Fruit vanaf 4 maanden voor je baby: Een uitgebreide gids

Het eerste fruithapje van je baby is een gedenkwaardig moment. Hou je fototoestel in de aanslag, want het gaat vaak gepaard met een komisch gezicht. Vanaf wanneer kun je beginnen met de eerste oefenhapjes? Welk fruit is geschikt om je kleintje te geven? En hoe breid je het repertoire langzaam uit?

Wanneer beginnen met fruithapjes?

Wanneer een baby zijn eerste fruithapje krijgt, verschilt per kind. De ene baby is sneller klaar voor vaste voeding dan de andere. De eerste maanden van zijn leven krijgt je kindje borstvoeding. Daarin zit voor de eerste periode alles wat je kleintje nodig heeft. Zo tussen de vier en zes maanden kun je naast de volledige borstvoeding beginnen met het geven van de eerste, kleine oefenhapjes. Voor die tijd zijn de darmen van je kindje nog niet toe aan vaste voeding.

Signalen dat je baby klaar is voor vaste voeding

• Maakt je baby steeds smakkende geluidjes?
• Sabbelt hij op zijn handjes?
• Of kijkt hij het eten uit je mond?

Dikke kans dat hij klaar is voor zijn eerste hapjes!

De eerste oefenhapjes

De eerste hapjes van je baby worden oefenhapjes genoemd. Ze zijn een opmaat naar het echte werk straks, de maaltijden. Kies voor het eerste fruithapje van je baby voor fruit met zachte smaken en structuren. Begin met één smaak die je een paar dagen achter elkaar aanbiedt. Zo heeft je baby de tijd om aan de nieuwe smaak te wennen.

Spuugt je kindje zijn fruithapje uit? Dat wil niet zeggen dat hij het niet lekker vindt. Wennen aan een zo’n nieuwe smaak en structuur kost nu eenmaal tijd. De eerste fruithapjes zijn een heuse verkenningstocht voor jou en je baby. Samen ontdekken jullie de komende tijd waar zijn voorkeuren liggen. Wist je dat een baby wel tien tot vijftien keer iets moet proeven voor hij de smaak kent en waardeert? Geef dus niet meteen op als je kindje een fruithapje afwijst.

Zelf maken of een potje?

Het eerste fruithapje voor je baby kun je natuurlijk zelf maken. Maar fruit uit een potje is een stuk makkelijker én net zo gezond, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek (bron: British Medical Journal). Vooral als je onderweg bent of weinig tijd hebt is een Olvarit fruithapje een uitkomst.

We hebben fruithapjes voor baby’s van 4 - 6 maanden, 6 - 8 maanden, 8 - 12 maanden en boven de 12 maanden. De producten zijn helemaal afgestemd op wat je baby in die fase nodig heeft. Voor elke fase kun je kiezen uit verschillende smakencombinaties. Al onze fruithapjes zijn, zoals alle babyvoeding, vrij van geur-, kleur- en smaakstoffen. Zelf een fruithapje maken is heel simpel, maar wat heb je ervoor nodig? Hoe bouw je het menu op? Hoe fijn moet je het fruithapje maken? En kun je een fruithapje eigenlijk bewaren?

Meer smaken en grovere structuren

Wennen aan vaste voeding gaat stapje voor stapje. Bevallen de enkelvoudige fruithapjes? Dan kun je het repertoire langzaam uitbreiden. Je kunt eindeloos variëren met meerdere smaken. Experimenteer en ontdek welke combi’s je kleintje lekker vindt. Probeer bijvoorbeeld eens banaan met appel, perzik met appel of aardbei met banaan. Ook zure smaken zoals sinaasappels en mandarijnen kun je geleidelijk toevoegen aan het menu. Met meer variatie in de fruithapjes wordt je baby een kleine alleseter!

Net als de smaken kun je ook de structuur van de fruithapjes opbouwen. Begin met een gladde structuur, dus zonder stukjes. Een blender of staafmixer kan handig zijn. Maar ook met een simpele vork kun je het fruit goed fijn prakken. Is je baby toe aan een volgende stap? Prak dan het fruit iets grover. Gaat ook dat goed naar binnen? Geef je kindje dan in fijne stukjes gesneden fruit.

Hygiëne en bewaren

Net als bij flesvoeding is bij het klaarmaken van een fruithapje hygiëne erg belangrijk. Was vooraf dus altijd je handen en gebruik schone spullen.

Fruithapjes bewaren en invriezen

• Olvarit fruithapjes en zelfgemaakte fruithapjes blijven in de koelkast nog twee dagen goed.
• Gebruik een plastic bewaarbakje of een speciaal babyvoeding bewaarbakje om zelfgemaakte fruithapjes te bewaren.
• Zelfgemaakte fruithapjes van appels, peren, mango, abrikozen, bramen, pruimen en cranberries kun je goed invriezen.
• Kook het fruit eerst tot moes en laat dit even afkoelen.
• Gebruik voor het invriezen plastic diepvriesbakjes of -zakjes, of een ijsblokbakje.
• Vermeld met een watervaste stift of pen de inhoud en de invriesdatum.

Olvarit fruithapjes zijn niet geschikt om in te vriezen. Als je ze invriest, beïnvloedt dat de structuur van het product.

Fruithapjes ontdooien

• Laat de ingevroren fruithapjes in de koelkast ontdooien.
• Wil je ze snel gebruiken? Ontdooi ze dan in een pannetje met heet water (au bain-marie), in een flessenverwarmer of in de magnetron.
• Roer het fruithapje tijdens het ontdooien goed door.

Vries een ontdooid fruithapje niet opnieuw in.

Het eerste fruithapje: een mijlpaal

Het eerste fruithapje is een mijlpaal voor je baby. Kennis maken met nieuwe smaken en structuren én het happen van de lepel zijn indrukwekkende ervaringen.

Het juiste moment en tempo

• Neem een rustig moment op de dag.
• Geef het fruithapje na een melkvoeding of tussen twee voedingen in.
• Kies ook een moment waarop je kindje uitgeslapen is. Zo voorkom je dat je kleintje hongerig of huilerig is.
• Zet de televisie en tablet uit zodat je baby niet afgeleid is.
• Haal je telefoon hooguit kort tevoorschijn voor een foto van het vieze snoetje van je kindje.

Laat je baby zelf het tempo bepalen waarop hij zijn fruithapje eet. Blijf geduldig hapjes aanbieden, maar dring niet aan. Je baby geeft zelf ook aan hoeveel hij wil eten. Heeft hij nu geen zin? Probeer het op een later moment nog eens. Vergeet niet: deze eerste hapjes zijn oefenhapjes. Je baby krijgt de fruithapjes naast de melkvoedingen. Die blijven voorlopig de belangrijkste voedingen. Vanaf ongeveer zes maanden worden de andere voedingen belangrijker voor je kindje. Begin daarom altijd met een paar lepeltjes en bouw dit steeds verder uit.

Benodigdheden

• Lepel: Kies voor een kleine lepel die prettig en zacht aanvoelt in het mondje van je baby. Zacht kunststof is geschikt materiaal. Daar kan je kindje lekker op kauwen zonder zijn zachte tandvlees te bezeren.
• Stoel: Zorg ook dat je kindje rechtop zit in een veilige kinderstoel.
• Slabber: En vergeet niet een goede slabber om te doen.

Gaan ook de grovere fruithapjes erin als koek? Dan kun je ervoor kiezen je baby stukjes zacht fruit te geven die hij zelf in zijn mond kan stoppen. Dit wordt de Rapley-methode genoemd. Geef je baby alleen grotere stukjes als hij zich niet (meer) verslikt, goed rechtop kan zitten en goed kan kauwen. Twijfel je? Overleg dan met het consultatiebureau of je huisarts of je kunt overstappen op de Rapley-methode.

Welk fruit is geschikt?

Een gezond fruithapje voor je baby kun je heel makkelijk zelf maken door het fruit te prakken of raspen. Hiervoor zijn alle soorten fruit geschikt. Was het fruit goed onder stromend water of schil het. Prak het fijn met een vork of rasp het.

Eigenlijk is al het fruit geschikt voor baby’s. Wel houden ze vaak van zachte, zoete smaken zoals banaan, peer, appel, meloen, avocado en mango. Later kun je ook wat zuurder fruit proberen zoals kiwi’s, pruimen, nectarines, aardbeien, bosbessen, mandarijn, sinaasappel en ontpitte en ontvelde druiven. Bijvoorbeeld aardbeien of bessen. Maar alle soorten zijn geschikt. Het is goed om te beginnen met 1 losse smaak. Na een tijdje kun je smaken combineren.

Recepten voor fruithapjes

Appel

Voor ca. 1 appel (bijv. Schil de appel en snijd hem in parten. Verdeel het in 6 gelijke porties.

Peer

Voor ca. Schil de peer. Rasp de peer. Verdeel de geraspte peer in 6 gelijke porties.

Mango

Voor ca. Snijd het vruchtvlees rond de pit weg en schil het vruchtvlees. Snijd het in blokjes en prak het fijn met een vork. Verdeel de geprakte mango in 6 gelijke porties.

Perzik

Voor ca. Verdeel de geprakte perziken in 6 gelijke porties.

Verpak de overige hapjes in diepvrieszakjes of doosjes en sluit ze goed af. Je kunt ze ook in een bakje voor ijsblokjes doen. Sluit de ijsblokjeshouder wel goed af, door ze in een diepvrieszakje of een diepvriesdoosje te doen. Schrijf de datum erop en wat erin zit. Stop ze in de vriezer. De hapjes zijn 3 maanden houdbaar.

Laat voor het gebruik het hapje goed ontdooien. Dat kan in de magnetron of afgedekt in de koelkast. 1 portie van een paar babylepeltjes bevroren gepureerd fruit of groente (ongeveer 1 ijsblokje) doe je 20-30 seconden in de magnetron op ongeveer 750 Watt. Roer na de helft van de tijd het hapje goed door. Heb je een fruithapje ontdooid in de magnetron? Dan kan het warm zijn geworden. Laat het afkoelen tot lauwwarm.

Oefenhapjes: niet ter vervanging

Je start met het geven van oefenhapjes als je baby tussen de 4 en 6 maanden is. Begin niet eerder en niet later. Wanneer begin je precies? Kijk vooral of je baby eraan toe is. Maakt je baby steeds smakkende geluidjes? Kijkt die het eten uit je mond? Dan kan het tijd zijn om met de oefenhapjes te beginnen. Doet je baby dat nog niet? Dan kun je het altijd een keer proberen, maar als je baby afwijzend reageert (draait hoofd weg, wordt verdrietig) kun je beter nog even wachten. Probeer het dan na een paar dagen nog eens. Iedere baby heeft een eigen tempo.

Het is belangrijk dat je kind in ieder geval rechtop zit en goed kan slikken. Als je kind 6 maanden is, dan heeft die ook echt vaste voeding nodig naast borst- of flesvoeding. Geef bijvoorbeeld een lepeltje geprakte groente of fruit of geef een klein stukje brood wat je zacht maakt door het te dopen in wat borstvoeding of flesvoeding. Ook een lepeltje fijngemalen gaar gebakken vlees of gaar gebakken vis is mogelijk.

Geschikte smaken om mee te beginnen

Geef in het begin het liefst eten met een zachte smaak, dan is het verschil met de zoete smaak van borst- of flesvoeding niet zo groot. Geschikt fruit om mee te beginnen voor je baby is bijvoorbeeld banaan, perzik, peer en meloen. Groente met een zachte smaak die geschikt zijn om mee te beginnen zijn bijvoorbeeld bloemkool, doperwtjes, boontjes, broccoli, worteltjes of pompoen.

Gaat het goed? Je baby kan als hapje ook pasta, aardappel of rijst proberen. Maal het wel goed fijn of prak het goed fijn met een vork. Geef in het begin, witte pasta, witte rijst en eventueel als je pap wilt geven, af en toe wat pap van rijstebloem. Witte soorten bevatten minder vezels dan volkorenpasta of zilvervliesrijst. Gaat dat goed? Stap dan geleidelijk over op volkorenpasta en zilvervliesrijst. Je kunt zodra je baby gewend is aan het eten van oefenhapjes ook bruin brood geven als oefenhapje.

Losse smaken en herhaling

Laat je kind eerst wennen aan losse smaken. Geef dus eerst nog geen gemengde smaken. Zorg ook dat je één smaak meerdere keren laat proeven. Het herhalen van smaken is belangrijk. Dit hoeft niet per se op achtereenvolgende dagen. Een kind moet soms wel 10 keer proeven voordat hij een smaak leert waarderen. Als je kind gewend is aan de losse smaken kun je voor de afwisseling smaken gaan combineren.

Hoeveel oefenhapjes?

Een goed uitgangspunt is om te starten met 1 of 2 keer per dag 3 tot 4 lepeltjes. De oefenhapjes geef je naast de melkvoeding. Daarom is het beter niet te veel te geven, je wilt namelijk niet de trek in borst- of flesvoeding van je baby verminderen. Je kunt het langzaam opbouwen, totdat je vanaf 8 maanden echt melkvoedingen gaat vervangen. Elk kind heeft andere behoeftes, dus harde richtlijnen voor de hoeveelheid zijn niet te geven. Geef een hoeveelheid die jouw kindje prettig vindt. Dring geen eten op.

Geef de hapjes direct na een borst- of flesvoeding. Of geef de hapjes tussen 2 voedingen door. Je kind is dan ontspannen en heeft geen enorme trek meer. De oefenhapjes kun je fijnmaken met een blender of staafmixer of prakken met een vork. In het begin maak je het hapje heel fijn. Als je kind dit allemaal makkelijk eet, prak je het iets minder fijn. Wanneer je kindje alleen nog maar een paar lepeltjes krijgt, is het makkelijk om iets fijn te prakken wat op je eigen bord ligt. Zorg er dan voor dat er geen zout door je eten zit. Of prak wat van het stuk fruit dat je tussendoor eet.

Wat je beter niet kunt geven

Er zijn een aantal producten die je beter niet kunt geven, zoals rauw vlees, rauwe vis of rauw ei, leversmeerworst of leverpaté, kaas en honing. Bekijk wat je beter niet kunt geven aan je kind. Ook is het niet nodig om zoetigheid te geven, zoals een koekje vermengd door het hapje. Baby's kunnen dan een voorkeur krijgen voor zoet en wennen niet eerst aan losse smaken. Ook kan het eten van zoetigheid de trek in gezond eten verminderen, waardoor je kindje minder gezonde hapjes eet.

Om voedselallergie te voorkomen is het advies om voor 8 maanden ook pindakaas en ei te geven. Heeft je baby ernstig eczeem of een voedselallergie? Dan is het extra belangrijk om vroeg te starten met verschillende soorten voeding, zoals ei en pindakaas. Start hiermee vóór de leeftijd van 6 maanden.

Wat als je baby het uitspuugt?

Spuugt je kind het oefenhapje uit? Dat is helemaal niet gek. Want het is nogal wennen: een nieuwe smaak, een gekke structuur en het dan ook nog moeten doorslikken. Misschien is je kind nog niet toe aan het eten van oefenhapjes. Probeer het over een tijdje nog een keer, want het is een kwestie van oefenen. Let er wel op dat je kindje bij de leeftijd van 6 maanden deze oefenhapjes echt nodig heeft.

Extra vitamine D

Geef je kindje elke dag 10 microgram extra vitamine D tot die 4 jaar oud is. Met oefenhapjes went je kind aan andere smaken dan die van warme melk. Verder leert je kindje happen van de lepel en oefent zo de mondspieren. Als je tussen de 4 en 6 maanden begint met oefenhapjes kun je de kans op een voedselovergevoeligheid bij je baby verkleinen. Maar het is nu duidelijk dat die kans juist afneemt als je tussen de 4 en de 6 maanden met oefenhapjes begint.

Voorbeeld voedingsschema baby 4 maanden

Is je baby van 4 maanden toe aan de eerste vaste hapjes? Dan geef je dit naast de borst- of flesvoeding. In onderstaand schema zie je hoeveel je baby dagelijks ongeveer nodig heeft.

Voorbeeldmenu baby 4 maanden

Ben je benieuwd hoe het eetschema van je baby van 4 maanden eruit kan zien? Hieronder vind je een voorbeeldmenu. Dit is bedoeld als een suggestie. Het ene kind heeft meer nodig dan het andere. Twijfel je of je je kleine iets mag geven, of hoeveel hij of zij nodig heeft? Neem dan contact op met het consultatiebureau.

Let op: Tot het vierde levensjaar heeft je baby extra vitamine D nodig. Hij maakt hier nog onvoldoende van aan. Het advies is daarom om je kindje tot 4 jaar 10 microgram vitamine D per dag te geven.

Handige producten voor de eerste hapjes

• Lepeltje: Een zacht babylepeltje is perfect voor de eerste hapjes. Kies een variant van siliconen of een ander flexibel materiaal dat zacht is voor het tandvlees.
• Bakje met zuignap: Dit voorkomt dat het eten telkens op de grond eindigt. Ideaal als je baby zelf wil oefenen met het lepeltje.
• Slabbetje met mouwen: Met een slab met mouwen blijft de kleding schoon, ook als je kindje enthousiast met z’n handjes zwaait.
• Gewone slab: Voor kleine hapjes of slokjes water is een gewone slab voldoende. Er zijn stoffen, siliconen en plastic varianten - kies wat jij handig vindt.
• Blender of stomer: Maak je zelf hapjes? Met een blender of babycook kun je groenten en fruit makkelijk pureren. Stomen is een goede manier om voedingsstoffen te behouden.
• Potjes babyvoeding: Geen tijd of zin om zelf te koken? In de supermarkt vind je potjes met kant-en-klare babyvoeding. Handig voor onderweg of als je een dagje uit bent.
• Voeding invriezen: Maak je grotere porties? Dan kan je de eerste hapjes goed invriezen. Dat kan in bijvoorbeeld speciaal ontworpen vrieszakjes voor babyvoeding.
• Drinkbekertje of oefenbeker: Vanaf de eerste hapjes kun je kleine slokjes water aanbieden. Een oefenbeker of open bekertje helpt je baby wennen aan drinken naast melk.
• Rietjes- of tuitbeker: Wat later kan je overstappen op een rietjesbeker of tuitbeker. Kies een variant die niet lekt en makkelijk schoon te maken is.
• Antislip placemat: Een placemat met antisliplaag beschermt de tafel én zorgt dat het bakje op z’n plek blijft staan.
• Schoonmaakborstelsetje: Voor het schoonmaken van bekers, rietjes en tuitjes is een klein borsteltje onmisbaar.

labels:

Zie ook:

• Fruit op Taart: Creatieve Ideeën en Heerlijke Combinaties
• Pannenkoek met fruit: een heerlijke en gezonde traktatie!
• Fruit Smoothie Recepten: Gezonde & Verfrissende Smoothies voor Elke Dag!
• Ontdek de Beste Ketjap Alternatieven: Vergelijking van Aziatische Smaakmakers die Je Moet Proberen!
• Barbie Taart Hema: Bestel je feestelijke taart online!