Roomboter, kortweg boter, is een smeerbaar vet gemaakt van melk. Roomboter is een smeerbaar vet dat grotendeels bestaat uit afgeroomd melkvet, dus room, en een beetje water. Boter is altijd gemaakt van melk. Halvarine en margarine niet en mag daarom dus ook geen boter heten. Roomboter wordt gezouten en ongezouten verkocht.

Wat is roomboter?

Roomboter komt meestal uit Nederland. Voor iedere kilo boter is ongeveer 25 liter melk nodig. Soms staat er grasboter op de verpakking.

Samenstelling en Voedingswaarden

Roomboter bevat vitamine A, D en E en heeft een vetgehalte van tussen de 80 en 90%. Roomboter bevat tussen de tachtig en negentig procent vet. Het bevat vooral verzadigd vet en heel weinig onverzadigd vet.

Roomboter bevat vitamine A, D en E, evenals calcium, fosfor en natrium. Goede boter is een echt natuurproduct. Roomboter is na openen nog 1 maand houdbaar in de koelkast. Kijk op het etiket voor de uiterste houdbaarheidsdatum.

Roomboter versus Halvarine en Margarine

Toch smeren we halvarine. Waarom? Niet omdat het lekkerder is, daar is vriend en vijand het over eens. Halvarine bevat ongeveer veertig procent vet, de helft van roomboter dus. Vooral omdat we denken dat roomboter een minder gezonde keuze is. Al jaren vermijden we dus roomboter.

Het advies is om producten met veel verzadigd vet zoveel mogelijk te vervangen door producten met veel onverzadigd vet, zodat het grootste gedeelte van de vetinname uit onverzadigd vet bestaat. Het advies is daarom roomboter bij uitzondering te eten. Daarmee daalt de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Roomboter bevat ook veel minder vitamine D dan halvarine en margarine.

In halvarine en margarine zit vaak palmolie en/of sojaolie. Er is wel een kanttekening te plaatsen. Deze oliesoorten worden in verband gebracht met ontbossing van tropisch regenwoud. Er zijn initiatieven voor ‘duurzame’ palmolie en sojaolie.

De Bestanddelen van Halvarine

Halvarine bevat vooral veel toegevoegd water. Om halvarine te laten smaken naar boter en eruit te laten zien als boter, zitten er veel andere toevoegingen in. Omdat vet en water niet mengen, wordt er een emulgator gebruikt. Zo worden er plantaardige oliën (soja, zonnebloem), plantaardige vetten (palm, kokos), zout, aroma’s, conserveermiddel, kleurstof (caroteen) en vitaminen (A, D) toegevoegd aan halvarine.

Omega-6 Vetzuren in Halvarine

De verzadigde vetten van dierlijke oorsprong die roomboter bevat, zijn in halvarine vervangen door onverzadigde vetten van plantaardige oorsprong. Dat klinkt groen en goed. Maar er zit wel een adder onder het gras. In al die oliën zitten omega-6 vetzuren en rondom die vetzuren is een discussie gaande.

Op zich is omega-6 niet ongezond, mits die in verhouding is met omega-3 (in lijnzaad, walnoten en vis). De meeste mensen eten veel omega-6 vetzuren en amper omega-3 vetzuren. Dit zou volgens verschillende onderzoeken zorgen voor allerlei ongezonde effecten. Het is de vraag of het daarom verstandig is om roomboter (verzadigd vet) te vervangen door halvarine met zonnebloemolie en palmolie (omega-6).

De Fabrieksmatige Bewerking van Margarine en Halvarine

Margarine wordt niet uit melkvetten vervaardigd, maar uit geraffineerde olie, vetten en heeft bovendien een aantal toevoegingen om de kleur, de smaak en de stevigheid aan te passen, zodat het op boter lijkt, maar margarine is geen echte boter. Margarine en halvarine ondergaan allebei chemische processen die er bij de vervaardiging van roomboter helemaal niet aan te pas komen.

Halvarine wordt gefabriceerd uit plantaardige oliën waaraan vetten, water en vitamine A, D en E worden toegevoegd. Sommige soorten halvarine krijgen nog een toevoeging in de vorm van omega3 vetzuren. Daarnaast worden er aan de halvarine stoffen toegevoegd, waardoor het product smeuïg en homogeen wordt. Omega3 vetzuren worden onder anderen uit levertraan gehaald en wie een goede smaak heeft kan er vaak die smaak van vis uit proeven, vooral als een kuipje al iets ouder, maar beslist nog niet over de datum is. Halvarine heeft dan ook niets te maken met een echt natuurproduct, evenals margarine, maar bevat wel minder calorieën dan roomboter en margarine.

De Gezondheidsaspecten van Roomboter

De Rol van Vetten in het Lichaam

Roomboter is inderdaad vet. Maar deze natuurlijke verzadigde vetten worden in je lichaam gebruikt voor belangrijke functies. Maar deze natuurlijke verzadigde vetten worden in je lichaam gebruikt voor belangrijke functies. Ze geven energie en en leveren vetzuren en vitaminen die essentieel zijn voor groei, ontwikkeling en weerstand. Roomboter is bovendien ‘vol’; het geeft je een verzadigd gevoel, waardoor je minder snel iets ongezonds zal gaan snaaien.

Vet zorgt ervoor dat bepaalde voedingsstoffen, zoals de vitaminen uit ons fruit, groenten en vlees, opgenomen kunnen worden in het lichaam. Ieder mens heeft vetten nodig. Het vet bindt zich aan de voedingsstoffen en vitaminen. Zonder het vet zouden die voedingsstoffen en vitaminen het lichaam verlaten voordat ze enig effect op onze gezondheid zouden kunnen uitoefenen.

Vetten zijn bijvoorbeeld noodzakelijk voor het onderhoud van de hersenen. Vooral voor de functie van de hersenen zijn vetten heel belangrijk. Onze hersenen bestaan voor een groot gedeelte uit vet. Wie de eigen hersenen wil onderhouden mag dus niet alle vet uit de voeding weren. Daarbij zijn ook de verzadigde, dierlijke vetten niet onbelangrijk. Overigens werken verzadigde en onverzadigde vetten samen om de voeding goed te kunnen verwerken. Teveel van de ene soort is even slecht als teveel van de andere soort.

Bij kinderen moeten de hersenen nog groeien en ook zij hebben dus vet nodig. Hersenen, ook van kinderen, hebben vetten nodig. Niet overmatig, maar ze kunnen ook niet zonder vet.

De Discussie over Verzadigd Vet

‘Roomboter bevat vooral verzadigd vet. Dit vet staat erom bekend niet goed te zijn voor de gezondheid,’ aldus het Voedingscentrum. Nee, de meningen over hoe gezond roomboter is, zijn nogal verdeelt. Zo adviseert het Voedingscentrum om roomboter te vervangen door halvarine, margarine of oliën.

Het verzadigd vet in roomboter zou zorgen voor een hoog cholesterol gehalte en dichtslibbende bloedvaten. En met een vetgehalte van tachtig procent is roomboter verdacht. Wees dus niet al te bang voor het verzadigd vet in roomboter. Keer op keer weer blijkt dat het minder slecht is dan tot nu werd vermoed. Voor het vermijden van ongezond moeten we vooral de andere kant op kijken: suikers en overmatig bewerkte producten. Ten slotte gaat het natuurlijk om je volledige eet-, beweeg- en leefpatroon.

Roomboter en Cholesterol

Het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet verlaagt het LDL-cholesterol van het bloed. Een te hoog LDL-cholesterol staat erom bekend niet goed te zijn voor de bloedvaten.

Goede boter kiezen

Goede boter, of anders gezegd “roomboter”, is geconcentreerd melkvet en wordt uit koemelk vervaardigd. Goede boter bestaat voor ongeveer 82% uit dierlijk vet. De rest van het gewicht is water. Goede boter kan men gezouten kopen, maar ook ongezouten. Vaak moet men goed op de verpakking kijken om te zien of de goede boter gezouten, of ongezouten is. De verpakking ziet er meestal bijna hetzelfde uit. Met dezelfde kleuren.

Gezouten Roomboter: Aandachtspunten

Lastig voor bepaalde groepen mensen. Dat is vervelend voor mensen met hoge bloeddruk, want die vermijden graag het extra zout in de fabrieksverpakkingen. Daar zouden de fabrikanten wel eens rekening mee mogen houden. Ook voor kinderen die nog geen jaar oud zijn is zout een factor die het beste vermeden kan worden. Vanaf een maand of 7 beginnen kleintjes immers al brood te eten.

Hoe Roomboter te Gebruiken

Op die manier krijgt u in elk geval wat van de noodzakelijke vetten naar binnen. Met boter smaakt het brood niet alleen beter en de boterham is minder droog. Vanwege de slanke lijn hebben veel mensen de neiging om geen boter op het brood te doen, maar helemaal verstandig is dat niet. Dat hoeft niet veel te zijn en het is dan ook niet nodig om de boterham dik met boter te besmeren. Dun smeren is al genoeg, maar let er wel op dat u een goed product neemt, waar uw lichaam u dankbaar voor is.

U kunt er ook goed aardappels en vlees in bakken. Goede boter is niet alleen lekker op de boterham. Goede boter verbrandt immers pas bij hoge temperatuur. Daar wordt de smaak alleen maar beter van. Gebruik na het aanbraden ook virgin olijfolie om vlees en andere producten af te bakken. Daarnaast smaken koekjes, taarten en vlaaien ook beter als ze met roomboter in plaats van met margarine gebakken worden.

Tenslotte hoeft een boterham niet dik met boter besmeerd te worden, maar is een dun laagje boter onder het beleg al bijvoorbeeld genoeg. Het enige nadeel van goede boter is dat het wat meer verzadigde vetten heeft dan de meeste andere producten die wij gebruiken voor dezelfde doeleinden. Het is dus wel raadzaam om er per dag niet teveel van te gebruiken. Dat is ook niet echt nodig.

Ook een stukje vlees kan in weinig boter gebakken worden. Er hoeft slechts een klein stukje boter gesmolten te worden, waarmee de bodem van de braadpan net vet gemaakt wordt. Daarna zijn nog slechts een paar kleine stukjes boter en/of een beetje olijfolie nodig om het vlees niet aan te laten branden.

Alternatieven voor Roomboter

Naast de goede boter zijn er allerlei bak en braad middelen gefabriceerd. Fabrikanten schermen allemaal met termen als minder vet, minder verzadigde vetzuren en meer onverzadigde vetzuren. Kokosolie en vierge olijfolie zijn echter, naast goede boter, eveneens goede natuurproducten om mee te bakken. In elk ontwikkeld product zitten echter steeds meer kunstmatige toevoegingen, die er helemaal niet in thuishoren en die niet allemaal onbedenkelijk zijn.

Conclusie

Roomboter staat niet in de Schijf van Vijf, vanwege het gehalte aan verzadigd vet. Het Voedingscentrum raadt dan ook aan om het bij uitzondering te eten. Het kan geen kwaad het af en toe aan uw menu toe te voegen, maar voor dagelijks gebruik kunt u beter voor halvarine of margarine kiezen. Gezouten roomboter is nog minder verantwoord, vanwege het zout dat het bevat. Ook in baksels kan roomboter door margarine vervangen worden.

labels: #Brood

Zie ook: