaat, gebruik je formeel taalgebruik.
  • Spreek collega’s altijd aan met ‘monsieur’ of ‘madame’ en gebruik ‘vous’ als aanspreekvorm en geen ‘tu’. Doe dit net zolang tot iemand aangeeft dat je hem of haar bij naam mag noemen. Handig om te weten is dat in de Franse zakenwereld het gebruik van voornamen niet gebruikelijk is. Spreek iemand daarom altijd aan bij zijn/haar achternaam, tenzij je dit niet wenselijk vindt.

Doe je zaken met een Frans bedrijf? Dan moet je dit bedrijf nooit een geschenk met de naam van jouw onderneming schenken. Focus je dan op de inhoud en besteed niet onnodig veel aandacht aan alles eromheen.

Tot slot moet je weten dat Fransen je tijdens een verhaal kunnen onderbreken. Word je onderbroken door een Fransman tijdens een presentatie? Dan is dit juist een teken van interesse. Ga daarom niet op je achterste poten staan als iemand je middenin een verhaal een vraag stelt of om verduidelijking vraagt. Dit is in de Franse zakenwereld namelijk doodnormaal.

Overige Weetjes

Dineren in Frankrijk

  • Zorg ervoor dat je er op de afgesproken tijd bent. Het wordt namelijk als onbeleefd ervaren wanneer je later komt, zeker als je dit niet van tevoren laat weten. Als het diner bij iemand thuis plaatsvindt, is het juist gebruikelijk om te laat te komen.
  • Je wacht namelijk geduldig tot je een plaats krijgt toegewezen. Zodra je eenmaal zit, is het van belang om je handen boven tafel te houden. Fransen vinden het namelijk onbeleefd als je jouw handen op je schoot laat rusten. Het is ook onbeleefd om je bord niet leeg te eten.
  • Schep dan geen al te grote portie op. Te weinig opscheppen is ook niet verstandig, want het vragen om een tweede portie wordt ook als onbeleefd beschouwd volgens de etiquette in Frankrijk. Word je gevraagd of je nog meer wilt? Dan is het geen probleem om hierop in te gaan.
  • Wacht altijd tot iedereen waarmee je dineert het servet op zijn schoot heeft liggen. Hierna brengen jullie een toost uit. Bij het diner gebeurt dit eigenlijk altijd met wijn. Na de toost wensen jullie elkaar smakelijk eten (bon appétit), waarna jij je tegoed mag doen aan het eten. Vergeet je glas wijn overigens niet leeg te drinken.

Stokbrood

Zo is het volgens de Franse etiquette bijvoorbeeld geen probleem om in een restaurant om meer stokbrood te vragen als het broodmandje leeg is. Let wel op dat je het broodmandje niet al voor de maaltijd leeg eet, want in Frankrijk wordt brood tijdens de maaltijd gegeten en niet ervoor.

Gebruik in dat geval niet je eigen mes om er een stukje af te snijden, maar breek met je blote handen een stuk af. Stop dit stuk niet in zijn geheel in je mond, maar scheur hem telkens in kleine stukjes en eet deze op.

Fooi

Volgens de etiquette in Frankrijk is het gebruikelijk om het bedrag in ieder geval naar boven af te ronden. Het geven van extra fooi is vaak niet nodig, want er zit vaak al een fooi bij de prijs inbegrepen. Volgens de Franse wet wordt er vaak 5 procent van het totale bedrag bij de prijs opgeteld. Wanneer dit het geval is, staat er ‘service compris’ op de bon. Staat er ‘service non compris’? Dan is de fooi niet inbegrepen. In dat geval is het gebruikelijk om tussen de 5 en 15 procent fooi over de totaalprijs te geven.

Cadeaus

Word je uitgenodigd bij iemand thuis? Neem dan altijd een cadeautje mee voor de gastvrouw. Veel mensen geven bijvoorbeeld een bos bloemen en een goede fles wijn. Als je wordt uitgenodigd voor het diner, vraag je de gastvrouw altijd of je kaas of een toetje mee kunt nemen.

  • Geef nooit een boeket met dertien bloemen, want dit is in Frankrijk - net als in Nederland - het ongeluksgetal. Let daarnaast ook goed op de kleur van de bloemen. Witte bloemen geef je bijvoorbeeld vaak met een bruiloft, maar witte lelies zijn dan weer bedoeld voor begrafenissen. Kies nooit voor een boeket met rode anjers, want deze bloemen staan symbool voor slechte bedoelingen.
  • Kies dan voor een boek of muziek. Met een dergelijke cadeau laat je namelijk zien dat je intellectueel bent.

Oud Brood

Italianen gooien niet graag brood weg en maken gebruik van de restjes oud brood om deze eenvoudige maar heerlijke salade te maken. Oud brood: denk aan toast, paneermeel, croque-monsieur, verloren brood, bruschette of onze eigen Brusselse ‘bodding’.

labels: #Brood

Zie ook: