Wanneer u te horen heeft gekregen dat u kanker heeft, komt er veel op u af. Eten is niet meer vanzelfsprekend leuk of lekker. Probeer uw voedingstoestand zo goed mogelijk te houden, want een slechte voedingstoestand kan uw herstel na een operatie of behandeling belemmeren.

Het Belang van een Goede Voedingstoestand

Een goede voedingstoestand bereikt u met energierijke en eiwitrijke voeding. De combinatie van eiwitrijk eten en bewegen zorgt voor spierbehoud of spieropbouw. Energie hebben wij nodig voor alles wat we doen zoals lopen, fietsen en zelfs ademhalen, praten, nadenken en het kloppen van ons hart.

Hoeveel energie iemand nodig heeft, hangt af van verschillende factoren zoals lengte, leeftijd, geslacht, activiteit en gezondheid. Bij ziekte is uw gebruikelijke voeding vaak niet voldoende. Weeg uzelf bij voorkeur op hetzelfde tijdstip en op dezelfde weegschaal, één keer per week.

Als uw gewicht gelijk blijft of stijgt, krijgt u voldoende voedingsstoffen en energie binnen. Als uw gewicht daalt, krijgt u niet genoeg voedingsstoffen en energie binnen. Houd er rekening mee dat vocht vasthouden ook een gewichtsstijging kan veroorzaken.

Eiwitten: Een Essentiële Bouwstof

Eiwit is een belangrijke stof in onze voeding. Het helpt bij de opbouw en het behoud van spieren en bloed. Eiwit zit in veel verschillende voedingsmiddelen. Voorbeelden zijn vlees, vis, kip, vleesvervangers, ei, noten, kaas en melkproducten zoals melk, chocolademelk, yoghurtdrank, karnemelk, vla, yoghurt en kwark. Ook peulvruchten zoals bruine bonen, erwten en linzen bevatten veel eiwit.

Producten met Extra Eiwitten

Er zijn producten die van nature veel eiwitten bevatten, maar er zijn ook producten waar extra eiwitten aan zijn toegevoegd. Deze producten kunt u vinden in de supermarkt.

Als het u niet lukt om meer of vaker te eten, kunt u uw voeding verrijken met dieetproducten. Dieetproducten zijn er in verschillende vormen, zoals drinkvoeding, toetjes of poeders. Drinkvoeding bevat veel energie en eiwitten. Daarnaast zijn er vitamines en mineralen aan toegevoegd.

Als u dieetproducten wilt gebruiken, overleg dan altijd met uw diëtist.

Tips voor Eten Tijdens Chemotherapie

  • Eet vaak kleine maaltijden verspreid over de dag. Gebruik naast de 3 hoofdmaaltijden ook 3 tussendoortjes.
  • Varieer uw maaltijden. Wissel regelmatig tussen zoete, zure en hartige gerechten.
  • Neem de tijd om te eten. Voorkom dat u te moe bent om te eten.
  • Vermijd voedingsmiddelen die u niet lekker vindt.
  • Besteed aandacht aan uw voeding.
  • Probeer dagelijks minimaal 1,5 liter te drinken. Voldoende drinken is vooral belangrijk tijdens chemotherapie. Dit helpt uw nieren om afvalstoffen goed af te voeren.

Dranken

  • Melkproducten: Kies bij voorkeur voor volle melk, chocolademelk (met slagroom) of yoghurtdrank.
  • Vruchtensap en frisdrank: Vruchtensap, frisdrank en limonade bevatten suiker en daardoor meer energie.
  • Thee en koffie: Gebruik suiker en/of koffieroom of volle koffiemelk in uw thee en koffie.

Dranken zoals bouillon, thee en koffie zonder suiker en melk, water en light frisdranken geven een vol gevoel maar leveren weinig tot geen voedingsstoffen.

Brood en Beleg

  • Besmeer uw brood ruim met (dieet)margarine of roomboter.
  • Kies voor krentenbrood, notenbrood, suikerbrood of croissants.
  • Gebruik ruim beleg op brood. Hartig beleg en pindakaas bevatten veel eiwit.

Andere Voedingstips

  • U kunt vla of yoghurt op smaak maken met fruit, vruchtenmoes, siroop, jam of puddingsaus.
  • Bereid uw vlees in ruim margarine of boter. Maak er een smakelijke jus of saus van.
  • Als gebakken of gebraden vlees u tegenstaat, kunt u het fijnsnijden en verwerken in ragout of saus.
  • U kunt koud vlees of vleeswaren verwerken in een salade.
  • Gebruik in plaats van jus een andere gebonden saus.
  • Roer een klontje margarine of boter door de groenten. Voeg een saus toe aan rauwkost.
  • Appelmoes, compote, rabarber of stoofperen zijn een goede variatie op gekookte groenten.
  • Maak een vruchtensalade op smaak met suiker en/of (slag)room of crème fraîche.
  • Kies vaker voor gebakken aardappelen in plaats van gekookte aardappelen. Wissel aardappelgerechten af met rijst of pasta.
  • Kies voor kleine hapjes die makkelijk te eten zijn. Probeer eens een candybar zoals een Mars, Milky Way of Snickers. Hartige tussendoortjes kunnen zijn pinda’s, nootjes, studentenhaver, chips of kaaskoekjes.

Smaakveranderingen Tijdens Chemotherapie

Door kanker of de behandeling van kanker, zoals chemotherapie of radiotherapie, kan uw smaak veranderen. Wat u vroeger lekker vond, kan nu anders smaken. De smaak kan zelfs per dag wisselen. Smaak- en reukverandering kunnen het eten moeilijker maken. Dit kan gevolgen hebben voor uw voedingstoestand en lichamelijke conditie.

  • Probeer verschillende producten meerdere keren uit, aangezien uw smaakvoorkeur per dag kan verschillen.
  • Producten die u erg tegenstaan, kunt u beter weglaten. Vaak zijn dit producten met een sterke geur of smaak, zoals gebraden vlees, vis en warme maaltijden.
  • Vervang vlees wel altijd, omdat dit veel eiwitten bevat. Combineer vleesgerechten met een friszoet product, zoals cranberry’s, appelmoes of perzik.
  • Als warme gerechten u tegenstaan, probeer dan een koude maaltijd zoals pastasalade of huzarensalade.
  • Blijf uit de keuken wanneer er gekookt wordt om onaangename geuren te vermijden.
  • Drink voldoende. Een vieze smaak kan veroorzaakt worden doordat u te weinig drinkt. Probeer dagelijks minimaal 1,5 liter te drinken.

Smaaksturing

Een nieuwe ontwikkeling om hiermee om te gaan is smaaksturing. Als u weet wat uw nieuwe voorkeuren zijn in smaak, geur, temperatuur en mondgevoel, kunt u hier rekening mee houden bij de keuze en bereiding van uw eten.

Specifieke Problemen en Oplossingen

Misselijkheid

  • Misselijkheid kan toenemen door een lege maag. Neem daarom regelmatig een kleine snack, zoals een cracker of beschuit.
  • Forceer niets.
  • Vermijd sterk gekruide of vette voeding.
  • Vermijd grote maaltijden.
  • Vermijd drinken bij het eten.
  • Vermijd sterke geuren.
  • Het drinken van gemberthee verlicht misselijkheidsklachten.

Diarree

  • Bij diarree is het belangrijk om minimaal 2 liter vocht per dag te drinken.
  • Probeer kleine en frequente maaltijden te eten.
  • Zure melkproducten zijn beter dan zoete melkproducten.
  • Eet bruin brood, fijn volkorenbrood, fruit en groenten.

Mondproblemen

  • Neem regelmatig een slokje water, bouillon, thee of soep.
  • Kauw op friszure producten om meer waterig speeksel aan te maken.
  • Gebruik sausjes bij uw maaltijd.
  • Vermijd zure dranken zoveel mogelijk.
  • Eet geen erg zoete voedingsmiddelen.
  • Vermijd harde voedingsmiddelen zoals nootjes, hard fruit en broodkorstjes.
  • Snijd voedsel fijn of pureer het.

Voedingssupplementen en Specifieke Chemotherapieën

  • Multivitaminen kunnen de werking van bestraling en chemotherapie verminderen. Daarom raden wij u aan om tijdens uw behandeling geen multivitaminen te gebruiken.
  • Visoliesupplementen kunnen de werking van bepaalde chemotherapieën tegenwerken. Dit geldt vooral voor chemotherapieën met irinotecan en platine, zoals Cisplatine en Oxaliplatine.
  • Als u hormoontherapie krijgt, is het beter om geen sojasupplementen te gebruiken.
  • Gebruik kruiden- en plantenpreparaten niet zonder overleg met uw arts of apotheker.
  • Het advies is om bij de behandeling met Capecitabine/Xeloda geen foliumzuur te gebruiken, ook niet wanneer het voorkomt in multivitaminen.
  • Bij de behandeling met Bortezomib is het advies om geen groene thee te drinken.

Hygiëne en Voedselveiligheid

Om voedselvergiftiging te voorkomen, is het belangrijk dat uw eten niet besmet is met ziekmakende bacteriën. Daarom moet het voldoen aan algemene hygiëne eisen.

  • Was uw handen regelmatig.
  • Gebruik verschillende snijplanken.
  • Houd rauw en gaar eten apart.
  • Verhit eieren goed.
  • Eet geen zachtgekookte eieren.
  • Gebruik geen rauwe melk en producten gemaakt van rauwe melk.
  • Verhit restjes die u opnieuw opwarmt door en door.
  • Bewaar restjes maximaal 2 dagen in de koelkast.

Door goede voeding en een gezonde leefstijl kun je de kans op kanker verkleinen. Er zijn geen wondervoedingsmiddelen tegen kanker. “Superfoods”, vitaminepillen of supplementen met antioxidanten helpen niet om kanker te voorkomen.

Het is belangrijk om met een oncologisch fysiotherapeut te overleggen welke vorm van sport en beweging in uw situatie het meest effectief is. Volgens de beweegrichtlijnen moeten volwassenen wekelijks ten minste 2½ uur matig intensief bewegen.

labels:

Zie ook: