De pollen vliegen door de lucht. Dat staat voor hooikoortspatiënten gelijk aan snotneuzen, niezen en rode ogen. Gelukkig zijn er manieren om hooikoorts te verminderen - en voeding speelt daarbij een grotere rol dan je misschien denkt.

Wat is hooikoorts?

Hooikoorts, ook wel allergische rinitis genoemd, is een veel voorkomende aandoening die jaarlijks veel mensen treft. Hooikoorts is een allergie voor pollen, het stuifmeel van bomen, planten en grassen. Bij hooikoorts is er een allergische reactie op stuifmeel van grassen, bomen en andere planten. Je afweersysteem ziet die pollen als een bedreiging en komt in actie.

Als reactie op de rondzwevende pollen, maakt het lichaam het stofje histamine aan om de allergie tegen te gaan. Bij een allergische reactie reageert het lichaam abnormaal op een normale stof. Het lichaam ziet die als vijand en maakt veel histamine vrij. Histamine is een lichaamseigen stof - een type eiwit - en komt daarnaast ook in veel voedingsmiddelen voor.

De klachten verschillen per persoon:

  • Niezen
  • Een loopneus of verstopte neus
  • Jeukende of tranende ogen
  • Hoofdpijn of vermoeidheid
  • Benauwdheid of keelpijn

Het moment dat je last krijgt van hooikoorts is afhankelijk van de bloeiperiode van de grassen, planten of bomen waar je allergisch voor bent. Vooral bij zonnig, droog weer komen meer planten in bloei en is de hoeveelheid stuifmeel in de lucht erg hoog.

Hoe komt het?

Een allergie of overgevoeligheid is een ongecontroleerde reactie van het lichaam op bepaalde stoffen, die ook wel allergenen worden genoemd. Normaal gesproken maakt het lichaam na contact met het allergeen zogenaamde antistoffen aan. Bij een allergische reactie is dit proces verstoord en reageert het lichaam extreem fel op het allergeen. Tijdens een allergische reactie komt er histamine vrij.

Deze stof veroorzaakt vervelende hooikoortsklachten, zoals een loopneus of branderige ogen. Uit eigen ervaring weet ik dat je bekaf wordt van hooikoorts (en super chagrijnig). Histamine is een stiekeme sloper van je energie.

De invloed van voeding op hooikoorts

Voeding kan hooikoorts niet genezen, maar sommige voedingsstoffen kunnen wel helpen. Door je voedingspatroon iets aan te passen, kun je zorgen dat je minder van deze stof binnenkrijgt. Ze ondersteunen je afweersysteem en kunnen ontstekingsreacties verminderen.

Gezondheidsconsulente Martine Prenen bevestigt dat hooikoorts eigenlijk een symptomenbeeld is van een allergische reactie op het stuifmeel (pollen) van bomen, planten, grassen. "Dat wil dus zeggen dat het immuunsysteem ‘ontspoord’ is en onnodige afweerstoffen aanmaakt. Je immuunsysteem is met andere woorden van slag en het eerste wat je dan ook moet doen, is stoppen met het te ondermijnen en beginnen met het te ondersteunen."

Prenen raadt aan om suiker (snoep, frisdrank, chocolade), witmeelproducten, alcohol, koffie, azijn, cacao, charcuterie, sterke kazen, conserven, ingemaakte voeding, slechte vetten en koemelkproducten (behalve zure zuivel) te vermijden.

Voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden

Houd je al nauwlettend het pollennieuws in de gaten, moet je ook nog nadenken over wat je eet. Een hele praktische manier om je lichaam te ontlasten in de hooikoortsperiode. In deze tijd van het jaar geven veel bloeiende gewassen en grassen pollen af. En daar kun je als hooikoorts patiënt flink veel last van hebben. Gelukkig heb je zelf enige invloed op de heftigheid van je hooikoortsklachten.

Wie hooikoorts heeft én histaminerijke voeding eet, zorgt voor nog meer histamine in het lichaam. De oplossing: voedingsmiddelen met histamine vermijden in de hooikoortsperiode. Deze voedingsmiddelen zijn extra histaminerijk en kun je dus beter vermijden:

  • Gefermenteerde producten: Producten zoals zuurkool, augurken, paddenstoelen, tempeh en andere sojaproducten wil je liever vermijden in het hooikoortseizoen. Histamine ontstaat namelijk in voeding door processen als rijping en fermentatie. Bacteriën, schimmels en gist worden gebruikt om gefermenteerde voedingsproducten te maken.
  • Kaas: Ook hier geldt: met name gefermenteerde kazen bevatten veel histamine. Denk aan camembert, brie, gruyère, cheddar, roquefort en Parmezaanse kaas.
  • Vis: Er zit veel histamine in makreel, tonijn, kabeljauw, haring, sardines, garnalen en schaaldieren. Vis in blik is ook extra rijk aan histamine.
  • Kruiden en specerijen: Kruiden en specerijen die je deze periode even niet - of minder - door je gerechten heen wil gooien zijn kaneel, anijs, sesamzaad, kruidnagel, mosterdzaad, komijn, koriander, gember, nootmuskaat en vanille.
  • Groenten en fruit: We vragen je niet om groente en fruit te vermijden. Maar heb je heel erg last van hooikoorts? Dan kan het helpen om te minderen met de volgende groente- en fruitsoorten: tomaat, spinazie en bietjes, avocado, kiwi, aardbeien, meloen, ananas, grapefruit en frambozen. Bonustip: schep extra veel op van andere groente- en fruitsoorten om wel aan je dagelijkse portie vitamines te komen.
  • Vlees: Met name varkens- en lamsvlees wil je vaker overslaan in het hooikoortsseizoen.
  • Cider, bier en wijn: Toch trek in een wijntje? Goed om te weten: in rode wijn zit over het algemeen meer histamine dan in witte wijn.
  • Chocolade: Jammer, maar helaas. Ook onze all-time favoriete snack kunnen we in het pollenseizoen beter in de kast laten liggen.

Wat kan ik nog wel eten?

Tipje van ons: experimenteer. Schrap niet meteen alle histaminerijke producten uit je voedingspatroon, maar experimenteer hiermee. Print de lijst met voedingsmiddelen bijvoorbeeld uit en bewaar die in je portemonnee of sla hem op in je telefoon.

Voedingsstoffen die kunnen helpen

Hieronder lees je welke vitamines en stoffen mogelijk een rol spelen bij het verminderen van hooikoortsklachten.

  • Vitamine C: Vitamine C ondersteunt je afweer en helpt bij het in balans houden van ontstekingsreacties. Door dagelijks voldoende vitamine C binnen te krijgen, help je je lichaam om beter te reageren op pollen. Je vindt vitamine C in citrusfruit, kiwi, paprika, aardbeien en broccoli.
  • Vitamine D: Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de werking van je immuunsysteem. Een tekort aan vitamine D wordt in verband gebracht met een hogere gevoeligheid voor allergieën, zoals hooikoorts. Vitamine D krijg je binnen via zonlicht én via voeding zoals vette vis (zalm, makreel), eieren, margarine en halvarine. Vooral in de winter hebben veel mensen een tekort. Een supplement kan dan uitkomst bieden.
  • Omega-3 vetzuren: Omega-3 vetzuren hebben een ontstekingsremmend effect. Ze kunnen helpen om de allergische reactie van je lichaam te verminderen. Goede bronnen zijn vette vis (zoals zalm, sardines en makreel), walnoten, lijnzaad(olie) en chiazaad.
  • Vitamine E: Vitamine E is een antioxidant. Het beschermt je cellen tegen schade en kan ook een rol spelen bij het beperken van allergische reacties. Je vindt vitamine E in plantaardige oliën (zoals zonnebloemolie), noten en zaden en groene bladgroenten.
  • Zink en magnesium: Deze mineralen zijn belangrijk voor een goed werkend immuunsysteem. Ze helpen bij het reguleren van ontstekingsreacties, wat gunstig kan zijn bij hooikoorts. Zink en magnesium zitten onder andere in volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden, vis en donkergroene groenten (zoals spinazie en boerenkool).

Quercetine: Een natuurlijke antihistaminische stof

Quercetine is een plantaardige stof (bioflavonoïde) met een natuurlijke antihistaminische werking. Dat betekent dat het mogelijk helpt om de afgifte van histamine te remmen, de stof die veel hooikoortsklachten veroorzaakt. Het gaat om een sterke flavonoïde die het immuunsysteem stimuleert. Voedingsmiddelen met quercetine zijn onder andere uien, appels, bessen en rode druiven.

Gezondheidsexpert Caleb Backe raadt aan om ook geregeld te kokkerellen met ui. "Dat heeft te maken met het stofje quercetine, dat voorkomt in uien."

Andere voedingsmiddelen die kunnen helpen

  • Ananas: "Ananas is een belangrijke bron van het enzym bromelaïne", meent Varbanova.
  • Vette vis: Nog zo'n goede middel als je last hebt van hooikoorts: vette vis zoals tonijn. De reden: deze lekkernij zit bomvol omega 3-vetzuren. "Omega 3 werkt als een natuurlijke ontstekingsremmer.
  • Kurkuma: Voor mensen met een pollenallergie is kurkuma echt een superkruid, aldus Varbanova.
  • Zuurkool: Haar gouden tip: zuurkool. Door het fermentatieproces bevat de kool immers immuunversterkende probiotica - oftewel bacteriën met krachtige gezondheidseffecten - die je darmflora verbeteren.

Het belang van een gezonde darmflora

Je darmen zorgen voor veel meer dan je spijsvertering alleen. Zo heeft je darmflora een niet te onderschatten invloed op je algemene gezondheid en immuunsysteem. Personen met allergie hebben een minder diverse samenstelling van de darmflora.

Dat zegt ook voedingsdeskundige Lisa Richards: "Kies voor voeding die de werking van je darmen bevordert, want die geeft je immuunsysteem op z’n beurt ook een boost én vermindert ontstekingsreacties.

Wat helpt nog meer tegen hooikoorts?

Er zijn verschillende manieren om hooikoortsklachten te verminderen.

  • Tabletten tegen allergie (antihistaminica)
  • Neussprays bij een verstopte neus
  • Oogdruppels bij jeuk of irritatie

Daarnaast kun je dagelijks een paar simpele maatregelen nemen.

  • Houd op dagen met veel pollen je ramen dicht
  • Droog je was binnen
  • Was je haar voor het slapengaan
  • Buiten helpt een zonnebril om je ogen te beschermen

Tip: Check de pollenverwachting via het RIVM of een weerapp, zodat je weet wanneer er veel pollen in de lucht zijn.

Wat kun je zelf doen om hooikoorts te verminderen?

Naast medicatie en voeding kun je ook met je dagelijkse gewoonten verschil maken. Dit helpt:

  • Eet elke dag gevarieerd en gezond
  • Kies voor veel groenten, fruit, vette vis en volkorenproducten
  • Blijf in beweging en ga dagelijks naar buiten (liefst in de avond)
  • Houd ramen gesloten op dagen met veel pollen
  • Spoel je neus met zout water als die verstopt zit
  • Douche ’s avonds en was je haar om pollen te verwijderen

Een gezonde leefstijl versterkt je afweer en kan hooikoorts draaglijker maken.

Last but not least: water! We moeten altijd voldoende water drinken, maar bij hooikoortspatiënten kan het klachten verlichten.

labels:

Zie ook: