Niemand zit te wachten op een litteken, maar een keloïd litteken is extra vervelend. Het geeft flink wat klachten en kan er ontsierend uitzien. Niet verwonderlijk dat je je afvraagt of je een keloïd litteken kunt verwijderen. Maar is dit zomaar mogelijk en wat zijn alternatieven?

Wat is een Keloïd Litteken?

Een keloïd (meervoud keloïden) is een stug en verheven litteken dat buiten de grenzen groeit van de oorspronkelijke verwonding, en ook lange tijd blijft doorgroeien (woekeren). Je huid maakt dan overmatig littekenweefsel aan. Bij een keloïd litteken spreken we van een afwijkend litteken. Dat betekent dat dit type litteken zich op een andere manier ontwikkelt dan een normaal litteken.

Een keloïd litteken kan bij elke vorm van huidbeschadiging ontstaan. Zelfs bij slechts een hele kleine huidbeschadiging die je zelfs nauwelijks heb opgemerkt, kan een keloïd litteken ontstaan. Denk aan sneetjes, insectenbeten of piercings. Keloïden op het borstbeen zijn hier een voorbeeld van.

Ook kan een keloïd litteken direct ontstaan nadat je wond gesloten is. Maar soms ontstaat het pas na verloop van tijd. En een keloïd wordt zelden vanzelf weer normaal. Zorgt soms voor mobiliteitsproblemen wanneer het zich op beweeglijke plekken op je lichaam bevindt.

Risicofactoren voor Keloïd Vorming

Een aantal omstandigheden of risicofactoren kunnen ertoe leiden dat bij jou de kans op het ontstaan van een keloïd litteken of een ander soort afwijkend litteken groter is:

  • De wond loopt niet gelijk met de huidlijnen: Een wond door een ongeluk loopt vaak tegen de huidrichting in. Dit in tegenstelling tot een operatiewond. Een litteken dat niet gelijk loopt aan de bestaande huidlijnen wordt eerder afwijkend. Een medisch specialist probeert daarom altijd een operatiewond in een lijn met de huid te maken.
  • De plek van je litteken: Plekken op je lichaam waar spanning op het litteken staat, geven een verhoogd risico uit te groeien tot een afwijkend litteken.
  • Erfelijkheid: Genetische factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van een afwijkend litteken.
  • Leeftijd: Op jonge leeftijd heb je meer kans op een afwijkend litteken. De jongere huid geneest weliswaar sneller, maar groeit ook harder.

Behandelingen voor Keloïd Littekens

Er zijn methoden om een keloïd litteken te laten verwijderen. Maar volledige verwijdering van dit litteken is lastig. Daarom kun je beter spreken over het behandelen van een keloid litteken. Behandelingen helpen om de grootte en zichtbaarheid van het litteken te verminderen.

Invasieve Behandelingen

Een invasieve behandeling wil zeggen dat er een medische ingreep plaatsvindt in het lichaam zelf.

  • Stikstofbehandelingen (Cryotherapie): Bij stikstofbehandelingen worden keloïd littekens van binnenuit bevroren. Tijdens deze ingreep wordt het keloïd verdoofd, waarna een holle naald door het litteken wordt gestoken. Het is de bedoeling dat het keloïd daarmee afvlakt.
  • Operatie: Een keloïd litteken kun je weghalen door het tijdens een operatie weg te snijden. Toch wordt er zelden gekozen voor deze operatie.
  • Corticosteroïden Injecties: Bij deze methode kiezen chirurgen ervoor om het litteken in te spuiten met een kleine hoeveelheid corticosteroïden. De injectievloeistof wordt direct in het keloïdweefsel toegediend. Dit kan een pijnlijke behandeling zijn en om de pijn wat te verzachten wordt de corticosteroïd vaak verdund in een verdovingsvloeistof (lidocaïne). Deze behandeling kan uitmonden in een langdurig traject.
  • Radiotherapie (Bestraling): Eén van de laatste middelen die een plastisch chirurg inzet bij zeer hardnekkige keloïden, is radiotherapie.

Niet-Invasieve Behandelingen

Hierboven hebben we enkele methoden besproken om een keloïd litteken chirurgisch (deels) te laten verwijderen. Hier zijn risico’s aan verbonden.

  • Druktherapie: Druktherapie wordt vaak voorgeschreven na brandwonden of operaties waarbij grote littekens ontstaan. Het is een intensieve en langdurige behandeling, waarbij drukverbanden of elastische kledingstukken worden ingezet. Druktherapie oefent constante druk uit op littekenweefsel, waardoor de bloedtoevoer wordt verminderd en de aanmaak van collageen onder controle blijft.
  • Siliconenpleisters: Een siliconenpleister plak je op je litteken. Door het litteken te bedekken met een siliconenpleister wordt het vochtverlies van je litteken genormaliseerd tot vrijwel hetzelfde niveau als de omliggende huid. Dit verbetert de hydratatie en herstelt de vochtbalans. In reactie daarop wordt het litteken soepeler, vlakker, minder rood en rustiger.

De focus ligt bij siliconenpleisters dus niet op het verwijderen, maar het voorkomen of behandelen van je keloïd litteken, waarbij het uitgangspunt is dat een keloïd litteken voorkomen altijd beter is dan behandelen. Daarom is het van belang om na wondsluiting meteen te beginnen met siliconenpleisters. Siliconenpleisters zijn een eenvoudige behandelmethode die je zelf thuis kunt toepassen.

Siliconenpleisters voor keloïden kunnen ook in combinatie met injecties met corticosteroïden (intralesionale TAC (40 mg/ml) injectie) worden ingezet.

Studie naar Siliconenpleisters

Een studie uitgevoerd in het VU Medisch Centrum in Amsterdam onderzocht 19 patiënten met keloïd littekens. Bij hen werd de behandeling met siliconenpleisters een lange periode gevolgd.

Wild Vlees Verwijderen

Vrijwel niemand heeft een huid zonder onregelmatigheden. De één heeft last van littekenvorming door bijvoorbeeld acne, de ander heeft last van grote moedervlekken en sommige mensen hebben last van de groei van wild vlees. Veel mensen vinden dit niet prettig en willen hier vanaf. Kun je dit vlees eenvoudig zelf verwijderen?

Wild vlees ontstaat doorgaans nadat je een wondje hebt gehad en je lichaam dit niet helemaal goed laat genezen. Het vlees ontstaat door een te snelle celdeling en dit resulteert in de groei van wild vlees, ook wel fibroom genoemd. Hoe het zich uit kan verschillen, zo krijgt de één er bijvoorbeeld steelwratjes door.

De groei van fibroom komt het meest voor in het gezicht, de hals, de borsten, liezen en oksels. Vooral als je er last van hebt in je gezicht of hals is het prettig als dit snel verwijderd wordt.

Zelf Wild Vlees Verwijderen: Niet Aanbevolen

Het is niet verstandig om zelf het vlees weg te halen. Door het weg te knippen, riskeer je de kans op ontstekingen en ook door afsterving heb je kans dat er complicaties optreden. Doordat je aanleg hebt voor fibroom is er ook een grote kans dat je er alleen maar meer last van krijgt, als je het zelf probeert weg te halen.

Wanneer je last hebt van wildgroei van vlees, kun je het best een dermatoloog of huidkliniek raadplegen. Zij hebben de kennis en kunde in huis om de vleesvorming medisch verantwoord te verwijderen, waardoor je niet alleen verlost bent van je plek met fibroom, maar de kans op littekenvorming ook gering is. Daarnaast wordt de kans op ontstekingen geminimaliseerd en zal de klacht niet verergeren.

Madentherapie voor Wondbehandeling

De gunstige effecten van de toepassing van maden in wonden werd ontdekt in 1557, door Ambrosius Paré. Maden werden namelijk tot in de vorige eeuw al gebruikt bij het schoonmaken van wonden. Door de komst van antibiotica (penicilline) in 1930, maakte de maden relatief overbodig. Het was Ronald Sherman die in 1989 de de behandeling met madentherapie herontdekte.

Wanneer de temperatuur in de lente en de zomer oploopt en ook de luchtvochtigheid hoger wordt zal je overal de blauw-groene vlieg, genaamd de Lucilia sericata tegen komen. Deze vliegen worden ook wel de strontvliegen genoemd. De vlieg kan zo’n 300 eitjes per keer leggen. Ze legt haar eitjes op warme en vochtige plaatsen. De larven die uit deze eieren komen zijn de maden.

Toepassing van Madentherapie

Veel open wonden zijn bedekt met afgestorven weefsel (necrose), dit verstoort de wondgenezing. Maden van de groen vleesvlieg kunnen hierbij helpen. Voor madentherapie of larventherapie wordt een larve gekweekt van de groen vleesvlieg. De maden worden op een wond aangebracht om dood weefsel uit de wond te verwijderen.

Maden van de groene vleesvlieg voeden zich bij voorkeur met afgestorven weefsel. Ze zijn niet in staat gezonde huid op te eten. Met hun speeksel maken de maden het afgestorven weefsel vloeibaar, waardoor ze dit kunnen opnemen. Ze kunnen wel tot 25 keer hun eigen gewicht in drie dagen opnemen.

In het Wond Expertise Centrum (WEC) worden de maden in zogenaamde ‘theezakjes’ op de wond geplaatst. Uw behandelaar legt u de verschillende behandelmethoden uit. De madentherapie kan thuis plaatsvinden. De behandeling start in het WEC. Als uw conditie goed genoeg is, kunt u daarna naar huis. Na ongeveer drie tot vijf dagen worden de maden weer verwijderd.

Diabetische Voet Ulcera

Om diabetische voet ulcera te behandelen en infecties te bestrijden, moet zoveel mogelijk dood weefsel (necrose) rondom de wond worden verwijderd waardoor er een betere doorbloeding van de wond ontstaat. Dit kan o.a. dus door middel van madentherapie (biologische debridement).

Hoe Madentherapie Werkt

Maden van de goudvlieg voeden zich namelijk bij voorkeur met afgestorven weefsel. Ze zijn niet in staat gezonde huid op te eten. Met hun speeksel maken de maden het afgestorven weefsel vloeibaar, waardoor ze dit kunnen opnemen. Ze kunnen wel tot 25 keer hun eigen gewicht in 3 dagen opnemen.

In het Wondexpertise Centrum van het Groene Hart ziekenhuis worden de maden los of in zogenaamde "theezakjes' op uw wond geplaatst. Uw behandelaar kan de verschillen uitleggen. De madentherapie kan, zowel in het ziekenhuis, als thuis plaatsvinden. Bij de behandeling thuis start uw behandeling in het Wondexpertise Centrum, waarna u gewoon naar huis kunt, als uw conditie dit toelaat. Na 3 tot 4 dagen worden de maden op het Wondexpertise Centrum gewisseld. Uw behandelaar beoordeeld tijdens de wisseling of de behandeling voorgezet dient te worden.

Aandachtspunten bij Madentherapie

  • Soms komt er een bepaalde geur van de wond af.
  • De meeste mensen voelen niets van de maden.
  • Het kan gebeuren dat de maden ‘ontsnappen’.
  • Sommige mensen hebben last van pijn tijdens de madentherapie.

Wanneer Madentherapie Niet Geschikt Is

Niet alle wonden zijn geschikt voor madentherapie. Zo is de aanwezigheid van afgestorven weefsel een voorwaarde. Als de grote slagaders naar het wondgebied dicht zijn, lukt het met maden niet altijd om dit te genezen. Daarnaast is de madentherapie niet geschikt bij botinfecties.

Algemene Wondverzorging

Heb je een schaafwond? Kijk bij schaafwond. Heb je een bijtwond? Bel dezelfde dag de huisarts of huisartsen-spoedpost. Spoel andere wonden zoals een snee met water uit de kraan. Druk daarna de wond dicht totdat die niet meer bloedt. Je kunt een pleister of een gaasje op de wond doen. Een diepe of grote wond moet je laten hechten, plakken of lijmen.

Wanneer Direct Medische Hulp Zoeken?

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je arm of been met de wond wordt koud en krijgt minder kleur.
  • Je kunt je tenen of vingers niet meer bewegen.
  • Je kunt bepaalde bewegingen niet meer maken.
  • Je kunt niet meer lopen.
  • Je hebt veel pijn aan de wond.
  • Het bloeden stopt niet.
  • De randen van de wond raken elkaar niet.

Bel je huisarts op werkdagen bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je hebt een wond en er zit aarde, straatvuil of mest in. Dan heb je soms een prik tegen tetanus nodig.
  • Je afweer is minder goed. Bijvoorbeeld door een ziekte, zoals kanker. of chemotherapie. Of als je geen milt hebt.
  • Je hebt je geprikt aan een vieze naald.

Let op: Zit de wond op je hoofd?

Eenvoudige Wondverzorging

Als je bij de huisarts komt met een wond zoals een snee, dan kan die deze dingen doen:

  • de wond hechten of plakken
  • een prik tegen tetanus geven

Adviezen voor Goede Wondgenezing

Deze adviezen zijn belangrijk om je wond goed te laten genezen:

  • Laat de wond met rust. Krab of peuter er niet aan.
  • Leg het deel van je lichaam met de wond omhoog als dat kan.
  • Probeer niet met je vingers aan de wond te komen. Krab niet aan korstjes.
  • Is de wond dichtgemaakt met hecht-strips? Probeer de wond de eerste 24 uur niet nat te laten worden. De hecht-strips laten vanzelf los.

labels: #Vlees

Zie ook: