Heb je wel eens direct na het eten het gevoel dat je naar de wc moet rennen? Of heb je regelmatig last van verstopping, diarree of andere stoelgangproblemen? Je bent niet alleen. Ruim de helft van de bevolking heeft wel eens buikpijn na het eten. Vaak gaat dit samen met een opgeblazen gevoel en/of winderigheid. Dit kan komen doordat je te snel gegeten hebt, je teveel gegeten heb, het eten te vet was of je hebt iets gegeten waar je gevoelig voor bent.

Hoe Lang Duurt het Voordat Voedsel Verteerd Wordt?

Wat je eet, wordt verteerd door je maagdarmstelsel. Niet al het voedsel wordt volledig verteerd: met name vezels zijn grotendeels onverteerbaar en verlaten het lichaam vaak als ontlasting. De tijd die het duurt voordat je eten als ontlasting eruit komt verschilt per persoon: dit noemen we ook wel transitietijd. De verteringstijd van voedsel verschilt sterk per persoon, maar gemiddeld duurt de totale spijsvertering zo’n 24 tot 48 uur.

Voedsel wordt eerst fijngemalen in de mond, waar ook de eerste verteringssappen vrijkomen, en daarna gaat het door de slokdarm naar de maag. In de maag wordt het voedsel verder verteerd. Vloeibare voeding en dranken blijven zo’n 1-2 uur in de maag, terwijl vaster voedsel er gemiddeld 3 uur over doet voordat het verder gaat naar de dunne darm. In de dunne darm blijft voedsel gemiddeld 4-8 uur.

Sommige mensen moeten gelijk na het eten poepen. Hoe kan dat als het eten er gemiddeld 1 tot 2 dagen over doet om verteerd te worden? Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwe voedsel. Dit wordt getriggerd doordat je maag wordt opgerekt wanneer er nieuw eten inkomt. Deze extra bewegingen starten al binnen enkele minuten nadat je begint met eten.

Wat is het Dumpingsyndroom?

Heb jij recent een operatie ondergaan waarbij (een deel van) de maag is verwijderd? Dan heb je mogelijk last van dumpingsydroom. Het dumpingsyndroom is een aandoening die optreedt wanneer voedsel te snel van je maag naar je dunne darm beweegt. Dit syndroom is vrijwel altijd het gevolg van een operatie waarbij (een deel van) de maag verwijderd is. Het syndroom wordt zo genoemd omdat het voedsel letterlijk ‘gedumpt’ wordt in de dunne darm.

Symptomen van het Dumpingsyndroom

Symptomen van het dumpingsyndroom kunnen variëren van persoon tot persoon, maar gaan vaak om het volgende:

  • Buikpijn of krampen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
  • Vermoeidheid of zwakte
  • Flauwvallen
  • Een snelle hartslag of hartkloppingen kort na het eten
  • Opgeblazen gevoel of een ongemakkelijk vol gevoel
  • Zweten
  • Blozen of roodheid van het gezicht en de hals
  • Trillen of beven
  • Een gevoel van onrust of nervositeit

Deze symptomen kunnen optreden in twee fasen: de vroege fase, die binnen enkele minuten na het eten begint en de late fase, die één tot drie uur na het eten optreedt. De late fase wordt vaak geassocieerd met een daling van de bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als gevolg van de snelle maaglediging.

Behandeling van Dumpingsyndroom

Veel ongemakken kunnen worden voorkomen of verminderd door het opvolgen van suggesties en aanbevelingen van je behandelend arts of diëtist. Het is raadzaam om je dieet aan te passen als een deel van je maag is verwijderd. De mate en het ontstaan van klachten variëren per patiënt. Het is het beste om zelf te ontdekken wat en hoeveel je kunt eten. Vaak verminderen de klachten na verloop van tijd door aanpassingen in het lichaam.

Welk Soort Voedsel Kan Buikpijn Veroorzaken?

Er zijn verschillende etenswaren die kunnen zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Als je hier vaak last van hebt, dan kan het helpen om deze voedingsmiddelen te vermijden en eventueel te vervangen door iets waar jouw maag en darmen beter tegen kunnen.

  • Tarwe, gerst en rogge: tarwe, gerst en rogge bevatten gluten. Als je coeliakie of een glutenallergie hebt, kunnen deze producten voor ernstige spijsverteringsproblemen zorgen. Alternatief: tegenwoordig zijn er veel glutenvrije producten verkrijgbaar. Ook kun je kiezen voor quinoa, boekweit, amandelmeel of kokosmeel.
  • Zuivelproducten: Zuivel is heel voedzaam en een bron van eiwitten en calcium, maar zuivel bevat ook lactose. Lactose is een melksuiker en in Nederland kan 15% van de bevolking dit melksuiker niet goed afbreken. In dit geval spreken we van lactose intolerantie, wat kan zorgen voor een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid en diarree. Alternatief: er zijn tegenwoordig veel alternatieven voor zuivel verkrijgbaar, zoals kokos-, rijst-, soja- of amandelmelk. Ook is er zuivelvrije kaas verkrijgbaar.
  • Bonen en linzen: bonen en linzen zijn peulvruchten en ze bevatten veel eiwitten, koolhydraten, vezels en verschillende vitamines en mineralen. Daarnaast bevatten de meeste peulvruchten bevatten ook suikers: galactanen. Deze kunnen voor een opgeblazen gevoel of buikpijn zorgen. Alternatief: het kan helpen om peulvruchten eerst te laten weken. Ook kun je kiezen voor granen, vlees of quinoa om peulvruchten te vervangen.
  • Broccoli en ook andere kruisbloemige groenten: deze groenten zijn heel gezond en ze bevatten veel voedingsstoffen. Maar ze kunnen ook zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Het kan helpen om deze groenten eerst te koken. Alternatief: gelukkig zijn er veel alternatieven zoals spinazie, sla, komkommer en zoete aardappelen.
  • Uien en knoflook: deze zorgen voor smaak maar ze bevatten ook fructanen. Fructanen zijn oplosbare vezels die voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikpijn kunnen zorgen. Alternatief: de knoflook en uien koken of bakken kan helpen.
  • Koolzuurhoudende dranken: zoals frisdranken en bier bevatten veel kooldioxide. Een deel van dit gas blijft in je spijsverteringssysteem hangen wat voor buikpijn kan zorgen. Ook bier is koolzuurhoudend en het wordt gemaakt uit bronnen van fermenteerbare koolhydraten zoals gerst, mais, tarwe en rijst. Dit kan voor een opgeblazen gevoel zorgen.
  • Zoetstoffen: er zijn veel suikervrije producten op de markt die gebruik maken van suikervervangers. Het nadeel van deze stoffen is dat ze je een geblazen gevoel of buikpijn kunnen geven. Alternatief: gebruik in plaats daarvan een product met de zoetstoffen erythritol of stevia. Deze stoffen zijn beter te verteren.

Het Belang van Vezels

Wil jij je spijsvertering een handje helpen en klachten als obstipatie voorkomen? Eet dan voldoende vezels: deze zijn essentieel voor een goede spijsvertering en helpen om klachten zoals verstopping te voorkomen. Vrouwen hebben 30 gram vezels per dag nodig, mannen 40 gram. In het westerse dieet met veel bewerkt voedsel lukt het veel mensen niet de aanbevolen hoeveelheid te halen.

Fructose Malabsorptie

In mijn praktijk heb ik veel mensen/kinderen gezien met een intolerantie of beter gezegd malabsorptie voor fructose. Dit gaat vaak gepaard met allerlei onverklaarbare klachten, vaak lijkend op de klachten van een prikkelbare darm. Een beetje fructose eten lukt vaak wel, de klachten worden erger als op een dag de ‘drempelwaarde’ (de hoeveelheid die je spijsvertering aankan) overschrijdt. Fructose-intolerantie gaat meestal gepaard met veel buikpijn, gasvorming, krampen, winderigheid, diarree of brijige ontlasting na het eten van een fructoserijk voedingsmiddel.

De gemiddelde Nederlander krijgt rond de 50 gram fructose per dag. Van nature bevatten groente, fruit, honing, andere natuurlijke suikers en kokos ook fructose. De ene fruit-groente soort wel veel meer dan het andere. Niet alleen de overmaat aan fructose maar ook een zinktekort kan ervoor zorgen dat fructose niet snel genoeg wordt omgezet en wordt opgeslagen in het lichaam.

Wanneer naar de Huisarts?

Bel direct de huisarts, de huisartsen-spoedpost of 112 als je opeens 1 of meer van deze klachten hebt:

  • Je hebt klachten die je herkent van een erge allergische reactie die je eerder hebt gehad.
  • Je ademt moeilijk of hoort een piepend geluid bij het ademen.
  • Je stem klinkt plotseling hees.
  • Je tong of keel wordt dik.
  • Je wordt duizelig of valt flauw.
  • Heb je een allergie-pen, gebruik die dan. Bel daarna meteen de huisarts, de huisartsenpost of 112.

Maak een afspraak bij de huisarts als 1 van deze dingen voor jou klopt: Je denkt dat je niet tegen een bepaald soort eten of drinken kunt.

Vetdiarree

Vetdiarree is een vettige en dunne ontlasting. Vetdiarree kan ontstaan wanneer vetten niet goed verteerd worden. Voor die vertering zijn galvloeistof en alvleeskliersappen nodig. Wanneer de vetvertering niet goed gaat, kan dit komen door te weinig galvloeistof of alvleeskliersap. Vetdiarree kan ook komen doordat de dunne darmwand het vet onvoldoende opneemt. Wanneer een behoorlijk deel van de dunne darm verwijderd is, kan vet minder goed worden opgenomen.

Als gevolg van de vetdiarree kan je een tekort krijgen aan calcium en de in vet oplosbare vitamines (A, D, E en K). Een diëtist kan uitgebreid voedingsadvies geven dat aansluit bij een bepaalde diagnose. Wanneer de vetdiarree aan blijft houden, ondanks een gezonde voeding, is het verstandig om naar je huisarts te gaan.

Darmen en Hardlopen

Maagklachten of diarree zijn een vaak voorkomende, vervelende klacht die hardlopers kunnen ervaren. Je darmen zijn de sleutel tot een gezond immuunsysteem. Als je een ontsteking in je darmen hebt, zorgt dit niet alleen dat je darmproblemen krijgt, maar kan het ook betekenen dat je immuunsysteem niet optimaal werkt. Vaak is de consumptie van verwerkte plantaardige vetten de oorzaak van darmontstekingen. Vooral simpele suikers (snoep, tafelsuiker, roomijs, koekjes) en geconcentreerde, verzadigde vetten (sauzen, chips, taart) zijn slecht voor je spijsvertering.

Merk je dus dat als je veel stress ervaart en je last krijgt van je darmen? Dan is het maar goed dat je een hardloper bent. Want door te bewegen krijg je afleiding en ontspan je, wat weer invloed heeft op je darmen. Verder is de meest voorkomende oorzaak van een prikkelbare darm syndroom iemand die niet genoeg tijd neemt voor zijn ochtendritueel. Je wordt wakker en je wil snel de deur uit waardoor soms niet de tijd krijgt om rustig naar de wc te gaan. Hierdoor verstoor je de natuurlijke balans van je dikke darm wat weer gevolgen kan hebben zoals een opgeblazen gevoel, constipatie of winderigheid.

labels:

Zie ook: