Met zijn stekels, kraaloogjes en natte dopneusje is de egel een van de ‘knuffeligste’ dieren uit de Nederlandse natuur. Echt knuffelig is hij echter niet: het is een wild dier en geen huisdier. Het kenmerkendste van de egel is natuurlijk zijn stekels. Daar heeft hij er zo’n 7.000-8.000 van. Deze stekels zijn zo’n 2 centimeter lang en vallen elk anderhalf jaar uit om vervangen te worden door nieuwe stekels.

Egels komen voor in bijna geheel Nederland. Ze wonen zowel in woonwijken als op het platteland. Iedere tuin is geschikt, op voorwaarde dat de egel er in en uit kan. Als er een egel in je tuin zit, hoef je in principe niets te doen. Egels scharrelen graag door tuinen op zoek naar eten. Ze eten hun buikjes rond, want vanaf eind oktober tot april houdt de egel zijn winterslaap. Ze overwinteren in een nest gemaakt van bladeren, gras, mos en houtjes of tussen blokken hout in een schuurtje.

De egel is een beschermde diersoort binnen de wet natuurbescherming. Dit houdt in dat egels niet verstoord, gevangen of gedood mogen worden en dat het verboden is om hun nesten, holen of andere voortplantings- of verblijfplaatsen te beschadigen of te verstoren.

Egels en Kippen: Een Ongewone Combinatie

In de meeste gevallen staat de egel bekend als een nuttig dier in de tuin, dat zich voedt met insecten en slakken. Het idee dat een egel een kip aanvalt, kan daarom verrassend zijn. Toch zijn er meldingen van kippenhouders die dit hebben meegemaakt.

Hier zijn enkele ervaringen van kippenhouders:

  • "Eergisteren lag er een kip (sullig zijdehoentje) dood met haar kop door t gaas en darmen uit haar kont... Het bleek echter toch wat kleiners te zijn...... Een domme egel!"
  • "Vannacht opeens hels kabaal in het kippenhok... Ik vlieg naar beneden loop naar de kippen en zie in het donker dat er precies iets aan één van de kippen hangt... Een gruwelijke egel heeft mijn kip bij haar achterpoot vast."
  • "Af en toe gewekt te worden door doodsschreeuwen vanuit kippenhok... daarna kippen die niet meer binnen wilden slapen... eindelijk eergisternacht de boosdoener : een egel."

Mogelijke Oorzaken van Egel Kip Aanvallen

Hoewel het ongebruikelijk is, zijn er een paar mogelijke verklaringen voor egel-kip incidenten:

  • Honger: Egels hebben veel energie nodig om vetreserves op te bouwen voor de winterslaap. Als ze in een omgeving leven waar weinig voedsel beschikbaar is, kunnen ze gedwongen worden om andere bronnen te zoeken.
  • Opportunistisch gedrag: Egels staan bekend als opportunistische eters. Hoewel insecten hun hoofdvoedsel vormen, zullen ze niet aarzelen om andere dingen te eten als de kans zich voordoet.
  • Verdediging: Een egel kan een kip aanvallen uit zelfverdediging als hij zich bedreigd voelt, vooral als hij vastzit in een kleine ruimte met de kippen.

Preventieve Maatregelen

Om te voorkomen dat egels je kippen aanvallen, kun je een aantal maatregelen nemen:

  • Zorg voor voldoende voedsel: Zet kattenvoer (droog of nat) en een schaaltje water neer in de tuin, zodat de egels voldoende te eten hebben. Zorg er wel voor dat je kippen niet bij dit schaaltje kunnen, want anders gaan zij het kattenvoer opeten.
  • Maak de kippenren egelproof: Dicht elk gaatje in de kippenren, zodat de egels er niet in kunnen komen. Zorg ervoor dat de ren stevig is en dat de egels er niet onderdoor kunnen graven.
  • Sluit het nachthok af: Sluit het nachthok ’s nachts af om te voorkomen dat roofdieren, inclusief egels, bij de kippen kunnen komen.

Algemene Tips om Egels te Helpen

Los van het beschermen van je kippen, zijn er nog andere manieren om egels te helpen:

  • Laat bladeren liggen: Haal niet alles weg, maar verzamel een hoopje in een hoek van je tuin. Kleine takjes, stukjes mos en andere natuurlijke ‘prullaria’ zijn allemaal handig voor egeltjes. Ook kun je een takkenril maken van snoeiafval, dit is een goede schuilplaats voor een egel (en andere tuingasten).
  • Zet een egelhuisje neer: Koop een egelhuisje en plaats dat in een rustig hoekje uit de wind en zorg dat er geen water naar binnen kan lopen.
  • Vermijd gif: Slakkenkorrels en insectenverdelgers zijn dodelijk voor egels. Kleine hoeveelheden van het gif zijn al funest voor egels, omdat ze iedere nacht insecten en slakken eten.
  • Ruim zwerfafval op: Laat geen blikjes, bekertjes en ander zwerfaval slingeren. Er worden regelmatig egels gevonden die daarin vast komen te zitten.
  • Wees voorzichtig met netten: Bevestig netten in de tuin (bijvoorbeeld ter bescherming van fruit en gewassen) zo strak mogelijk. Dit voorkomt dat de egels erin verward raken. Nog beter is het om de netten een stukje van de grond omhoog te halen (30cm).
  • Zorg voor veilige waterbronnen: Egels kunnen redelijk goed zwemmen, maar kunnen niet goed uit het water klimmen als de kanten te stijl zijn. Ondiepe poeltjes of wadi's zijn beter, en als dit niet mogelijk is zorg dan voor trappetjes zodat de egels eruit kunnen klimmen.
  • Let op met maaiers: Helaas zien we steeds meer slachtoffers van robotmaaiers, kantenstrimmers en meer.

Wat te doen bij een Gewonde Egel

Zodra je een egel overdag ziet en je vermoedt dat deze hulp nodig heeft, kun je contact opnemen met een egel- of wildopvang. Pak niet zomaar een egel op, ook niet als de egel overdag actief is. In de maanden dat de vrouwtjes hun jongen krijgen lopen deze ook soms overdag rond.

Als je een gewonde egel vindt:

  • Pak de egel voorzichtig op met een handdoek of tuinhandschoenen.
  • Plaats de egel in een doos of mandje met een handdoek of krant op de bodem.
  • Houd de egel warm met bijvoorbeeld een kruikje (of een plastic flesje gevuld met warm water, eventueel in een washandje of handdoek wikkelen).
  • Voer de egel eventueel wat kattenbrokjes of blikvoer.
  • Zet er een bakje drinkwater bij.
  • Breng de egel naar de opvang of laat dit doen door de dierenambulance.

Het is belangrijk om te onthouden dat egels beschermde dieren zijn. Probeer niet zelf voor een gewonde egel te zorgen, maar breng hem naar een specialist.

labels: #Kip

Zie ook: