Veel mensen hebben regelmatig last van buikpijn. Buikpijn kan op verschillende plaatsen in de buik voorkomen en soms samengaan met andere klachten zoals misselijkheid of opboeren. Soms is de buikpijn verklaarbaar, maar ook heel vaak onverklaarbaar. De beleving van buikpijn is voor iedereen anders. Buikpijn kan veel oorzaken hebben. Daarom is het vaak moeilijk de goede oorzaak te achterhalen. Het kan veroorzaakt worden door een aandoening, maar ook door leefstijlfactoren.

Maag- of buikpijn na de maaltijd kunnen worden opgewekt door voeding of door spijsverteringsproblemen. Laten we de verschillende oorzaken van pijn na de maaltijd bespreken:

Mogelijke oorzaken van buikpijn na het eten

  1. Te veel eten

    Wanneer je te veel of te snel eet, kan je pijn in de maagstreek krijgen. Dit is een manier van je lichaam om je te signaleren dat je moet stoppen met eten omdat er plots meer voedsel in je lichaam aanwezig is dan je systeem kan verwerken. Het kan ook een teken zijn dat je lichaam begint uit te drogen bij het afbraakproces.

    Probeer minder én trager te eten.

  2. Voedselintoleranties

    Bepaalde soorten voedsel kunnen ongemakken teweegbrengen. Sterk gekruid en pittig voedsel kunnen de oorzaak zijn van maagkrampen, net als voedselvergifting. Dit laatste gaat vaak gepaard met gevoelens van walging, braken, en soms diarree en stevig zweten.

    Probeer voedsel dat reacties uitlokt te vermijden.

  3. Pijn in de hartstreek

    Wanneer een je gevoelig bent voor bepaalde stoffen kan dit leiden tot pijn in de hartstreek. Dit kan aanvoelen als een pijnlijke of brandende sensatie in de regio van de borst en wordt vaak verkeerdelijk voor een hartprobleem gehouden.

    Laat een cardiologische check-up doen indien het zich herhaalt.

  4. Constipatie

    Mensen die al dagenlang onvoldoende darmbewegingen hebben gehad kunnen lijden aan harde stoelgang, wat zorgt voor een druk op het verteringssysteem. Dit kan pijnlijker worden na het eten omdat het spijsverteringsstelsel langzaam vol raakt.

    Drink veel meer (water) (voor de maaltijd).

  5. Lactose-intolerantie

    Lactose-intolerantie is voornamelijk een intolerantie tegenover zuivelproducten. Je lichaam kan in dat gevoel maar moeilijk lactose afbreken. Na het eten en drinken van voedingsstoffen zoals melk, yoghurt, ijs en kazen krijg je dus een opgeblazen en ongemakkelijk gevoel.

    Eet lactosevrij gedurende 6 weken en trek dan je conclusies.

  6. Intestinale obstructie

    Een blokkade in je kleine darm of je endeldarm kan ervoor zorgen dat voedsel niet meer kan bewegen. Een obstructie kan worden veroorzaakt door het stuk voedsel dat niet goed werd afgebroken door het lichaam, of door adhesie, een tumor of een hernia. Wanneer je krampen hebt direct na het eten of een waterachtige stoelgang kan dit een indicatie zijn dat je ingewanden (gedeeltelijk) geblokkeerd zijn.

    Contacteer je arts in geval van intestinale obstructie.

  7. Ontsteking aan het bekken

    Een ontsteking ter hoogte van de bekkenorganen ontstaat wanneer de organen van het voortplantingssysteem, zoals de baarmoeder, de eierstokken of de prostaat, worden aangetast. Een dergelijke ontsteking kan worden veroorzaakt door een bacteriële infectie, meestal opgelopen tijdens seks. Wanneer je maag en je ingewanden vol raken na het eten, kan dit zorgen voor extra druk op de ontstoken organen, wat op zijn beurt leidt tot pijn.

    Ga ten rade bij je arts voor een gepast supplement.

  8. Diverticulitis

    Diverticulitis wordt veroorzaakt wanneer de wand van de dikke darm verzwakt, waardoor kleine uitstulpingen ontstaan. Deze zwakke punten staan bekend als divertikels en ze kunnen deeltjes van de stoelgang verzamelen, waarna pijnlijke ontstekingen optreden. Deze pijn is bijzonder prominent aanwezig na het eten, wat kan leiden tot krampen vooral aan de linkerkant van de regio van de maag.

    Ga ten rade bij je arts voor een gepast supplement.

  9. Galstenen

    Galstenen komen voor wanneer de gal in de galblaas verhardt. Pijn veroorzaakt door galstenen uit zich aan de rechterkant van de buikspieren, wat zich verder kan uitbreiden naar de rug en naar de rechterschouder. Deze pijn kan na de maaltijd, zeker een vette maaltijd, verergeren.

    Ga ten rade bij je arts voor een gepast supplement.

  10. Appendicitis en pancreatitis

    De appendix zit aan het begin van de dikke darm, en dit kan na het innemen van voedsel bacteriën mee opnemen tijdens het verteringsproces, wat soms leidt tot ontstekingen. Pijnscheuten kunnen optreden in de lagere rechter regio van de buik, zeker na een maaltijd. Wanneer de infectie zich verder doorzet kunnen koorts, constipatie en misselijkheid optreden.

    Ook de pancreas kan ontsteken wanneer de enzymen uit het verteringsysteem de weefsels aanvallen. Vermijd het voedsel dat de oorzaak is geweest van het ongemak.

Welk soort voedsel kan buikpijn veroorzaken?

Er zijn verschillende etenswaren die kunnen zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Als je hier vaak last van hebt, dan kan het helpen om deze voedingsmiddelen te vermijden en eventueel te vervangen door iets waar jouw maag en darmen beter tegen kunnen.

  • Tarwe, gerst en rogge: tarwe, gerst en rogge bevatten gluten. Dit komt voor in de meeste broodsoorten, pasta’s, tortilla’s, pizza’s, cake, koek, pannenkoeken en meer. Als je coeliakie of een glutenallergie hebt, kunnen deze producten voor ernstige spijsverteringsproblemen zorgen.

    Alternatief: tegenwoordig zijn er veel glutenvrije producten verkrijgbaar. Ook kun je kiezen voor quinoa, boekweit, amandelmeel of kokosmeel.

  • Zuivelproducten: onder zuivelproducten verstaan we: melk, kaas, kwark, yoghurt en boter. Zuivel is heel voedzaam en een bron van eiwitten en calcium, maar zuivel bevat ook lactose. Lactose is een melksuiker en in Nederland kan 15% van de bevolking dit melksuiker niet goed afbreken. In dit geval spreken we van lactose intolerantie, wat kan zorgen voor een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid en diarree.

    Alternatief: er zijn tegenwoordig veel alternatieven voor zuivel verkrijgbaar, zoals kokos-, rijst-, soja- of amandelmelk. Ook is er zuivelvrije kaas verkrijgbaar.

  • Bonen en linzen: bonen en linzen zijn peulvruchten en ze bevatten veel eiwitten, koolhydraten, vezels en verschillende vitamines en mineralen. Daarnaast bevatten de meeste peulvruchten bevatten ook suikers: galactanen. Deze kunnen voor een opgeblazen gevoel of buikpijn zorgen.

    Alternatief: het kan helpen om peulvruchten eerst te laten weken. Ook kun je kiezen voor granen, vlees of quinoa om peulvruchten te vervangen.

  • Broccoli en ook andere kruisbloemige groenten zoals, bloemkool, witte kool en spruitjes: deze groenten zijn heel gezond en ze bevatten veel voedingsstoffen. Maar ze kunnen ook zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Het kan helpen om deze groenten eerst te koken.

    Alternatief: gelukkig zijn er veel alternatieven zoals spinazie, sla, komkommer en zoete aardappelen.

  • Uien en knoflook: deze zorgen voor smaak maar ze bevatten ook fructanen. Fructanen zijn oplosbare vezels die voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikpijn kunnen zorgen.

    Alternatief: de knoflook en uien koken of bakken kan helpen.

  • Koolzuurhoudende dranken: zoals frisdranken en bier bevatten veel kooldioxide. Een deel van dit gas blijft in je spijsverteringssysteem hangen wat voor buikpijn kan zorgen. Ook bier is koolzuurhoudend en het wordt gemaakt uit bronnen van fermenteerbare koolhydraten zoals gerst, mais, tarwe en rijst. Dit kan voor een opgeblazen gevoel zorgen.
  • Zoetstoffen: er zijn veel suikervrije producten op de markt die gebruik maken van suikervervangers. In deze producten wordt gebruikt gemaakt van stoffen als xylitol, sorbitol of mannitol om voor een zoete smaak te zorgen. Het nadeel van deze stoffen is dat ze je een geblazen gevoel of buikpijn kunnen geven.

    Alternatief: gebruik in plaats daarvan een product met de zoetstoffen erythritol of stevia. Deze stoffen zijn beter te verteren.

Tips om buikpijn na het eten te verminderen

  • Eet rustig en kauw goed: Neem de tijd om te eten. Schrok je eten niet op, maar zorg dat je ziet wat je eet en kauw aandachtig. Geniet ervan! Door goed te kauwen kunnen de spijsverteringsenzymen in je speeksel goed werken. Deze enzymen knippen het eten in kleine stukjes. Ook zorgt goed kauwen en langzamer eten voor een sneller verzadigd gevoel.
  • Voldoende vezels: Voldoende vezels uit volkoren producten, groenten en fruit zijn belangrijk voor een goede spijsvertering. Het wordt aanbevolen om dagelijks 30 gram vezels te eten voor vrouwen en 40 gram voor mannen.
  • Drink voldoende water: Tenminste anderhalve liter tot twee liter per dag. Drink liever geen frisdrank of alcohol.
  • Stress verminderen: Heb je bijvoorbeeld veel last van stress, dan kun je krampen, rommelden darmen of diarree krijgen. Dit komt omdat je darmen en hersenen zijn met elkaar verbonden door de langste zenuw van je lichaam. De Nervus vagus. De hersenen en darmen communiceren continu met elkaar. Bekijk voor jezelf welke zaken in je dagelijkse leven stress en spanning veroorzaken. Kijk wat voor jou helpt om stress te verminderen.
  • Niet te veel vet, maar ook niet te weinig: vet is namelijk het ‘smeermiddel’ van de darmen en zorgt ervoor dat je goed naar het toilet kunt.
  • Regelmatige stoelgang: Houd het niet te lang op en ga zodra je aandrang voelt. Zorg ook dat je de juiste houding aanneemt op het toilet.

Wanneer de huisarts bellen bij buikpijn?

  • Als je buikpijn hebt en er bloed bij de ontlasting zit.
  • Als je ontlastingspatroon plotseling en blijvend anders is.
  • Bij extreme pijn.

Functionele maagklachten

Volgens mlds heeft bijna een kwart van de Nederlanders weleens last van pijn in de maag. Dit is vaak onverklaarbaar. Onverklaarbare maagkwalen worden functionele maagklachten genoemd. Functionele maagklachten ontstaan vaak door twee veelvoorkomende oorzaken:

  • Een overgevoelige maag betekent dat je maag snel van streek raakt door bepaalde voedingsmiddelen, dranken of stress. Mensen met een overgevoelige maag kunnen last krijgen van symptomen zoals buikpijn, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en brandend maagzuur. Het is belangrijk om te herkennen welke voedingsmiddelen en situaties deze klachten veroorzaken, zodat je ze kunt vermijden en zo de klachten kunt verminderen.
  • Een luie maag, ook wel bekend als gastroparese, betekent dat de maag langzamer dan normaal voedsel verteert. Dit kan leiden tot symptomen zoals een vol gevoel na een kleine maaltijd, een misselijk gevoel, braken en buikpijn. Mensen met een luie maag moeten vaak kleine, frequente maaltijden eten en vezelrijke of vette voedingsmiddelen vermijden.

Het FODMaP dieet

Bij dit dieet vermijd je FODMaP rijke producten. Dit werkt erg goed bij mensen met een prikkelbaar darmsyndroom waarbij de algemene voedingstips voor darmklachten niet of onvoldoende helpen. Wat houd het FODMaP dieet in? FODMaP is een verzamelnaam voor koolhydraten. Deze zijn: Fermenteerbaar Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides & Polyolen. Deze koolhydraten zitten in veel verschillende producten zoals melkproducten, bepaalde groente- en fruitsoorten, peulvruchten en in volkoren brood.

In het begin is het een streng dieet waarbij de verschillende koolhydraten uit de voeding worden gehaald. Wanneer je na een paar weken klachtenvrij bent wordt er één voor één weer een productgroep uitgeprobeerd om zo uit te zoeken waar je darmen zo heftig op reageren.

Maagzweer

We spreken van een maagzweer als er een wondje is ontstaan in de beschermende slijmvlieslaag van de wand van de maag of het eerste stukje van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. Het agressieve maagzuur komt dan direct in contact met de zenuwen van de maagwand, wat de pijn veroorzaakt. In de twaalfvingerige darm komt een zweer vaker voor dan in de maag, maar toch spreken we in beide gevallen vaak van een maagzweer.

De pijn veroorzaakt door een zweer in de maag is vaak heviger na het eten, terwijl een zweer in de twaalfvingerige darm juist meer pijn geeft op een lege maag en vaak ook ‘s nachts.

Een maagzweer wordt behandeld met maagzuurremmende medicatie. Dit kan bijvoorbeeld pantozol, omeprazol, pariet of Nexium zijn. Een maagslijmvliesbeschermend medicijn is ulcogant of sucralfaat. Dit medicijn zorgt voor een beschermend laagje over het slijmvlies. Deze maagslijmvliesbeschermers moeten een half uur voor het eten en voor het slapen gaan ingenomen worden. Uw arts bepaalt welk medicijn u nodig heeft.

Het dumpingsyndroom

Met het dumpingsyndroom worden de klachten bedoeld die ontstaan na een te snelle maagontlediging. Er zijn twee soorten dumpingklachten die kunnen voorkomen. Sommige mensen hebben last van beide, maar ze kunnen ook los van elkaar voorkomen.

  • Vroege dumpingklachten: dit zijn de klachten die vrij snel na de maaltijd optreden.
  • Late dumpingklachten: deze ontstaan zo’n één tot drie uur na de maaltijd.

Het dumpingsyndroom ontstaat bijna altijd na een operatie waarbij (een deel van) de maag is aangepast of verwijderd. Soms komen de klachten door beschadiging van de zenuw die de maag aanstuurt, de nervus vagus. We zien het dumpingsyndroom vooral bij patiënten die maagverkleining (bariatrische chirurgie) hebben gehad om af te vallen.

Veel klachten kunnen worden voorkomen of verminderd door het volgen van specifieke adviezen en het aanpassen van je eetgewoontes. Dit is vooral belangrijk als (een deel van) je maag is verwijderd. Het is goed om zelf te ontdekken wat je wel of niet kan helpen. Dit kan je ook doen met hulp van een diëtist.

labels:

Zie ook: