Elk dier moet eten om in leven te blijven. Om hun voedsel te pakken, hebben dieren bepaalde eigenschappen. Als het voedsel eenmaal in het lichaam is, moet het kleiner gemaakt worden. Na vertering kunnen de voedingsstoffen gemakkelijker in het bloed worden opgenomen. De voedingsstoffen komen zo bij alle cellen in het lichaam.

Waarom Hebben Dieren Bepaalde Eetgewoontes?

Mensen zijn alleseters en ze eten veel dingen die dieren (normaal) niet eten. Waarom is dat eigenlijk zo? En wat mensen eten heeft ook weer invloed op de natuur. Onze WWF-vrijwilligers weten veel te vertellen over de dieren, hun eetgewoontes en ons eetpatroon!

Voedselverrijking voor Huisdieren

Door je huisdier te laten "werken" voor zijn eten houd je hem actief. Dieren in de natuur zijn gewend om voor hun eten te werken, dus het is heel goed om dat voor je huisdier na te bootsen. Dit kan op heel veel verschillende manieren. Er zijn allerlei hulpmiddelen te koop om voedsel voor je dier te verstoppen zodat hij zijn best moet doen dit op te eten. Maar voedselverrijking kun je ook heel makkelijk zelf maken. Voor katten kan je een leuk bakjesspel maken. Voor konijnen en cavia's kun je bijvoorbeeld leuke hooirolletjes maken, of maak eens een voerslinger of een grabbelbak.

Samen Eten in de Dierenwereld

Dieren eten vaak níet samen om de gezelligheid. Maar simpelweg omdat ze samen beter kunnen jagen en daarna dus ook de buit verdelen. Of voor de veiligheid, om zelf niet als tussendoortje te eindigen. Van pesten is bij de pestvogel geen sprake, ze eten meestal samen in groepjes. Als eentje een heerlijk maaltje heeft ontdekt, blijft de rest niet achter. Pestvogels wonen in Noord Rusland en in de bossen van Scandinavië. Als er in die gebieden echter ’s winters te weinig te eten is, komen ze onder meer naar Nederland.

Gorilla's en Hun Eetliedjes

Op het menu van gorilla’s staan meestal stengels, bamboescheuten en fruit. En die eten ze gezellig samen op. Gorilla’s leven in groepjes, waarin sociale banden belangrijk zijn. Wetenschappers namen geluiden op van een groep etende gorilla’s en het lijkt erop dat ze korte ‘eetliedjes’ zingen. Vooral de mannen zingen tijdens het eten. Waarom ze dit doen is nog niet duidelijk. Wetenschappers denken dat de mannetjes zingen om iedereen te laten weten dat het tijd is om te eten. Of ze maken de geluiden omdat ze het eten gewoon heel lekker vinden.

De Walvissenmond: Een Groot Visnet

Dit is hoe een walvissenmond er vanbinnen uitziet. Meestal zie je bij walvissen alleen de zijkant van de bek op foto’s en zijn de baleinen als lijntjes afgebeeld. Hun bek is eigenlijk een groot visnet voor voorbijkomend eten. Soms vissen bultruggen samen en drijven dan vissen bij elkaar door met hun vinnen of staart op het water te slaan. De vissen spartelen in paniek rond en de bultruggenhoeven dan alleen hun bek open te sperren om het diner naar binnen te laten zwemmen.

Bultruggen en Bubbelnetten

Ook maken bultruggen gebruik van zogenoemde ‘bubbelnetten’. Een groepje walvissen zwemt dan in een steeds kleinere cirkel rond de prooidieren. Intussen blazen ze met zijn allen luchtbellen uit hun spuitgaten. De prooidieren raken zo ingeklemd in een steeds kleinere cirkel - door dat ‘bubbelgordijn’ zwemmen durven ze niet.

Prairiehonden en Malse Grassprieten

Het lievelingsvoedsel van prairiehonden? Malse grassprieten. Deze knaagdieren zijn erg sociaal en leven met meerdere families samen in ondergrondse gangenstelsels. Soms met zoveel bij elkaar dat hele steden ontstaan. Ze begroeten elkaar met een ‘kus’, waarbij twee diertjes elkaar met de snuit aanraken.

Het Argument: "Het is de Natuur om Dieren te Eten"

"Het is de natuur om dood te gaan aan een blindedarmontsteking. Het is niet de natuur om naar een beeldscherm te kijken, wat je nu doet. Je doet en laat allerlei dingen waarbij je negeert wat natuurlijk is," zo stelt ethicus Vermaat. "Het eten van dierlijke producten rechtvaardigen met het argument dat het natuurlijk is, is geen sterk excuus. Leeuwen ruiken aan de anus van andere leeuwen.

Je kunt bijvoorbeeld stellen dat dieren in de natuur elkaar ook eten, zoals leeuwen antilopen. Het klopt dat leeuwen dat doen, maar het is opmerkelijk om daarmee te verdedigen dat je als mens dieren mag eten. Vermaat: "Mensen beargumenteren over het algemeen niet dat we moeten leven zoals andere dieren doen. Leeuwen ruiken aan de anus van andere leeuwen. Dat is voor hen en veel andere dieren een manier van communiceren.

Je kunt ook stellen dat mensen van nature vlees eten. Wat is in dat geval van nature? Hoe onze voorouders als jagers-verzamelaars leefden? Zij aten juist weinig vlees. Mensen zijn vooral planteneters en stammen af van planteneters. Dat blijkt ook uit onze anatomie. Wij kunnen van nature, zonder hulpmiddelen, niet de dieren eten die de we in Nederland veel eten: geen koeien, varkens, kippen en vissen. Daar hebben we niet de snelheid, niet de klauwen en niet het gebit voor. Ook het instinct hebben we niet. Een kind dat dieren op de kinderboerderij bezoekt, wil deze dieren aaien.

Het is onmiskenbaar dat we voorouders hebben gehad die kleine hoeveelheden vlees aten, maar is dat een reden om nu vlees te eten? We hebben het niet nodig en plantaardig eten is gezonder. Bovendien: als dit de reden is om vlees te eten, pas je dat dan ook consequent toe? Vermaat zegt hierover: "Jagers-verzamelaars aten geen chips en dronken geen cola of melk van andere diersoorten. Als je vlees eet, omdat mensen van nature vlees eten, pak het dan consequent aan en knaag vlees van karkassen die je op de savanne vindt. Misschien als je veel energie hebt, kun je proberen op het heetst van de dag een dier te volgen tot het dier van uitputting niet meer verder kan en kun je kijken of je het dan kunt doden.

Nu kun je altijd nog betogen dat het eten van dieren en dierlijke producten wel degelijk natuurlijk is, omdat mensen omnivoren zijn. Biologisch gezien zijn mensen inderdaad omnivoren: wij kunnen zowel plantaardige als dierlijke voeding eten om te overleven. We zijn echter niet gebonden aan een omnivoor eetpatroon: het is niet zo dat we de combinatie van plantaardige en dierlijke producten moeten eten. We kunnen leven van planten alleen.

Uiteindelijk gaat het erom natuurlijk niet met goed te verwarren. Mensen in veel prehistorische culturen hebben dieren gegeten, maar ook hun eigen kinderen vermoord - bijvoorbeeld levend begraven - als ze niet voor hen konden zorgen. Is zulk gedrag goed, omdat het natuurlijk is? Mensen halen vaak twee dingen door elkaar: goed en natuurlijk. Dit doen niet alleen mensen die dieren eten, ook veel veganisten en vegetariërs willen hun gelijk aantonen door te betogen dat mensen van nature geen vleeseters zijn. Mensen zijn inderdaad meer planteneters dan vleeseters, maar feit is dat de mens een omnivoor is en een keuze heeft om plantaardig of niet plantaardig te eten.

De Voedselkringloop in de Natuur

Op de Veluwe leven veel planten, dieren en schimmels samen in een leefgemeenschap. Allemaal hebben ze voedsel nodig om te groeien en daarom eten ze elkaar. Neem de eikenboom. Rupsen eten blaadjes van de boom, merels eten rupsen en buizerds eten merels. De buizerd heeft weinig vijanden. Ooit sterft de buizerd, dan eten insecten en schimmels de resten op. Schimmels maken mineralen die de eikenboom weer opneemt om te groeien. Iedereen in de voedselkringloop heeft een eigen taak of rol.

Laten we eens kijken naar de rollen in ons voorbeeld. De eikenboom maakt, net als alle ander planten, zelf voedsel. Met zonlicht, water en koolzuurgas maken planten suikers en zuurstof. De suikers gebruikt de boom om te groeien en blaadjes en eikels mee te maken. Rupsen eten planten, dat zijn planteneters. Merels eten rupsen, maar ook zaden en bessen van planten. Merels zijn dus alleseters. Een buizerd is een vleeseter, die eet alleen dieren zoals kleine vogels, kikkers en muizen. Bacteriën, insecten en schimmels zijn afvalopruimers, die heten reducenten. Zij eten dood materiaal. Reduceren betekent kleiner maken en dat is precies wat reducenten doen.

Sommige reducenten kun je met het blote oog zien zoals insecten. Andere reducenten zijn zo klein dat je ze alleen onder een microscoop kan bekijken. Wanneer een dier dood gaat begint het opruimen bijna meteen. Reducenten in het dier zelf gaan eerst zelf aan de slag. Het dier gaat rotten. En dat ruik je! Wat je ruikt zijn de reducenten van het lichaam. Nadat een dier sterft gaan de cellen in het lichaam kapot. Bacteriën in je maag en darmen eten die cellen op. Daarbij komen stinkende gassen vrij.

Daarna komen andere reducenten, insecten, schimmels en bacteriën helpen om het lichaam op te ruimen. Ze breken dood materiaal in steeds kleinere stukjes totdat er mineralen overblijven. Schimmels worden bij hun taak geholpen door insecten en andere ongewervelde dieren die leven in de bodem. Deze diertjes knagen het dode materiaal in stukjes of poepen onverteerd materiaal uit. Poep, haren, huid, nagels, botten, bijna niets is veilig voor de schimmels. Zelfs dood hout wordt door schimmels afgebroken tot mineralen.

Op de Veluwe leven nog veel meer dieren en planten en schimmels dan uit het voorbeeld. Denk bijvoorbeeld aan grassen, varens, paddenstoelen, regenwormen, mestkevers, bosmieren, kikkers, hagedissen, bosmuizen, fazanten, konijnen, reeën en zwijnen. Al deze dieren leven samen in verschillende kringlopen in hetzelfde gebied.

De Fascinerende Wereld van het Dierenrijk

Treed binnen in de fascinerende wereld van het dierenrijk! Leer alles over dieren op DierenWiki.nl We kennen ongelooflijk veel diersoorten op aarde en volgens wetenschappers is dat nog maar het topje van de ijsberg. We hebben nog lang niet alle dieren ontdekt en in kaart gebracht. Wetenschappers ontdekken nog regelmatige nieuwe feiten over dieren. Wat we wel weten over dieren, wordt steeds beter vastgelegd en dankzij internet kunnen we die kennis sneller delen. Al die kennis over dieren is niet alleen interessant, maar komt ons in het dagelijks leven nog steeds goed van pas. Zonder het voorbeeld van de vogels, hadden we nooit leren vliegen. Dankzij sonartechnieken die wij leerden van vleermuizen en dieren in de zee, kan een boot ook in het donker varen.

Al van jongs af aan worden we omringd door de meest uiteenlopende dieren. Onze huisdieren, zoals honden, katten, cavia’s en konijnen, maar ook de dieren die we tegenkomen zodra we naar buiten gaan: paarden, koeien en schapen in de wei. Als kleine dreumes leren we al wilde dieren als olifanten en ijsberen herkennen in de boekjes en bewonderen we pauwen en herten op de kinderboerderij. Toch zijn lang niet alle dieren even bekend. De grote walvis die zwemt in de zee? Ja, die kennen we. Maar dat poliepen en sponzen ook dieren zijn, weet waarschijnlijk niet iedereen. Ook weten we meestal niet alles van ze. Iedereen kent van jongs af aan de trage schildpad. Maar dat schildpadden al 200 miljoen jaar geleden ontstonden en dus ooit samen met dinosaurussen de aarde bevolkten is bij lang niet iedereen bekend.

Wetenschappers denken dat er ongeveer tien miljoen soorten dieren op aarde zijn. Maar daarvan zijn er pas ruim één miljoen dieren bekend en beschreven. Daardoor kan het gebeuren dat er nog ieder jaar nieuwe dieren ontdekt worden. Meestal gaat het dan om heel kleine dieren, zoals eencelligen, insecten, vissen of ieniemienie amfibieën in ondoordringbare regenwouden. Maar van tijd tot tijd worden er ook grotere dieren ontdekt. Zo werden er in 2017 in het Amazonegebied in Zuid-Amerika een nieuwe soort apen gevonden. In 2014 ontdekten wetenschappers een dolfijnsoort die zó anders was dan de andere dolfijnen, dat hij als een aparte diersoort staat beschreven.

Indeling van het Dierenrijk

Veel van de grootste dieren op aarde zijn zoogdieren. Dit is dan ook de bekendste groep. Wij mensen behoren, net als de andere dieren, tot het dierenrijk. De wetenschappelijke naam voor deze groep is Animalia. Veel van de meest bekende diersoorten vallen in de groep gewervelden. Tijgers, wolven, olifanten en neushoorns: al deze indrukwekkende dieren zijn gewervelden. Gewervelden zijn dieren die te herkennen aan hun wervelkolom, zoals de ruggengraat van mensen.

Zoogdieren zijn dieren die hun jongen met moedermelk voeden na de geboorte. Dat noem je zogen. Veel bekende dieren vallen in de groep zoogdieren. Denk maar aan honden, katten, mensen, apen en koeien. Toch zijn zoogdieren niet de grootste groep dieren. Zoogdieren zijn dieren die afhankelijk zijn van hun moeder voor de melk. Sommige dieren drinken maar een paar weken melk bij hun moeder, terwijl andere dieren bijna een jaar lang gezoogd worden. Zoogdieren zijn de eerste maanden erg kwetsbaar voor roofdieren. Daar heeft de kangoeroe iets slims op bedacht: de jongen van de kangoeroe worden gezoogd in een buidel op de buik van het dier.

Vissen behoren ook tot de groep gewervelden en deze dieren vindt je in bijna alle wateren op aarde. Vissen komen voor in zoet én zout water en variëren in grootte van de kleine guppy tot de grote haai. De meeste vissen lijken op elkaar, maar er zijn ook vissen die een beetje afwijken. Zo is het zeepaardje een vis die rechtop zwemt en heb je de longvis die kan lopen. Ook vliegende vissen bestaan.

Reptielen zijn dieren die te herkennen zijn aan hun geschubde huid. Schildpadden, hagedissen, gekko’s en krokodillen behoren allemaal tot de groep reptielen. Maar ook een groot deel van de inmiddels uitgestorven dinosauriërs wordt ingedeeld in de klasse reptielen. Deze dieren komen vrijwel overal ter wereld voor, behalve in de heel koude gebieden. Het zijn koudbloedige dieren die warmte van de zon nodig hebben om warm te worden en te blijven. Daarom zie je ze vaak doodstil zitten in de zon.

De meeste vogels kunnen vliegen, lopen op twee poten en hebben een huid die bedekt is met veren. Enkele vogels kunnen alleen lopen, denk bijvoorbeeld aan struisvogels, kiwi’s en pinguïns. Het verenkleed van deze loopvogels is ook anders en lijkt meer op een vacht van haar.

Kikkers en salamander zijn de voornaamste diersoorten in de groep Amfibieën. Daarnaast heb je nog wormsalamanders die lijken op slangen. Amfibieën zijn dieren met een gladde huid zonder vacht. Ze leven in en bij het water. De meeste amfibieën leven in tropische tot gematigde gebieden. Het zijn koudbloedige dieren die zichzelf niet warm kunnen houden. Daar hebben ze de warmte van de zon voor nodig.

Huisdieren: Een Speciale Band met Mensen

Verreweg de meeste dieren die mensen kennen zijn zoogdieren. Er is veel bekend over deze dieren én we behoren zelf tot deze diersoort. Zoogdieren komen vrijwel overal ter wereld voor en leven zowel op het land en in het water. De grootste dieren wij kennen zijn zoogdieren. Sommige dieren zijn al eeuwenlang verbonden met de mens. Dit zijn de dieren die je kunt houden als huisdier. Denk aan ‘kleine’ dieren zoals een hond, kat of konijn. Maar ook paarden, ezels en kippen zien we als huisdieren of hobbydieren. Sommige mensen hebben meer exotische dieren in huis. Reptielen zoals slangen of hagedissen. Maar ook dieren als vogelspinnen, bergkangoeroe’s en steenbokken worden als huisdier gehouden.

Huisdieren zijn leuk om te hebben. Een hond kan je beste vriend worden en veel dieren liefhebbers vinden het fijn om een spinnende poes of een zacht konijn te aaien. Een van de oudste huisdieren is de hond. Wolven en mensen zochten elkaar in een heel ver verleden steeds vaker op. In ruil voor voedsel en later misschien een veilige slaapplek, hielden wolven indringers en roofdieren op afstand. Als groepsdier was de wolf gewend om samen te werken en binnen een sociale groep te leven. Net als de mens. Geleidelijk aan werden sommige wolven steeds tammer en tammer. Tegenwoordig zijn er talloze verschillende honden. Van héél groot, tot héél klein. Sommige honden worden gefokt voor de jacht, anderen om het huis of erf te bewaken. Er zijn speurhonden, hulphonden en zelfs honden die ziektes kunnen opsporen.

Populaire Huisdieren

  • Noorse Boskat: Dit sierlijke dier is net als de ‘gewone’ poes of huiskat een populair huisdier in Nederland. Met zijn mooie vacht, stoere uiterlijk en vriendelijke karakter is de Noorse boskat een ideale toevoeging aan je huishouden. Noorse boskatten zijn iets groter dan de gemiddelde kat of poes. De dieren zijn rustig, maar wel erg speels. Zelfs tot op hoge leeftijd heeft de Noorse boskat zin in spelen.
  • Konijnen: De oude Romeinen hielden vroeger konijnen in kooien als voedselvoorraad en voor de vacht. Langzaamaan ontstonden zo de tamme konijnen. Net als bij honden zijn er inmiddels heel veel verschillende soorten konijnenrassen zoals de Vlaamse Reus, de Franse hangoor en het Europese konijn. Veel mensen denken dat konijnen knaagdieren zijn, maar eigenlijk behoren ze tot de familie haasachtigen. Van alle konijnen is het dwergkonijn misschien wel het populairst. Het dwergkonijn is klein, zacht en ziet er schattig uit. Hij heeft niet zo’n groot hok nodig als bijvoorbeeld de Vlaamse Reus waardoor het dwergkonijn makkelijker in huis gehouden kan worden.
  • Hamsters: Net als konijnen en cavia’s zijn hamsters populaire dieren. Vooral voor kinderen die graag zelf voor een dier willen zorgen. Maar let wel op: het zijn nachtdieren die pas ’s avonds wakker worden en dan gaan rennen en eten. Een hamster heeft heel veel beweging nodig. Daarom hebben ze vaak een looprad in hun kooi. Het woord hamsterwangen ken je vast wel. Dit woord is ontstaan door de manier waarop een hamster zijn eten verzameld. De Russische dwerghamster heeft een aandoenlijke uitstraling en een lief karakter. Niet gek dus, dat het één van de vijf hamsters is die het meest wordt gehouden in Nederland. Hamsters kun je niet bij elkaar zetten in een kooi en de Russische dwerghamster dus ook niet. De goudhamster is ook een populaire hamster om als huisdier te houden. Hij komt van nature voor in de steppes en woestijnen van Syrië en Turkije. Eigenlijk is het een Syrische hamster die vanwege zijn gouden vacht goudhamster wordt genoemd.

Dieren in Nederland

Er zijn ongeveer 27.000 soorten dieren in Nederland. Nog meer als je ook de schimmels meerekent. Een groot deel van al die diersoorten in Nederland zijn insecten. Nog minder dan 500 soorten dieren in Nederland zijn gewervelden - waaronder onder andere de zoogdieren en vogels vallen - en overige dieren. Van alle gewervelden zijn de vogels het beste vertegenwoordigd. Ruim 20.000 van de dieren in Nederland zijn insecten. Deze groep geleedpotigen bestaat uit kevers, vliegen, muggen, bijen, wespen en mieren. In het Nederlands soortenregister staan 5100 soorten vliegen en muggen geregistreerd.

Een vlieg kan snel vliegen. De dieren halen een snelheid van ruim 7 kilometer per uur! Ter vergelijking: een mug kan ‘maar’ 2 kilometer per uur vliegen. Daarnaast vliegen ze best ver. Vliegen overbruggen makkelijk een afstand van 1,5 tot 3 kilometer. Deze dieren houden het ook lang vol.

Bedreigde Dieren in Nederland

Het gaat niet zo heel goed met dieren in Nederland. Door de grote hoeveelheden stikstofneerslag is het aantal wilde dieren met ongeveer 70% afgenomen. Hoewel het met sommige dieren goed gaat - zo zijn er meer libellen gekomen in de afgelopen dertig jaar - gaan andere diersoorten juist in aantallen achteruit, zoals de vlinders. De daling in het aantal dieren is het grootst in heidegebieden en op zandgronden. Ook dieren die op het boerenland voorkomen, zoals weidevogels als veldleeuwerik en kemphaan hebben het zwaar.

Dieren in Dierentuinen

In dierentuinen leven vaak dieren die je normaal gesproken niet zo snel in het echt ziet. Bijvoorbeeld omdat ze heel ver weg wonen. In het oerwoud. Of juist in de woestijn. Sommige dieren leven onder de grond of komen alleen ’s nachts tevoorschijn. Die zie je ook niet zo vaak. Andere dieren worden gehouden in dierentuinen om te zorgen dat de soort behouden blijft. Dit gebeurt vaak bij bedreigde dieren die het moeilijk hebben.

In dierentuinen zie je veel verschillende soorten dieren. Van grote zoogdieren tot kleine insecten. Reptielen, vissen, hoefdieren, knaagdieren, roofdieren: hoe meer verschillende dieren je in een dierentuin ziet, hoe meer je leert over de dieren en hoe belangrijk ze zijn voor onze aarde.

Enkele Fascinerende Feiten over Dieren

Dieren blijven fascineren. Vanwege hun schoonheid. Of de grappige capriolen die dieren uithalen. Vanwege de enorme snelheid die ze kunnen behalen of de imponerende kracht die ze hebben. Dieren blijven fascineren omdat we steeds meer en meer beseffen dat we dieren nodig hebben. Het dierenrijk houdt zichzelf en daarmee onze aarde in stand en vindt zichzelf iedere keer weer opnieuw uit. Zonder dieren wordt het moeilijk om de diversiteit op onze planeet te behouden.

labels:

Zie ook: