Misschien herken je het wel: buikpijn na het eten. Ruim de helft van de bevolking heeft wel eens buikpijn na het eten. Vaak gaat dit samen met een opgeblazen gevoel en/of winderigheid. Dit kan komen doordat je te snel gegeten hebt, je teveel gegeten hebt, het eten te vet was of je hebt iets gegeten waar je gevoelig voor bent.

Welk soort voedsel kan buikpijn veroorzaken?

Er zijn verschillende etenswaren die kunnen zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Als je hier vaak last van hebt, dan kan het helpen om deze voedingsmiddelen te vermijden en eventueel te vervangen door iets waar jouw maag en darmen beter tegen kunnen.

  • Tarwe, gerst en rogge: tarwe, gerst en rogge bevatten gluten. Dit komt voor in de meeste broodsoorten, pasta’s, tortilla’s, pizza’s, cake, koek, pannenkoeken en meer. Als je coeliakie of een glutenallergie hebt, kunnen deze producten voor ernstige spijsverteringsproblemen zorgen. Alternatief: tegenwoordig zijn er veel glutenvrije producten verkrijgbaar. Ook kun je kiezen voor quinoa, boekweit, amandelmeel of kokosmeel.
  • Zuivelproducten: onder zuivelproducten verstaan we: melk, kaas, kwark, yoghurt en boter. Zuivel is heel voedzaam en een bron van eiwitten en calcium, maar zuivel bevat ook lactose. Lactose is een melksuiker en in Nederland kan 15% van de bevolking dit melksuiker niet goed afbreken. In dit geval spreken we van lactose intolerantie, wat kan zorgen voor een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid en diarree. Alternatief: er zijn tegenwoordig veel alternatieven voor zuivel verkrijgbaar, zoals kokos-, rijst-, soja- of amandelmelk. Ook is er zuivelvrije kaas verkrijgbaar.
  • Bonen en linzen: bonen en linzen zijn peulvruchten en ze bevatten veel eiwitten, koolhydraten, vezels en verschillende vitamines en mineralen. Daarnaast bevatten de meeste peulvruchten bevatten ook suikers: galactanen. Deze kunnen voor een opgeblazen gevoel of buikpijn zorgen. Alternatief: het kan helpen om peulvruchten eerst te laten weken. Ook kun je kiezen voor granen, vlees of quinoa om peulvruchten te vervangen.
  • Broccoli en ook andere kruisbloemige groenten zoals, bloemkool, witte kool en spruitjes: deze groenten zijn heel gezond en ze bevatten veel voedingsstoffen. Maar ze kunnen ook zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Het kan helpen om deze groenten eerst te koken. Alternatief: gelukkig zijn er veel alternatieven zoals spinazie, sla, komkommer en zoete aardappelen.
  • Uien en knoflook: deze zorgen voor smaak maar ze bevatten ook fructanen. Fructanen zijn oplosbare vezels die voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikpijn kunnen zorgen. Alternatief: de knoflook en uien koken of bakken kan helpen.
  • Koolzuurhoudende dranken: zoals frisdranken en bier bevatten veel kooldioxide. Een deel van dit gas blijft in je spijsverteringssysteem hangen wat voor buikpijn kan zorgen. Ook bier is koolzuurhoudend en het wordt gemaakt uit bronnen van fermenteerbare koolhydraten zoals gerst, mais, tarwe en rijst. Dit kan voor een opgeblazen gevoel zorgen.
  • Zoetstoffen: er zijn veel suikervrije producten op de markt die gebruik maken van suikervervangers. In deze producten wordt gebruikt gemaakt van stoffen als xylitol, sorbitol of mannitol om voor een zoete smaak te zorgen. Het nadeel van deze stoffen is dat ze je een geblazen gevoel of buikpijn kunnen geven. Alternatief: gebruik in plaats daarvan een product met de zoetstoffen erythritol of stevia. Deze stoffen zijn beter te verteren.

Gevarieerd eten

Ondanks dat bepaalde voedingsmiddelen kunnen zorgen voor buikpijn na het eten, blijft het erg belangrijk om afwisselend te eten. Zolang jij gezond en gevarieerd eet, kun je klachten voorkomen. Een goede richtlijn voor gezond en gevarieerd eten is de schijf van vijf; 5 groepen voedingsmiddelen met gezonde en duurzame keuzes.

  • Groente en fruit: Probeer 250 gram groente en 2 porties fruit per dag te nemen
  • Volkoren producten
  • Vis, peulvruchten, onbewerkt vlees, ei, zuivel en ongezouten noten
  • Zachte en vloeibare vetten
  • Dorstlessers zonder suiker

Iberogast verlicht opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten

Spijsverteringsproblemen na het eten komen veel voor. Om erachter te komen welke stoffen jouw lichaam minder goed kan verdragen, is er het FODMAP dieet. Dit is een streng dieet en het is wel aan te raden dit altijd met behulp van een diëtist(e) te doen.

Een andere manier om symptomen als een opgeblazen gevoel, maagpijn, maag- en darmkrampen als gevolg van het eten te verlichten, is met Iberogast. Iberogast is een geneesmiddel met 9 geneeskrachtige kruiden en verlicht maag- en darmklachten. Natuurlijk en effectief.

Hoe lang duurt het voordat het voedsel verteerd wordt?

Wat je eet wordt verteerd door je maagdarmstelsel. Niet al het voedsel wordt volledig verteerd: met name vezels zijn grotendeels onverteerbaar en verlaten het lichaam vaak als ontlasting. De tijd die het duurt voordat je eten als ontlasting eruit komt verschilt per persoon: dit noemen we ook wel transitietijd.

De verteringstijd van voedsel verschilt sterk per persoon, maar gemiddeld duurt de totale spijsvertering zo’n 24 tot 48 uur. Voedsel wordt eerst fijngemalen in de mond, waar ook de eerste verteringssappen vrijkomen, en daarna gaat het door de slokdarm naar de maag. In de maag wordt het voedsel verder verteerd. Vloeibare voeding en dranken blijven zo’n 1-2 uur in de maag, terwijl vaster voedsel er gemiddeld 3 uur over doet voordat het verder gaat naar de dunne darm. In de dunne darm blijft voedsel gemiddeld 4-8 uur.

Hoe kan het dan dat sommige mensen direct na het eten moeten poepen?

Sommige mensen moeten gelijk na het eten poepen. Hoe kan dat als het eten er gemiddeld 1 tot 2 dagen over doet om verteerd te worden? Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwevoedsel. Dit wordt getriggerd doordat je maag wordt opgerekt wanneer er nieuw eten inkomt. Deze extra bewegingen starten al binnen enkele minuten nadat je begint met eten.

Wat is het dumpingsyndroom?

Het dumpingsyndroom is een aandoening die optreedt wanneer voedsel te snel van je maag naar je dunne darm beweegt. Het syndroom wordt zo genoemd omdat het voedsel letterlijk ‘gedumpt’ wordt in de dunne darm. Dit sydroom is vrijwel altijd het gevolg van een operatie waarbij (een deel van) de maag verwijderd is.

Welke symptomen ervaar je?

Symptomen van het dumpingsyndroom kunnen variëren van persoon tot persoon, maar gaan vaak om het volgende:

  • Buikpijn of krampen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
  • Vermoeidheid of zwakte
  • Flauwvallen
  • Een snelle hartslag of hartkloppingen kort na het eten
  • Opgeblazen gevoel of een ongemakkelijk vol gevoel
  • Zweten
  • Blozen of roodheid van het gezicht en de hals
  • Trillen of beven
  • Een gevoel van onrust of nervositeit

Deze symptomen kunnen optreden in twee fasen: de vroege fase, die binnen enkele minuten na het eten begint en de late fase, die één tot drie uur na het eten optreedt. De late fase wordt vaak geassocieerd met een daling van de bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als gevolg van de snelle maaglediging.

Behandeling van dumpingsyndroom

Veel ongemakken kunnen worden voorkomen of verminderd door het opvolgen van suggesties en aanbevelingen van je behandelend arts of diëtist. Het is raadzaam om je dieet aan te passen als een deel van je maag is verwijderd. De mate en het ontstaan van klachten variëren per patiënt. Het is het beste om zelf te ontdekken wat en hoeveel je kunt eten. Vaak verminderen de klachten na verloop van tijd door aanpassingen in het lichaam.

Met het dumpingsyndroom worden de klachten bedoeld die ontstaan na een te snelle maagontlediging. Er zijn twee soorten dumpingklachten die kunnen voorkomen.

  • Vroege dumpingklachten: dit zijn de klachten die vrij snel na de maaltijd optreden.
  • Late dumpingklachten: deze ontstaan zo’n één tot drie uur na de maaltijd.

De maag is een belangrijk onderdeel van de spijsvertering. Hier wordt het voedsel voorbereid op de spijsvertering. De binnenkant van de maag heeft een dikke slijmvlieslaag die maagsap maakt. Dit sap bevat zoutzuur en enzymen. Het zoutzuur doodt bacteriën in ons eten en activeert de enzymen. De spieren in de maag kneden het voedsel en vermengd het met maagsap. Bij de uitgang van de maag zit een sluitspier (de pylorus). Deze sluitspier zorgt ervoor dat voedsel in kleine porties naar de dunne darm gaat.

Het dumpingsyndroom ontstaat bijna altijd na een operatie waarbij (een deel van) de maag is aangepast of verwijderd. We zien het dumpingsyndroom vooral bij patiënten die maagverkleining (bariatrische chirurgie) hebben gehad om af te vallen.

Vroege dumpingklachten ontstaan meestal 15 tot 30 minuten nadat je iets hebt gegeten. Dit gebeurt omdat het voedsel te snel en in grote stukken in de dunne darm terechtkomt. Normaal wordt het voedsel in de maag eerst fijngemalen en in kleine hoeveelheden doorgestuurd naar de dunne darm. Bij vroege dumping gebeurt dit te snel. De dunne darm merkt dat het voedsel te groot is. Je lichaam reageert hierop door vocht uit je bloedvaten naar de darmen te verplaatsen. Hierdoor voel je je opgeblazen en krijg je soms diarree, meestal na 30 tot 60 minuten. Ook kunnen je darmen stoffen vrijgeven die je hartslag en soms ook je bloeddruk kunnen beïnvloeden.

Late dumpingklachten ontstaan 1 tot 3 uur na het eten van een maaltijd met veel suiker of zetmeel, zoals vruchtsuiker (fructose) of tafelsuiker (sucrose). Door deze versnelling raakt de balans tussen de bloedsuikerspiegel en de aanmaak van insuline verstoord. Dit leidt tot een lage bloedsuikerspiegel (reactieve hypoglykemie).

Veel klachten kunnen worden voorkomen of verminderd door het volgen van specifieke adviezen en het aanpassen van je eetgewoontes. Dit kan je ook doen met hulp van een diëtist.

  • Eet rustig en kauw goed.
  • Eet zes tot acht kleine maaltijden verdeeld over de dag. Zo voorkom je dat je te vol zit.
  • Verdeel wat je drinkt goed over de dag. Drink niet veel tijdens de maaltijd.
  • Vermijd snelle suikers.
  • Eet vers fruit in kleine hoeveelheden.
  • Let op melkproducten.
  • Pas op met suikers in gebak en koekjes.
  • Eet producten met suiker waar ook eiwitten en vet in zit.
  • Verdeel koolhydraten over de dag.
  • Kies voor vezelrijke producten.

Het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Het prikkelbare darm syndroom komt voor bij 15 tot 20 procent van de vrouwen en 5 tot 20 procent van de mannen, voornamelijk vanaf het 15e tot het 65e levensjaar. Dé oorzaak van het prikkelbare darm syndroom is nog niet bekend. Klachten verschillen van persoon tot persoon. Perioden met en zonder klachten kunnen elkaar ook afwisselen: veel voorkomend zijn gasvorming, winderigheid, een opgeblazen gevoel, een opgezette buik, zuurbranden, slikklachten, een brok in de keel. Daarnaast is vermoeidheid een symptoom.

Het meest kenmerkende symptoom van prikkelbare darm syndroom is zeurende, krampende of stekende pijn in de buik. Deze kan zeer hevig zijn. Een deel van de patiënten heeft vooral ’s avonds en ’s nachts buikpijn, al dan niet gepaard gaande met aandrang. Een deel van de patiënten heeft met name last van verstopping, anderen hebben vooral last van diarree. Een ontlastingspatroon waarbij verstopping en diarree elkaar afwisselen komt ook vaak voor. Het ontlastingspatroon kan gedurende de dag wijzigen.

Er zijn veel behandelmogelijkheden voor de behandeling van mensen met het prikkelbare darmsyndroom. Veel patiënten hebben baat bij aanpassing van de voeding en het houden aan leefregels, uitgebreide uitleg en geruststelling dat er niets ernstigs aan de hand is, kunnen al voldoende zijn. Probiotica kunnen worden ingezet evenals hypnotherapie. Verder zijn er medicijnen die darmkrampen kunnen verminderen. Om de pijn te verminderen worden soms antidepressiva voorgeschreven omdat deze de pijnprikkel die veroorzaakt wordt in de darm, kunnen verminderen.

Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom?

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien. PDS komt veel voor. De klachten zijn heel vervelend.

De oorzaak van PDS is niet precies bekend. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol. Wel is de kennis over oorzaken en het ontstaan van PDS de laatste jaren toegenomen. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen. Bij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen.

Bij PDS is er mogelijk een verstoring in de communicatie tussen de hersenen en darmen ontstaan. Het lijkt erop dat de darmen te veel of te sterke signalen naar de hersenen sturen waarna de hersenen weer te veel en te sterke signalen naar de darmen sturen. Dit kan verklaren dat mensen met PDS gevoeliger blijken te zijn voor pijnprikkels in de darmen. Het stofje serotonine (gelukshormoon) lijkt een rol te spelen. Dit stofje helpt bij het doorgeven van signalen tussen de darmen en de hersenen. Een veranderde aanmaak van serotonine kan invloed hebben op de darm-en hersenfunctie. Dit verklaart het mogelijke verband tussen emoties en darmklachten.

Een theorie over PDS is dat het kan ontstaan door schade aan de darmwand, bijvoorbeeld na een ontsteking of infectie. Hierbij worden zenuweinden in de slijmvliezen van de darm gevoeliger. Dit kan klachten, zoals diarree of verstopping veroorzaken. Het is belangrijk om het microbioom in balans te houden. Bij een gezond microbioom is er een goed evenwicht tussen de goede en schadelijke bacteriën.

Vaak ontstaat PDS na een maag-darmontsteking of een voedselvergiftiging. De genoemde factoren kunnen PDS veroorzaken, maar niet iedereen krijgt PDS. Waarschijnlijk is er ook sprake van een aanleg om PDS te krijgen en speelt erfelijkheid een rol.

Symptomen van PDS

De klachten bij PDS verschillen vaak per persoon en van dag tot dag. Sommige hebben continu klachten, terwijl andere een tijd geen last hebben. De ernst van de klachten varieert ook. Je kan last hebben van diarree, verstopping, of een combinatie van beide. Buikpijn is een veelvoorkomende klacht.

  • Buikpijn is de meest voorkomende klacht bij PDS.
  • Vaak heb je last van diarree, verstopping of een combinatie van beide.
  • Veel mensen hebben een opgeblazen gevoel of een zichtbaar opgezette buik.

Om hier ruimte voor te maken, moet het middenrif zich ontspannen en iets omhoog bewegen. Soms gebeurt het tegenovergestelde: het middenrif trekt juist samen en beweegt omlaag. Het laten van winden is normaal, gemiddeld zo’n 15 per dag.

Klachten zoals bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies of koorts horen niet bij PDS. Ga met deze klachten direct naar huisarts.

Diagnose van PDS

Soms weet een huisarts niet zeker of er sprake is van PDS. Om te bepalen of je PDS hebt, stelt je huisarts vragen over je klachten en onderzoekt je buik. Soms is ook nog onderzoek van bloed of ontlasting nodig om de diagnose te stellen. Je huisarts verwijst je dan door naar een specialist in het ziekenhuis.

Op basis van de Rome IV-criteria wordt de diagnose gesteld. PDS-klachten lijken soms op klachten van andere MDL-ziekten, zoals chronische darmontstekingsziekten, coeliakie en darmkanker.

Behandeling van PDS

Sommige voedingsmiddelen, zoals zuivel, tarwe, cafeïne, bepaalde groenten en fruit, sappen, alcohol, frisdrank met koolzuur of zoetstoffen en kauwgom kunnen de klachten verergeren. Het verschilt per persoon welke voedingsmiddelen klachten geven.

Als je PDS hebt is het goed om met een diëtist te kijken naar je voeding. Zo kan je achterhalen welke producten je klachten geeft. Ook kan de diëtist het FODMAP-dieet aanraden, waarbij je bepaalde soorten voeding tijdelijk weglaat en weer toevoegt. Doe dit wel onder begeleiding, om te korten te voorkomen.

De basis van de behandeling is altijd de combinatie van anders eten, gezond leven en minder stress. Daarnaast kunnen ook supplementen, medicijnen of andere therapieën helpen. Bepaalde medicijnen kunnen de klachten bij PDS verminderen. Er zijn verschillende middelen die de ontlasting zachter kunnen maken en kunnen helpen als je vooral last hebt van verstopping of als je ontlasting moeizaam verloopt.

Naast medicijnen zijn er andere middelen die een positief effect kunnen hebben op de klachten bij PDS. Uit verschillende studies blijkt dat door pepermuntoliecapsules één op de drie mensen met PDS verlichting van hun klachten ervaren. Probiotica is een verzamelnaam voor producten met goede darmbacteriën die de microbioom kunnen ondersteunen.

Veel mensen met PDS ervaren dat spanning en stress een duidelijke invloed heeft op hun klachten. Je huisarts kan je hierover meer informatie geven en je eventueel doorverwijzen.

Voeding speelt een grote rol bij PDS. Ongeveer 75% van de mensen met PDS-klachten geeft aan baat te hebben bij een verandering of aanpassing in het dieet. Je darmen zijn dan nog niet gewend aan de hoeveelheid vezels en hebben even tijd nodig om daaraan te wennen. Welke voedingsmiddelen klachten veroorzaken is heel wisselend per persoon.

Behandeling Beschrijving
Aanpassing van voeding Vermijden van trigger foods, FODMAP dieet onder begeleiding van een diëtist.
Leefregels Regelmatig eten, voldoende vezels en vocht, vermijden van stress.
Probiotica Kan helpen bij het herstellen van een gezonde darmflora.
Medicijnen Laxantia voor verstopping, diarreeremmers, krampwerende middelen, antidepressiva.
Therapie Hypnotherapie, cognitieve gedragstherapie, bekkenbodemfysiotherapie.

labels:

Zie ook: