Iedereen heeft weleens te maken met diarree. Zo kan het voorkomen na het eten van verkeerd voedsel of tijdens een buikgriep. Deze tijdelijke vorm van dunne ontlasting hoeft geen alarmbellen doen rinkelen.

Maar wanneer de diarree een langere periode aanhoudt, kan er gesproken worden over langdurige of chronische diarree. Wat is dit precies en wat voor effect heeft het op volwassenen en ouderen?

Wat is diarree?

Diarree is dunne, waterige ontlasting. Het komt vaak snel opzetten en direct moet er ontlasting plaatsvinden.

Er is sprake van diarree als iemand drie keer of vaker per dag naar het toilet gaat en de ontlasting ongevormd en dun is. Als de ontlasting alleen wat minder vast is dan normaal is dat niet direct diarree.

Je kunt de volgende klachten hebben bij de diarree:

  • Pijn in je buik
  • Je kunt pijn hebben die er de hele tijd is, of krampen.
  • Bij krampen kun je de poep moeilijk tegenhouden.

Oorzaken van diarree

Er zijn verschillende oorzaken die een langdurige diarree als gevolg kunnen hebben. Buikgriep of verkeerd voedsel is vaak een oorzaak voor tijdelijke diarree. De oorzaak van langdurige diarree ligt eerder bij een bacteriële infectie of virus infectie.

Ook kan aanhoudende diarree bij volwassenen ontstaan na een antibioticakuur. Door de antibiotica is de darmflora in de war en kan het een tijdje duren voordat de stoelgang weer als vanouds is. Een darmtumor kan ook de oorzaak zijn van aanhoudende diarree bij ouderen en volwassen.

Chronische aandoeningen aan de darmen kunnen ook langdurige diarree als gevolg hebben. De ziekte van Crohn en het prikkelbaar darm syndroom zijn oorzaken voor langdurige diarree. Slechte eet en leefgewoontes kunnen dit extra versterken.

Niet iedereen die gezond eet en leeft, heeft een vrijkaart voor langdurige diarree. Echter, slechte gewoontes zoals overmatig alcoholgebruik en roken hebben een extreme invloed op de darmen. Net zoals weinig bewegen en slecht eten. De darmen zijn gevoelig en kunnen hier direct op reageren in de vorm van dunne ontlasting.

Ook moeten mentale aspecten niet over het hoofd worden gezien. Veel stress of emotionele overspannenheid kunnen een drastische invloed uitoefenen op de darmen. Bent u lichamelijk gezond, maar ervaart u langdurige diarree?

Diarree kan veel verschillende oorzaken hebben. Diarree kan kortdurend (acuut) zijn maar het kan ook een chronische (langdurige) klacht of aandoening zijn. Acute diarree ontstaat meestal door een besmetting met virussen, bacteriën of parasieten. Een veelvoorkomende vorm van acute diarree is de zogenoemde buikgriep.

Ook acute diarree door een bacterie of parasiet komt vaak voor. Eten of drinken van besmet voedsel of water is vaak de oorzaak. Dit soort darminfecties ontstaan vaker in het buitenland (bijvoorbeeld tijdens een vakantie). In het buitenland is de hygiëne soms minder en er zijn andere virussen, bacteriën en parasieten dan thuis.

In rauw vlees, zoals kip en varkensvlees, zitten bacteriën waarvan mensen ziek kunnen worden. Normaal veroorzaakt het eten van besmet vlees niet direct een infectie. Dit risico bestaat wel wanneer vlees niet koel bewaard wordt waardoor bacteriën zich kunnen vermeerderen. Of wanneer het vlees niet goed genoeg doorbakken wordt, zodat niet alle bacteriën worden gedood.

Ook ’kruisbesmetting’ kan infectie veroorzaken. Er is bijvoorbeeld sprake van kruisbesmetting wanneer je hetzelfde bestek gebruikt voor rauw en bereid vlees. Of wanneer je één snijplank gebruikt voor rauw vlees en rauwkost.

De Campylobacter jejuni bacterie is in Nederland de belangrijkste veroorzaker van darminfecties. In sommige gevallen kan de Salmonellabacterie acute diarree veroorzaken.

Er zijn ook maag-darmziekten waarbij langdurige diarree optreedt. Bijvoorbeeld bij chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Ook bij chronische aandoeningen aan de alvleesklier, lever en galwegen kan langdurige vetdiarree voorkomen. Dit is een vettige en dunne ontlasting. Vaak blijft deze ontlasting drijven in de toiletpot of plakken aan de randen van de toiletpot.

Bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is de darmwand overgevoelig voor prikkels en reageert hierop met krampen, pijn en een opgeblazen gevoel.

Sommige mensen kunnen bepaalde voedingsmiddelen niet verdragen. Dit wordt voedselintolerantie genoemd. Een bekend voorbeeld hiervan is lactose-intolerantie.

Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij sprake is van een afweerreactie tegen gluten. Gluten is een eiwit dat in bepaalde granen en graanproducten voorkomt. Zoals in brood, crackers, pasta, pizza, maar gluten worden ook gebruikt in bijvoorbeeld sauzen en soepen.

Wanneer iemand met coeliakie gluten eet, kan de afweerreactie zorgen voor beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm.

Dunnere ontlasting (zonder dat echt sprake is van waterdunne diarree) wordt in veel gevallen veroorzaakt door een verkeerd voedingspatroon. Vezelrijke, gezonde voeding is in dat geval belangrijk. Vezels zorgen voor een goede darmwerking. Ze nemen vocht uit de ontlasting op en creëren daardoor een steviger en soepelere ontlasting.

Overmatig gebruik van zoetstoffen (bv. Veel medicijnen hebben als bijwerking diarree.

Diarree kan ook het gevolg zijn van een (te) snelle passage van ontlasting door de darm. Dit gebeurt bijvoorbeeld door stress of spanningen.

Normaal gesproken duurt het 24-48 uur voordat voedsel door de hele spijsvertering is en de ontlasting wordt uitgescheiden. In de dikke darm worden water en zouten aan de ontlasting onttrokken. De ontlasting wordt hier dus ingedikt.

Soms kan iemand diarree hebben, maar in feite last hebben van verstopping. Dit komt omdat de vaste ontlasting ervoor zorgt dat de darmbacteriën de ontlasting laten ‘gisten’. Hierdoor kan dunne ontlasting langs de harde ontlasting weglekken.

Als gevolg van een toegenomen werking van de schildklier, kan de stofwisseling versnellen.

Soorten diarree

  • Acute diarree: Ontstaat plotseling en duurt niet lang.
  • Chronische diarree: Diarreeklachten die langer dan 14 dagen aanhouden.
  • Reizigersdiarree: Vaak veroorzaakt door bedorven voedsel en water tijdens reizen.
  • Peuterdiarree: Komt het vaakst voor in de leefftijd tussen 1 en 4 jaar

Symptomen van diarree

De klacht bij diarree is dunne ontlasting, meerdere keren per dag. Daarnaast komt de behoefte om naar het toilet te gaan (aandrang) meestal plotseling. Ook het ophouden van de ontlasting lukt meestal niet of moeizaam. De ontlasting heeft bij diarree vaak een andere kleur en geur.

Wanneer u chronisch last heeft van diarree, kunnen er bijverschijnselen optreden. Aanhoudende diarree bij volwassenen en ouderen moet zeker niet onderschat worden. Blijft de diarree aanhouden? Neem dan altijd contact op met uw dokter.

Om de exacte oorzaak van de aanhoudende diarree te vinden is een faeces onderzoek noodzakelijk. Bespreek met uw dokter al uw symptomen om zo snel mogelijk de oorzaak van uw aanhoudende diarree te vinden.

Bij ouderen kan fecale incontinentie ontstaan door chronische diarree. Persoonlijke hygiëne is daarom altijd erg belangrijk bij aanhoudende diarree. Wilt u niet voor ongemakken komen te staan? Zorg er dan altijd voor dat u uit nood incontinentiemateriaal draagt.

Bij chronische ontlasting dient u extra alert te zijn op uw gezondheid. Gaat de langdurige diarree met vermoeidheid gepaard en bent u erg duizelig? Neem dan altijd contact op met uw huisarts. Ook wanneer u bloed ontdekt in uw ontlasting dient u direct contact op te nemen met uw huisarts.

Langdurige diarree komt vaker voor, maar is niet normaal. U dient extra alert te zijn op veranderingen in uw gezondheid.

Langdurige diarree komt vaker voor bij ouderen en volwassenen. Langdurige diarree bij volwassenen en ouderen is erg vervelend. Het kan zorgen voor een onzeker gevoel en veel stress opleveren.

Wanneer u last heeft van chronische diarree dient u extra alert te zijn op uw gezondheid. Als uw chronische diarree gepaard gaat met vermoeidheid en duizeligheid of als u bloed in uw diarree vindt, dient u contact op te nemen met de huisarts.

Diagnose

Acute diarree is diarree die plotseling ontstaat en niet lang duurt. Acute diarree door een buikgriep of door het eten of drinken van besmet voedsel of water, geneest meestal vanzelf. De diagnose bij acute diarree wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon.

Als de diarree aanhoudt, kan de huisarts voorstellen om je ontlasting te laten onderzoeken. Zeker als je voorafgaand of tijdens de diarree in het buitenland bent geweest, is ontlastingsonderzoek aan te raden.

Bij chronische diarree is soms aanvullend onderzoek nodig om een diagnose te kunnen stellen. De huisarts kan verschillende onderzoeken (laten) uitvoeren afhankelijk van de ernst van de (overige) klachten. De huisarts kan je doorverwijzen naar een maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) of internist voor verder onderzoek in het ziekenhuis.

Daarnaast kan je (huis)arts je verwijzen naar de diëtist.

Behandeling van diarree

Bij acute diarree is meestal geen behandeling nodig. De klachten verminderen vaak binnen enkele dagen. Als je last blijft houden van waterige ontlasting, buikkrampen en/of koorts kan de huisarts verder onderzoek doen.

Diarreeremmers zoals loperamide zijn een veilig optie wanneer je last hebt van acute infectieuze diarree. Ze helpen om diarreeklachten te verminderen.

Bij chronische diarree is de behandeling afhankelijk van de oorzaak. Vaak kan de onderliggende ziekte behandeld worden waardoor de diarree vermindert.

Bij (dreigende) uitdroging als gevolg van diarree kan de huisarts middelen voorschrijven om de uitdroging te voorkomen of te behandelen (bijvoorbeeld met ORS, een mengsel van zouten en druivensuiker).

Bij tekenen van ernstige uitdroging zal de huisarts je verwijzen naar het ziekenhuis.

Medicijnen

  1. ORS (Oral Rehydration Solution): Voor het aanvullen van vocht en mineralen.
  2. Loperamide: Een diarreeremmer die de darmbewegingen vertraagt.

Wat te doen bij diarree?

  • Drink voldoende: Minstens 2-3 liter per dag om uitdroging te voorkomen.
  • Eet vezelrijk: Bruinbrood of volkorenbrood is beter dan witbrood omdat het veel meer vezels bevat.
  • Goede hygiëne: Was je handen en het kookgerei regelmatig, vooral na het aanraken van rauw vlees.

Voorkomen van diarree

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Was regelmatig je handen met water en zeep, en droog ze daarna goed af.

Daarnaast is persoonlijke hygiëne erg belangrijk bij chronische diarree. Was uw handen goed na het toiletbezoek en kook in een schone omgeving. Ook is het belangrijk dat u voorkomt dat u uitdroogt ten gevolge van de chronische diarree.

Een gezond eet en leefpatroon is cruciaal om uw darmen tot rust te brengen. Stop (tijdelijk) met roken, alcohol en vet eten. Kies voor vezelrijk voedsel om uw darmen een handje te helpen.

Zorg altijd voor een goede hygiëne. Was uw handen na een toiletbezoek en kook in een schone keuken. Wanneer de langdurige ontlasting wordt veroorzaakt door een bacteriële infectie, is het noodzakelijk om uzelf niet opnieuw te infecteren.

Wanneer u kampt met langdurige diarree is uw weerstand niet 100%. Doe het rustig aan en neem de tijd om beter te worden. Stress werkt juist averechts.

Tips om diarree te voorkomen

  • Was regelmatig je handen met water en zeep.
  • Gebruik verschillende snijplanken voor vlees en groenten.
  • Bak of gril varkensvlees en kip door en door zodat het goed gaar wordt.
  • Informeer of het water uit de kraan drinkbaar is.

Reizigersdiarree

In veel niet-westerse landen is het niet verstandig water uit de kraan te drinken of te gebruiken bij het bereiden van voedsel en het tandenpoetsen. Informeer bij de plaatselijke GGD of er speciale voorzorgsmaatregelen nodig zijn voor de vakantie. In sommige vakantielanden (bijvoorbeeld Egypte, Turkije, Thailand, etc.) worden vaccinaties aanbevolen of zijn ze zelfs verplicht.

labels:

Zie ook: