Crackers zijn letterlijk in alle soorten en maten te koop. Het aanbod is zo groot: volkoren crackers, spelt crackers, crackers met kaas enzovoorts. Maar zijn die crackers zelf eigenlijk wel gezond? Welke zijn nou gezond en wat kun je eigenlijk beter kiezen?

Crackers vs. Brood: Een Vergelijking

Veel mensen grijpen snel naar crackers, zeker als ze willen afvallen. Brood heeft toch een wat slecht imago gekregen en vaak wordt gedacht dat je dan beter voor een cracker kunt kiezen. Is dat eigenlijk wel zo? Zijn crackers gezonder dan brood?

Iets bestempelen als ‘gezond’ of ‘ongezond’ blijft een heel lastig punt. Er is altijd over te discussiëren. Twee producten vergelijken gaat echter makkelijker! Daarom gaan we kijken naar het verschil tussen brood en crackers. Hieronder vergelijk ik de voedingswaarden van een volkoren cracker met die van een volkoren boterham. Volkoren is namelijk bij brood in ieder geval de beste keuze. Bij crackers ligt dit een beetje anders.

Zoals je ziet, bevat een boterham meer calorieën dan een cracker. Dit is echter vrij logisch, want een boterham weegt ook meer en vult beter dan een cracker. In verhouding verschillen de voedingsstoffen verder nauwelijks. Wel bevat een boterham relatief gezien wat meer zout dan een cracker. Ook bevat deze cracker in verhouding flink wat meer vezels dan deze soort brood. Dit kan echter flink verschillen per soort.

Voedingswaarden Vergelijking

Hieronder een overzicht van de voedingswaarden van een volkoren cracker en een volkoren boterham:

Voedingswaarde Volkoren Cracker (Wasa) Volkoren Boterham
Calorieën 40 kcal 80 kcal
Vezels Veel meer dan brood Relatief minder dan cracker
Zout Relatief minder dan brood Meer dan cracker

Ingrediëntenlijst onder de loep

Dan gaan we verder kijken naar de ingrediënten. Zit daar verschil in?

  • Wasa volkoren knäckebröd: Volkoren roggemeel, gist, zout.
  • Volkorenbrood: volkorentarwemeel, water, gebroken tarwe, tarwegluten, geplette tarwe, bakkersgist, moutmeel (gerst, tarwe), gejodeerd zout, antioxidant (ascorbinezuur [E300]), acerolapoeder.

Wat vooral opvalt, is dat de ingrediënten van verschillende soorten crackers en brood nogal verschillen. Hierboven zie je de varianten die behoren tot de meest ‘pure’ producten (dus de minste onduidelijke ingrediënten). Brood bevat vaak meerdere soorten varianten van tarwe. Daarnaast bevat het gejodeerd zout in plaats van normaal zout. Dit is vastgesteld als eis voor brood, omdat een jodiumtekort relatief vaak voorkomt. Tenslotte bevat het brood een antioxidant (ascorbinezuur = vitamine C) en acerolapoeder. Dit is een poeder uit een bepaalde soort kers, die bijdraagt aan het verbeteren van de structuur van het brood. Het wordt er luchtiger door. De werkzame stof in dit poeder is vitamine C.

Beide ingrediëntenlijsten zijn dus totaal niet gek! Er zijn echter wel broodsoorten waaraan veel meer wordt toegevoegd, maar dat is met crackers hetzelfde verhaal.

Jodium: Een Belangrijk Verschil

Op basis van ingrediënten en voedingswaarden vind ik geen grote verschillen. Ook qua hoeveelheid vitamines en mineralen zijn er nauwelijks verschillen aan te wijzen, op een na: brood bevat flink wat meer jodium, doordat jodiumhoudend zout wordt toegevoegd. Jodium is heel belangrijk voor het goed laten functioneren van de schildklier.

Andere producten waarin jodium voorkomt zijn bijvoorbeeld zeevis, zeegroenten (zeewier, zeekraal), eieren en melkproducten.

Formaat en Verzadiging

Het grootste verschil zit in het formaat. Een cracker is kleiner dan een boterham en bevat daardoor minder calorieën. Daardoor vult 1 cracker ook minder goed dan 1 boterham. Aan de hand van de cijfers hierboven zou je kunnen zeggen dat je voor 1 boterham 2 crackers kunt rekenen. Houd echter ook rekening met het beleg dat je erop smeert! Vaak gebruik je meer beleg op twee crackers dan je zou doen op 1 boterham.

Wat mij betreft zijn crackers absoluut niet per definitie gezonder dan boterhammen. Beiden zijn gewoon een gezonde keuze, ook als je wilt afvallen. Belangrijk is wel dat je de juiste variant kiest, anders kunnen de voedingswaarden en de ingrediënten flink anders uitpakken.

Tips voor een Gezonde Keuze

Persoonlijk kies ik voor variatie. De ene dag brood, de andere dag crackers, of ik neem bijvoorbeeld een omelet, een salade of een bak kwark. Hierdoor blijft mijn gezonde leefstijl interessant voor me en gaat me minder snel vervelen. Bovendien krijg ik allerlei verschillende voedingsstoffen binnen.

Bak je zelf brood? Dan raad ik aan om jodiumhoudend zout te gebruiken bij de bereiding. Eet je helemaal geen brood? Zorg er dan voor dat je op een andere manier voldoende jodium inneemt (met de producten die ik hierboven aangeef). Jodium als supplement gebruiken zou ik niet aanraden zonder te overleggen met een specialist. In sommige multivitaminetabletten zit jodium. Check even of dit niet meer is dan 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, anders kan het namelijk schadelijk zijn in sommige gevallen.

Crackers: Waar Moet Je Op Letten?

Crackers zijn erg handig en veelzijdig. Je kan ze overal mee naartoe nemen en goed afgesloten zijn ze eeuwig houdbaar. Ze zijn lekker in combinatie met iets zoets, zoals jam of chocopasta. Of je probeert er een gezonde, hartige snack of maaltijd van te maken door ze te beleggen met hummus en veel groenten. Er is tegenwoordig zo veel keuze; hoe kies je de gezondste cracker uit de winkelrekken?

Over het algemeen worden crackers vooral van granen gemaakt. In de juiste hoeveelheid kunnen deze granencrackers in een gezond eetschema passen. Wie echter liever geen gluten eet, hoeft nog niet alle crackers af te schrijven. Er zijn ook crackers op basis van zaden en je hebt ook nog rijstwafels en maïswafels. Waar je eerder voor moet opletten zijn alle toevoegingen. Afhankelijk van hoeveel van deze minder wenselijke ingrediënten er in je crackers zitten, zou je kunnen overwegen om een ander merk te kiezen. De gezondste crackers bevatten dus vooral veel natuurlijke ingrediënten. Van het type cracker hoef je niet wakker te liggen. Bijna elke soort cracker vind je in een gezonde basisversie en een opgevoerde, ongezondere uitvoering. Of je nu kiest voor knäckebröd, een ontbijtcracker of een rijstwafel maakt dus op zich niet veel uit.

Calorieën en Afvallen

Hoewel crackers vaak gekozen worden om af te vallen zal je zien dat ze per 100 gram erg veel calorieën bevatten, gemiddeld zo’n 400 kcal. Dit geeft echter een vertekend beeld omdat crackers gedroogde producten zijn, onttrokken van water. Indien je wil weten of je calorie-inname snel zou stijgen als je een cracker eet, kun je het beste het aantal kcal per cracker bekijken.

Crackers passen dus perfect in een eetschema om af te vallen, maar ze hebben geen magische krachten. In 1 snee brood (35 gram) zitten dan wel meer calorieën (ongeveer 80). Om af te vallen telt uiteindelijk hoeveel calorieën je gehele maaltijd bevat en hoeveel calorieën je op het einde van de dag hebt opgenomen.

Rijstwafels: Een Goed Alternatief?

Ik zie steeds vaker dat mensen die willen afvallen brood vervangen door rijstwafels of crackers. Maar zijn rijstwafels eigenlijk wel een goed alternatief voor brood? Als je alleen naar calorieën kijkt, zijn rijstwafels een goede keuze. Ze zijn licht en luchtig en leveren daardoor weinig energie. Rijstwafels bevatten echter niet alleen minder calorieën, maar ook veel minder voedingsstoffen dan brood.

Voedingswaarde Vergelijking: Brood vs. Rijstwafels

Hieronder een vergelijking van de voedingswaarde van 2 sneden brood met die van 3 rijstwafels:

Voedingsstof 2 Sneden Brood 3 Rijstwafels
Vezels Meer vezels Minder vezels
Jodium Aanzienlijke hoeveelheid Verwaarloosbare hoeveelheid

Niet alleen rijstwafels bevatten minder voedingsstoffen dan brood. Ongeveer hetzelfde geldt voor producten als crackers en havermout. Havermout bevat wel veel vezels, maar ook vrijwel geen jodium. Het vezelgehalte van crackers varieert sterk per merk en per soort, kijk hiervoor dus op de verpakking.

Eet je geen brood? Of wil je juist wel eens wat anders dan een volkoren bammetje? Dan zijn er heel wat alternatieven te vinden in de supermarkt om brood te vervangen. Denk aan crackers, rijstwafels en beschuitjes. Vaak zijn mensen in de veronderstelling dat deze producten beter zijn dan brood. Maar dat is lang niet altijd zo. Sterker nog, een goede volkoren boterham is vaak veel gezonder.

Ondanks dat ie zo populair is, kun je het niet echt een volwaardig voedingsproduct noemen. Als je een rijstwafel vergelijkt met een sneetje volkorenbrood zie je bijvoorbeeld dat de rijstwafel 0 gram vezels bevat, terwijl er in een boterham 2 gram aan vezels zit (rijstwafels per 100 gram 4 gram vezels, en volkoren brood 6,5 gram). Daarnaast zitten in rijstwafels ook veel meer koolhydraten, per 100 gram, 80 gram koolhydraten. Terwijl in volkorenbrood 40 gram zit. Rijstwafels zijn geschikt als tussendoortje waarmee je een koekje of snack vervangt, maar niet om een volkoren boterham te vervangen.

Er zijn overigens ook verschillende soorten rijstwafels. Ga in plaats van de standaard witte variant liever voor een quinoa-, spelt- of mais wafel.

Conclusie

Als je alles zo tegen elkaar afweegt, kunnen we niet zeggen dat crackers 'veel gezonder' zijn dan brood. Wil je weinig calorieën binnenkrijgen, verwissel dan 1 boterham voor 1 cracker. Maar eet je alleen maar crackers, probeer dan nog een andere bron van jodium te zoeken (zoals garnalen of eieren).

labels: #Brood

Zie ook: