Brood, een voedingsmiddel dat al eeuwenlang door veel mensen iedere dag wordt gegeten. Maar hoe zit het eigenlijk met de algemene opvatting dat donkerder brood gezonder is? Is een bruine boterham echt voedzamer dan een witte? Laten we deze kwestie eens nader bekijken.

Zo’n lekker robuust donker brood lijkt stukken gezonder dan een wit casinobrood, toch? De meeste mensen weten wel dat witbrood niet zo goed voor ons is. Hoe kies je nu een gezond brood? Hoe donkerder, hoe beter en het liefst ook met pitjes erop? Hoe weet je of dit klopt?

De Kleur Misleidt: Donker Brood is Niet Altijd Gezonder

Je kunt er niet blind vanuit gaan dat dit echt zo is. De kleur van het brood zegt namelijk niet zoveel over de voedingswaarde van het product. Vroeger kon je er vanuit gaan dat een bruinbrood een gezondere keuze is dan een witbrood. Het ezelsbruggetje ging als volgt: hoe donkerder het brood, des te meer voedingsvezels het bevat, dus hoe gezonder.

Deze denkwijze passen mensen nog steeds toe, maar dit ezelsbruggetje gaat vandaag de dag niet meer op. Dit komt omdat de kleur niets zegt over de gezondheid van het brood. Door sommige smaakmakers, zoals moutmeel, gekarameliseerde suiker, noten of zaden, zijn sommige broodvarianten donkerder, maar zitten er niet per se meer vezels, vitamines of mineralen in. De donkere broden worden kunstmatig gekleurd met gebrande mout of zelfs cacaopoeder, om ons te doen geloven dat ze gezond zijn.

Donker brood oogt vaak heel gezond, maar dit kan misleidend zijn. Donker brood wordt bijgekleurd met moutmeel. Kortgezegd is moutmeel geroosterde, gekiemde korrels die een donkere kleur geven aan het brood. Een donker brood in de winkel kan dus volkoren zijn, wat hem zeker gezond maakt. Het kan ook een praktisch wit brood zijn, waardoor hij minder voedingsstoffen bevat.

De Truc van de Broodfabrikant

Bruinbrood is vaak een gezondere optie, maar in sommige gevallen niet. De broodfabrikant heeft een trucje bedacht om je te laten geloven dat je gezond eet of een bewuste keuze maakt. Heeft het brood een donkere kleur, maar bestaat het voornamelijk uit (tarwe)bloem? Dan heb je te maken met witbrood in een bruin jasje. Aan dit brood wordt vaak moutmeel of gekarameliseerde suiker toegevoegd.

Wat Maakt Volkorenbrood Gezonder?

Volgens het Voedingscentrum is volkorenbrood de meest gezonde keuze omdat het de meeste vezels en andere gunstige voedingsstoffen bevat. Maar wat is dan wel gezond brood? Volkorenbrood is de beste keuze. De voedingsvezels houden jouw spijsverteringsstelsel gezond en kunnen de kans op darmkanker verkleinen.

Brood bevat om te beginnen belangrijke voedingstoffen bevatten, zoals vitamines, mineralen en koolhydraten. Koolhydraten zijn voornamelijk een brandstof voor ons lichaam, dus brood geeft ons energie! De granen in het brood leveren belangrijke vezels, die nodig zijn voor je darmen. Deze vezels geven een verzadigend gevoel, helpen bij een goede stoelgang en vertragen de opname van glucose (afkomstig uit koolhydraten) in het bloed. Hiernaast bevat brood gejodeerd zout. Jodium speelt een grote rol in het aanmaken van schildklierhormonen.

Voor volkorenmeel wordt de hele graankorrel vermalen. Daarin zitten de meeste voedingstoffen zoals B-vitamines en mineralen zoals ijzer. Maar ook vezels die zorgen voor een goede darmwerking. Volkorenbrood bevat hierdoor de meeste voedingsvezels en voedingsstoffen van alle soorten brood die er zijn. Bovendien verlagen volkorenproducten de kans op hartziekten, diabetes type 2 en darmkanker.

Volkorenbrood zit boordevol essentiële voedingsstoffen, vitamines en mineralen. Een van de belangrijkste redenen waarom volkorenbrood als gezond wordt beschouwd, is vanwege het hoge vezelgehalte. Vezels zijn essentieel voor een gezonde darmfunctie, het verlagen van cholesterolgehaltes en het reguleren van de bloedsuikerspiegel.

Verschil in Broodsoorten

Wat is dan het verschil in de soorten broden? Dit heeft vooral te maken met in hoeverre de graankorrel is bewerkt. Volkorenbrood bevat 100% volkorenmeel. Dat wil dus zeggen: de graankorrel is geplet, maar het vliesje is er niet uit gezeefd. Hierdoor bevat het nog alle voedingsstoffen en vooral ook vezels zoals de natuur het bedoeld heeft. Bij andere soorten brood, zoals witbrood en bruinbrood is het meel (deels) gezeefd. Hierdoor zijn dus die voedingsstoffen en vezels voor een gedeelte verloren gegaan.

Bloem: Dat is het binnenste deel van de graankorrel, welke vermalen is tot bloem. De zemelen en de kiem worden eruit gezeefd en zo krijg je witte bloem.

Meel: De basis waar lichtbruin brood van gemaakt wordt, is een combinatie van bloem en volkorenmeel.

Volkorenmeel: Wordt gemaakt door de gehele graankorrel te vermalen tot meel. Hier wordt niets uit gezeefd en in het geheel gebruikt om volkorenbrood van te maken.

Hoe Herken je Gezond Brood?

Om te bepalen hoe gezond een brood is, moet je weten waarvan het brood gemaakt is. Is dit van bloem, meel of volkorenmeel? Dit kun je eigenlijk bijna nooit aan de buitenkant van het brood zien. Wil je zeker weten dat je gezond brood eet met genoeg vezels?

Laat je niet verleiden door de kleur of naam, maar check op het etiket of het hoofdingrediënt volkorenmeel is. Staat er op de verpakking dat het volkorenbrood is, dan weet je zeker dat er volkorenmeel is gebruikt. Vraag aan de bakker wat het hoofdingrediënt van het brood is. Je kunt dit ook zelf makkelijk checken op het etiket.

Kijk dus goed naar de basis van het brood op de ingrediëntenlijst: is het bloem, meel of volkorenmeel? Check dus altijd even het etiket of er genoeg vezels in zitten en of het brood van 100% (volkoren)meel is gemaakt!

Let op het Etiket

Als op het etiket van bruin brood 'tarwebloem' staat in plaats van 'volkoren tarwemeel', is het brood veel minder voedzaam. Als het brood daarnaast ook heel donker van kleur is, weet je zeker dat je voor de gek gehouden wordt.

Sinds 1 juli 2022 moet volgens de Warenwetbesluit Meel en Brood op staan of een brood wit-, bruin- of volkoren is. Het vernieuwde Warenwetbesluit Meel en brood maakt het gemakkelijker om te kiezen voor volkorenbrood. Vanaf 1 juli 2022 moet elk brood worden aangeduid met wit, bruin of volkoren naar gelang het gebruik van bloem, meel of volkorenmeel. Deze informatie kan je vinden op het schap of op de verpakking (bij de ingrediëntendeclaratie).

Meergranenbrood: Ook Gezond?

Een ander marketingtrucje in broodland is de term ‘meergranen’. Een ‘stevig meergranen’ klinkt gezond, maar dat hoeft niet zo te zijn. Meergranenbrood betekent alleen maar dat het brood van meerdere graansoorten gemaakt is. Dit kan volkorenmeel zijn, maar meestal gaat het om meerdere soorten bloem (ook witbrood dus!) zoals tarwe- en roggebloem. Soms worden hier nog wat haver, gerst, pitten en zaden aan toegevoegd.

Meergranenbrood moet uit minimaal 3 verschillende graansoorten bestaan. Bestaat een brood uit 2 graansoorten, dan moeten zij allebei in de naam staan. En de graansoort die het meest wordt gebruikt, moet ook het eerst worden genoemd. Bijvoorbeeld: tarwe-maïsbrood. Op het ingrediëntenlijstje kun je zien hoeveel er van elke graansoort in zit.

Meergranenbrood kan van volkorenmeel zijn gemaakt, maar dat hoeft niet. Meergranenbrood is meestal wel een gezondere keuze dan witbrood omdat het vaak nog wel een beetje volkorenmeel bevat, maar de gezondste keuze blijft 100% volkorenbrood of dit nu van meerdere granen gemaakt is of niet.

Speltbrood

Er bestaan verschillende soorten speltbrood, waaronder wit, bruin en volkoren. Speltbrood is een alternatief voor tarwebrood. Spelt en tarwe zijn beide granen, en komen uit dezelfde familie. Speltbrood bevat ongeveer evenveel koolhydraten en vezels als tarwebrood. Sommige mensen hebben bij het eten van speltbrood minder last van een opgeblazen gevoel. Voor hen kan volkoren speltbrood een goede keuze zijn.

Conclusie

Kortom, kunnen we stellen dat donkerbruin brood, vooral op basis van volkorenmeel, een gezonde keuze is binnen een uitgebalanceerd dieet. Maar wees altijd alert op de ingrediënten en kies bij voorkeur voor volkorenvarianten om optimaal te profiteren van de gezondheidsvoordelen van je dagelijkse boterham. Bij twijfel, vraag het de bakker of bekijk het etiket in de supermarkt.

labels: #Brood

Zie ook: