In Portugal weten ze van simpele ingrediënten de heerlijkste gerechten te maken. Niet gek als je weet dat het gemiddelde inkomen daar ongeveer 4 keer zo laag ligt als in ons welvarende land. Gelukkig weten de Portugezen daar prima mee om te gaan. En dus verbouwen zij zelf hun groente, rapen ze zelf hun mosselen en schelpjes en vangen ze zelf hun vis.

Een hardwerkende agent verdient in Portugal zo’n 500 euro per maand. En in de horeca moet je blij zijn met 2,5 euro per uur. Natuurlijk moet je zuinig boodschappen doen met zo’n laag inkomen. Maar daar komt nog eens het (voor ons Hollanders) wat vreemde belastingsysteem bovenop. Voor onbewerkte goederen betalen zij namelijk 6%, voor bewerkte goederen 23%. Daarom dus fruit uit de tuin voor zelfgemaakte jam, bloem en eieren voor homemade pasta en grote stukken vlees voor de beste hamburgers. En dat is precies wat ik enorm kan waarderen.

Restjes worden nooit weggegooid, maar creatief verwerkt in grote stoofpotten met konijn, varkensvlees en lam. Of in de, in de Algarve, zo geliefde cataplana.

Wat is een Cataplana?

De cataplana is een typische Portugese stoompan, een soort dubbele wok, geschikt voor op vuur. Koper van buiten, tin van binnen en hermetisch af te sluiten. Je kunt er perfect in bakken door zijn bolle vorm, en vervolgens stomen onder druk doordat hij helemaal dicht is. Gerechten worden supersnel gaar en alle smaken blijven perfect behouden. De variaties zijn oneindig. Er zijn even veel cataplana-recepten als er Portugese omaatjes zijn.

Heb je het over eten in de Algarve dan kun je niet om de Cataplana heen. Cataplana is een koperen kookpan waarin een gelijknamig gerecht klaargemaakt wordt. Overal in de Algarve zie je winkels waar je deze koperen pan kunt kopen. En ieder Algarviaans gezin heeft er één in huis. Bij een goede (online) kookwinkel kun je deze pan ook buiten Portugal kopen. Omdat koper niet werkt op inductie of elektrische kookplaat, zijn er tegenwoordig ook cataplana’s van rvs.

Geen cataplana in huis? En wil je er ook geen aanschaffen? Dan kun je het gerecht ook maken in een mosselpan. Er zijn heel veel versies van Cataplana-gerechten. Iedere kok heeft zo z’n eigen recept. Je hebt Cataplana’s met vis, schaal-en schelpdieren maar ook vlees en gevogelte. Dus hier geldt: experimenteer er vrolijk op los.

Cataplana met Vlees: Een Recept

Hetzelfde gerecht kun je maken met vlees of kip. Vervang de vis voor kip of vlees. Je kunt zelfs vis en kip combineren!

Ingrediënten:

  • 500 gram Agulha rijst of andere rijst naar keuze
  • 1 pot geroosterde paprika’s, in stukken gesneden
  • 2 chouriço worsten, in blokjes van ca 1 cm gesneden
  • 6 kippendijfilets in niet te grote blokjes/reepjes gesneden
  • 4 grote uien, grof gesneden
  • 2 winterwortels, grof gesneden
  • 4 tenen knoflook, grof gesneden
  • 1kg mosselen, goed spoelen om het zand eruit te halen

Bereidingswijze:

  1. Verhit de onderste helft van de Cataplana pan, schenk er wat olijfolie in en bak de stukken chorizo uit. Schep met een schuimspaan de chorizo op een bord.
  2. Doe de kippendij-stukjes in de pan. Bak deze rondom aan en schep ook op een bord. Zet bij het uitscheppen van de chorizo en de kip het vuur onder de pan uit.
  3. Zet het vuur weer hoog en doe als volgt alles in de pan: Uien en wortel eerst bakken. Knoflook erbij. Let op dat dit niet verbrandt.
  4. Vervolgens de kip en chorizo terug in de pan. Dan de mosselen en garnalen.
  5. Giet de blikken tomatenblokjes erover. Voeg laurierblad toe, paprikapoeder erbij.
  6. Klein beetje piri-piri saus erbij. Let op: piri-piri is hete saus. Niet te veel als je niet van pittig houdt. Voeg peper en zout naar eigen smaak bij.
  7. Doe de deksel op de pan en sluit de klemmen. Draai het vuur halfhoog en laat +/- 20 minuten stomen.
  8. Stoom de rijst in een rijstkoker of pan gaar.
  9. Na 20 minuten stomen is de Cataplana klaar. Haal de pan van het vuur. Let bij het openen erop dat de pan erg heet is. Gebruik dus ovenhandschoenen of - wanten en hang niet met je hoofd boven de pan als je hem opent. Doe de pan open door eerst de klemmen los te maken en haal dan de deksel eraf. Of gewoon de deksel eraf bij een mosselpan.
  10. Het is leuk om (net als in de restaurants in de Algarve) de pan op tafel open te maken. Zet de deksel na het openen gewoon op tafel. Die kun je gebruiken voor de lege mosselschelpen. Strooi de gehakte koriander of peterselie over de cataplana.
  11. Schep de rijst op de borden en met een lepel of schuimspaan schep je de cataplana uit de pan.

Tips en Variaties

Als je een Cataplana in huis hebt is dit het moment om hem te voorschijn te toveren. Cataplana is eigenlijk de naam van ‘n pan. En alles wat je hier in klaar maakt heet Cataplana. Simple enough. Ik maak de Cataplana redelijk traditioneel.

Er zijn waarschijnlijk net zoveel variaties van dit gerecht als koks. Je kunt er allerlei soorten vis, schaal- en schelpdieren en inktvis(ringen) in doen, maar zelfs worst zoals ‘chouriço’ (de Portugese chorizo), ham of spekjes, maar ook kip of varkensvlees. Ook zie je paprika (een rode en een groene in blokjes of een rode puntpaprika) en/of blokjes aardappel in de cataplana meegekookt.

Als smaakmakers kom je vooral ui en knoflook tegen, maar ook chilipeper of piripiri(saus), laurier, tijm, paprikapoeder (of gerookt paprikapoeder: pimentón de la Vera), en als garnering citroenpartjes, peterselie, koriander of zelfs muntblaadjes.

labels: #Vlees

Zie ook: