Blaasspoelen met een spoelzakje via een verblijfskatheter is een procedure die wordt gebruikt om de blaas te reinigen en te spoelen. Deze techniek wordt vaak toegepast bij patiënten met een verblijfskatheter om bacteriële infecties te voorkomen, sedimenten te verwijderen of medicatie rechtstreeks in de blaas toe te dienen. Het uitvoeren van blaasspoelingen vereist kennis van de juiste technieken, naleving van richtlijnen en veiligheidsmaatregelen.

Het Urinewegstelsel: Een Overzicht

De urinewegen en je nieren vormen samen je urinewegstelsel. Het bestaat uit:

  • Twee nieren
  • Twee urineleiders
  • Urineblaas
  • Urinebuis

De urinewegen zijn erg belangrijk voor ons lichaam. Je nieren filteren afvalstoffen uit je bloed. Uiteindelijk blijft er na het filteren alleen urine over.

De weg die urine aflegt naar buiten is als volgt: Vanuit de nier gaat urine richting de blaas. Dit gebeurt door bewegingen in de ureters. De urine wordt door deze bewegingen richting de blaas geknepen. Het komt dan in de blaasbodem terecht. Vanuit daar gaat de blaaswand via de blaashals over in de urethra.

Bij de man is de urethra tussen de twintig en vijfentwintig centimeter lang. De mannelijke sluitspieren van de blaas worden omcirkelt door de prostaat. Wanneer een man een vergrote prostaat heeft, kan de urethra vernauwd zijn.

Bij de vrouw is de urethra een stuk korter dan bij de man, namelijk drie tot vijf centimeter. Deze loopt recht naar beneden.

Waarom Blaasspoelen?

Blaasspoelen met een spoelzakje via een verblijfskatheter kan om verschillende redenen worden toegepast. Bij iedere zorgvrager heeft dit zijn of haar eigen doel. Soms wil je stolsels of gruis verwijderen, soms zit er een katheter verstopt of heeft iemand blaaskanker en dien je medicijnen toe.

Blaasspoelen versus Katheterspoelen

Blaasspoelen heeft een ander doel dan katheterspoelen. Bij katheterspoelen heb je altijd als doel de doorgang vrijhouden van de katheter. Als je gaat katheterspoelen, gebruik je meestal een kleine hoeveelheid vloeistof. Je moet dan denken aan tien tot vijftig milliliter spoelvloeistof.

Als je dit weet, wat doe je dan nu eigenlijk in de praktijk? Bij meer dan de helft van onze zorgvragers met een katheter loopt de katheter wel eens niet door en zit het verstopt. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Iedere oorzaak heeft zijn of haar eigen behandeling.

Mogelijke oorzaken van een verstopte katheter:

  • Een knik in de katheterslang of een afgeknelde katheterslang.
  • De urineopvangzak hangt hoger dan het blaasniveau.
  • Korstvorming of bezinksel in de katheter.

Methoden van Blaasspoelen

Het is goed om te weten dat er ook verschillende manieren zijn om de blaas te spoelen.

  • Spoelen met een spuit: Het spoelen van de blaas met een spuit bestaat uit een steriele spuit en medicinale vloeistof. Je zet de spuit op de ingang van de katheter en brengt de vloeistof onder lichte druk in. Vaak laat je de vloeistof even in de blaas zitten.
  • Blaasspoelzakjes: Blaasspoelzakjes zijn er in verschillende vormen. Ieder zakje heeft zijn eigen doel. Voorbeelden zijn NaCl, 0,9% en Cytostatica. Je sluit een blaasspoelzakje op de ingang van de katheter aan en laat de vloeistof langzaam inlopen. Daarbij is het van belang dat je het zakje hoger houdt dan de blaas. Nadat de vloeistof langzaam is ingelopen, doe je het klemmetje van het zakje dicht en laat je de vloeistof even in de blaas zitten. Een arts schrijft voor hoe lang de vloeistof mag blijven zitten.
  • Continu blaasspoelen: Continu blaasspoelen houdt in dat er doorlopend spoeling plaatsvindt via een speciaal druppelsysteem, een drielumenspoelkatheter en een urineopvangzak. Dit ter voorkoming van verstopping met bloedstolsels die zich vormen in de blaas. Of ter behandeling van een geïrriteerde of ontstoken blaaswand. Het effect van het ononderbroken inbrengen van spoelvloeistof door een derde katheterkanaal, kan ook helpen een veneuze bloeding te voorkomen. Continu blaasspoelen wordt vaak toegepast na een blaasoperatie. Meestal brengt de arts de katheter direct na de operatie in.

Veiligheidsmaatregelen en Richtlijnen

Om de veiligheid en het comfort van de patiënt te waarborgen, is het belangrijk om de richtlijnen en veiligheidsmaatregelen voor blaasspoelen met een spoelzakje via een verblijfskatheter te volgen.

  • Spoel nooit als een standaard preventieve maatregel.
  • Het loskoppelen van de urineopvangzak van de katheter brengt iedere keer een infectierisico met zich mee. Spoel daarom alleen op voorschrift van de arts.
  • Zorg dat bij medicinale spoelingen de medicatie de blaaswand overal goed bereikt.
  • Houd bij blaasspoelen de hoeveelheid uitgescheiden vocht nauwkeurig bij. Het is de bedoeling dat er evenveel of meer aflopen dan de ingebrachte hoeveelheid spoelvloeistof.
  • Controleer de inhoud van de urineopvangzak op hoeveelheid, bloedstolsels en veranderingen in kleur.
  • Warm liever de vloeistof niet op.

Het Belang van de Juiste Uitvoering

Het uitvoeren van blaasspoelen met een spoelzakje via een verblijfskatheter vereist zorgvuldigheid en een gestructureerde aanpak. Zorgverleners, zoals verpleegkundigen en artsen, spelen een belangrijke rol bij het uitvoeren van blaasspoelingen met een spoelzakje via een verblijfskatheter. Ze moeten beschikken over de juiste kennis, vaardigheden en training om de procedure veilig en effectief uit te voeren. Daarnaast zijn goede communicatie en empathie belangrijk om de patiënt gerust te stellen en eventuele zorgen te adresseren.

Rapportage na Blaas- of Katheterspoelen

Iets wat vaak opvalt in een voortgangsrapportage is ‘katheter gespoeld, vloeistof kwam mooi helder terug.’ Alleen, als de vloeistof mooi helder terug komt is dat dan eigenlijk wel goed? Het juiste antwoord hierop is ‘nee’. Wanneer je gaat spoelen, met als bijvoorbeeld als doel vlokken en gruis weg te halen, moet je juist deze vlokken en gruis terugzien in je vloeistof. Anders heeft de vloeistof niks gedaan.

Verschillende Spoelvloeistoffen

Er zijn verschillende soorten spoelvloeistoffen beschikbaar, elk met hun eigen doel:

  • NaCl, 0,9%: kan gebruikt worden om stolsels, gruis en andere verstoppingen tegen te gaan.
  • SOLUTIO G: Wordt ook wel Suby G genoemd.
  • SOLUTIO R: Bestaat uit citroenzuur en gluconolacton.

De Solutio G en Solutio R zijn zure spoelmiddelen. Deze zijn in het algemeen beter in staat neerslag en vooral steenbeslag op te lossen. Zij moeten daarvoor wel minstens vijftien minuten in de blaas blijven. De nierfunctie moet normaal zijn als u deze oplossingen wilt toepassen. Niet iedereen verdraagt deze licht irriterende stoffen in de blaas even goed. Bij klachten zoals blaasirritatie moet u dan ook stoppen met de spoelingen.

labels:

Zie ook: