Als je weleens Amerikaanse recepten gebruikt, kom je het woord ‘broilen’ nog weleens tegen. In het Nederlands spreken we over ovengrill of de grillfunctie van je oven. Letterlijk vertaald betekent ‘broiling’ snikheet. Plaats je het woord in de context van koken, dan staat broilen gelijk aan iets blootstellen aan extreme hitte. In Nederland spreken we van grillen of gratineren, wat je fantastisch kunt doen met de grillstand van je oven.

Je herkent de functie aan het icoontje op je oven dat eruitziet als een kartelrandje, bovenin. Vaak zijn er twee van: een lange kartel en een korte. De lange gebruik je als je véél gaat grillen, bijvoorbeeld een bakplaat vol. Wat de grillstand van je oven precies doet, is intense, directe hitte geven, direct van bovenaf. Broilen of grillen is in feite gratineren, en dus ideaal om gerechten een knapperig, mooi bruin korstje te geven. Daarmee zorg je dat de kaas op je lasagne mooi smelt en bubbelt, dat pizza een heerlijk korstje krijgt en dat ovenschotels eruitzien als goudbruine schilderijtjes.

De Veelzijdigheid van de Oven

De oven is voor velen een onmisbaar apparaat in de keuken. Broodjes, lasagne, pizza, taarten en koekjes zijn populaire ovenbereidingen. Toch hebben veel mensen moeite met het gebruik van de oven: wat is de juiste stand voor gerechten? Is voorverwarmen nou wel of niet nodig? En hoe weet je wanneer een gerecht gaar is?

Tips voor Optimaal Ovengebruik

  1. Ontdek hot & cold spots: Iedere oven is anders, daarom moeten gerechten die je namaakt van recepten regelmatig iets langer of juist korter in jouw oven om perfect te garen. Leer je oven kennen en test zelf uit hoe heet je oven precies is. Een oven kan hetere en minder hete plekjes hebben. Dit test je door een bakplaat te vullen met witte boterhammen. Bak ze in de oven tot ze goudbruin kleuren. De ‘hot & cold spots’ herken je aan de stukjes brood die donkerder of lichter gekleurd zijn.
  2. Wel of niet voorverwarmen: Het is niet altijd nodig om de oven voor te verwarmen, als vuistregel geldt dat gerechten die door de warmte rijzen wel in een voorverwarmde oven gebakken of gebraden moeten worden zoals soufflés, taarten en grote stukken vlees. Om energiezuinig te bakken, kun je bijvoorbeeld afbakbroodjes, lasagnes en ovenschotels direct in een niet-voorverwarmde oven bakken. Voor een knapperiger resultaat kun je de oven uitschakelen en het product nog circa 5 minuten laten doorgaren in de oven.

Verschillende Ovenstanden

Veel ovens hebben meerdere standen, wat is het verschil tussen hete lucht, conventioneel (onder- en bovenwarmte) en de grill?

Hete lucht

De hete luchtstand is vooral handig als je meerdere bakplaten tegelijk wil verwarmen of een gerecht in het midden van de oven wil verwarmen. De warmteplaat aan de achterkant wordt heet en een ventilator verspreidt de warmte door heel de oven. De oven is op iedere plek even warm, dus je kunt hier veel gerechten in bereiden, zoals broodjes, koekjes, frites, ovenschotels, taarten en quiches.

Tip: je kunt gerechten zoals puddings, moelleux au chocolat en crème brûlée ook au bain-marie bereiden in de oven. Zet de schaaltjes met pudding (of moelleux au chocolat of crème brûlée) in een grotere ovenschaal en vul de ovenschaal voor de helft met kokend water.

Conventioneel

De conventionele stand genereert boven- en onderwarmte. De elementen aan de bovenkant en onderkant van de oven worden heet en de warmte verspreidt zich langzaam en gelijkmatig door de ruimte. Hoe dichter de platen bij het boven- of onderwarmte-element staan, hoe sneller ze verwarmen.

Grill

De grill is een spiraalvormig warmte-element dat bovenin de oven is geplaatst. Het wordt zeer snel heet en biedt hierdoor een andere manier van bereiden aan dan hete lucht en conventionele stand. Grillen is vooral bedoeld om bijvoorbeeld kip, ovenschotels en vis een knapperig korstje te geven. Heeft je oven een draaispit? Dan kun je de grillstand met draaispit gebruiken om grote stukken vlees te roosteren.

Hoe Check Je Of Een Gerecht Gaar Is?

Er zijn verschillende manieren om te checken of een gerecht gaar is, afhankelijk van het soort gerecht. Bij vlees, vis, wild en gevogelte hanteer je verschillende kerntemperaturen voor rare, medium rare en doorbakken. Om de gaarheid te checken van taarten, gebak en broden kun je het beste een satéprikker (of een vork) gebruiken. Steek de satéprikker in het midden van het gerecht en als de prikker er droog uitkomt, is het gaar.

Bij koekjes is het vaak net even anders. Sommige koekjes, zoals chocolate chip cookies, moeten juist zacht (en nog nat) in het midden zijn, want die harden uit naarmate ze afkoelen. Bij lasagnes en ovenschotels kun je ook het beste even prikken met een vork, hoewel de vulling hier nog nat kan zijn. Als de ingrediënten warm zijn, de kaas mooi gesmolten is en de eventuele dierlijke producten gaar, kun je de ovenschotel serveren.

De Grillstand in Detail

Bijna elke oven heeft een grillstand. Het oventeken wat hiervoor op de oven wordt gebruikt zie je in de afbeelding hieronder. De grillstand is de warmste stand van de oven. De temperatuur begint vaak bij 230 graden Celsius en kan oplopen tot 300 graden Celsius.

Voordat je gaat grillen is het goed om eerst de oven 10 minuten voor te verwarmen op de grill temperatuur dat jij wilt. Wanneer je gaat grillen in de oven laat je de ovendeur op een kiertje staan. Zo kan de waterdamp die ontstaat ontsnappen uit het kiertje. Doordat je met grillen alleen warmte hebt aan de bovenkant, moet je vlees, vis of groente halverwege het grill proces even gedraaid worden. Zo komt de warmte ook aan de andere klant.

Wil je met grillen alleen een krokante laag creëren plaats dan je vlees vis of groente 5 tot 10 centimeter van de grill. Hoe lang je iets moet grillen in de oven is erg afhankelijk van het product. Een dikker stuk vlees of vis moet weer langer dan een dunner stuk vlees of vis. Met groente net zo. Snijd je groente in dikke plakken, dan heeft het weer langer nodig, dan dat je groente in dunne of kleine stukken snijd.

Gratineren wordt vaak in dezelfde context gebruikt als grillen, maar is dit dan ook hetzelfde? Gratineren is een manier van grillen waarbij voedsel, meestal een gerecht dat in de oven wordt gebakken, wordt bedekt met paneermeel, geraspte kaas of andere ingrediënten en vervolgens onder de grill in de oven wordt gezet zodat de bovenkant goudbruin en knapperig is.

Grillen van Vlees, Vis en Groenten in de Oven

Nu je weet wat grillen is en hoe je moet grillen is het natuurlijk ook handig om te weten hoe je vlees, vis en groente goed kan grillen in de oven.

Vlees Grillen

Het eerste wat je moet weten als je vlees in de oven grilt, is hoe lang het duurt. Dit hangt af van het soort vlees dat je bereid en de dikte van het vlees. Een biefstuk die 2,5 cm dik is zal ongeveer 7 minuten per kant nodig hebben op een middelhoge grill of in een middelmatig hete oven.

  1. Verwarm de oven voor op de grillstand of op een hoge temperatuur (meestal tussen de 200-250 graden Celsius).
  2. Leg het vlees op een rooster boven een bakplaat of op een ovenbestendige grillpan.
  3. Bestrijk het vlees eventueel met olie of marinade.
  4. Plaats het vlees in de oven en grill het gedurende de gewenste tijd. Houd er rekening mee dat de grilltijd afhangt van de dikte van het vlees.
  5. Draai het vlees halverwege de grilltijd om zodat het aan beide kanten gaar wordt.
  6. Haal het vlees uit de oven en laat het even rusten voordat je het serveert.

Vis Grillen

Vis in de oven grillen kan een geweldige manier zijn om vis te bereiden, vooral als u geen fan bent van frituren of bakken in de pan. Het is ook een uitstekende manier voor mensen die vetten en oliën in hun dieet proberen te vermijden. Bij het grillen van vis in de oven kun je het beste kiezen voor stevige witte vis zoals kabeljauw, schelvis of koolvis. Ook kun je kiezen voor zalmmootjes of -filets.

De beste manier om vis te grillen lijkt heel erg op het grillen van vlees in de oven.

  1. Verwarm de oven voor op de grillstand of op een hoge temperatuur (meestal tussen de 200-250 graden Celsius).
  2. Leg de vis op een rooster boven een bakplaat of op een ovenbestendige grillpan.
  3. Bestrijk de vis eventueel met olie of marinade.
  4. Plaats de vis in de oven en grill deze gedurende de gewenste tijd. Houd er rekening mee dat de grilltijd afhangt van de dikte van de vis.
  5. Draai de vis halverwege de grilltijd om zodat deze aan beide kanten gaar wordt.
  6. Haal de vis uit de oven en laat deze even rusten voordat je het serveert. Dit zorgt ervoor dat de vis malser wordt.
  7. Gebruik een thermometer om te controleren of de vis gaar is.

Groenten Grillen

Groenten grillen in de oven is een geweldige manier om groenten te bereiden. Het is gemakkelijk en handig, en je hoeft achteraf minder op te ruimen! Hier zijn enkele tips voor het grillen van groenten in de oven:

  1. Gebruik zware folievellen of bakplaten om uw bakplaat te bekleden voordat u de groenten erop legt. Dit helpt het vocht binnen te houden en voorkomt plakken.
  2. Verwarm de oven voor op de grillstand of op een hoge temperatuur (meestal tussen de 200-250 graden Celsius).
  3. Snijd de groente in gelijke stukken, zodat ze gelijkmatig garen.
  4. Leg de groente op een rooster boven een bakplaat of in een ovenbestendige grillpan.
  5. Bestrijk de groente met een beetje olie en voeg eventueel kruiden of specerijen toe naar smaak.
  6. Plaats de groente in de oven en grill deze gedurende de gewenste tijd. Houd er rekening mee dat de grilltijd van groente afhankelijk is van de soort groente. Bijvoorbeeld courgette, aubergine, paprika, champignons zijn sneller gaar dan bijvoorbeeld rode biet, pastinaak of zoete aardappel.

Extra Tips voor Grillen

  • Zout het vlees kort van te voren (maximaal 15 minuten), dit geeft het vlees extra smaak.
  • Leg het vlees op of tussen de grill. Schrik niet: het vlees plakt eerst vast aan je pan of barbecue, maar het laat vanzelf los.
  • Gebruik een kerntemperatuurmeter als je deze hebt, dit geeft het perfecte resultaat.
  • Geen kerntemperatuurmeter? Let er bij gemalen vlees, zoals hamburgers en worstjes, op dat je het goed gaart.

Grillen met een Grillpan

Nu de avonden zich er steeds meer voor lenen om lekker buiten te eten, kunnen we lekker barbecueën. Maar ook binnenshuis kan je dat heerlijke rooksmaakje aan bijvoorbeeld je biefstuk, zalmfilet of courgette geven. Dit kan je onder andere doen in een grillpan. Doe nooit olie in de pan, maar smeer het product dat je wil grillen lichtjes in met olie. Zet de pan op middelmatig tot hoog vuur en laat goed heet worden. Spetter wat water op de pan om te kijken of hij heet genoeg is.

Producten grillen kan ook in de oven. Ook bij grillen in de oven smeer je -áls je vet gebruikt- het te grillen product in met een klein beetje olie. Doordat je de grillelementen van de oven eerst heel heet laat worden (tot 250 graden) en je dan pas het product vlak eronder legt, ontstaat hetzelfde effect als met de grillpan. Nadeel van grillen in de oven is dat de waterdamp die ontstaat als er vocht uit het product ontsnapt, niet weg kan.

Wacht tot het vanzelf niet meer aan de pan plakt en draai het om met een tang. Zo wordt je eten knapperig aan de buitenkant en vol van smaak. Plakt je eten vast aan de grillpan? Ligt het niet goed op de grillpan of is de pan niet heet genoeg. Laat het product even liggen en keer het pas om als het vanzelf loslaat. Gril tot alle kanten mooi goudgeel gekleurd zijn. Let op voor aanbranden. Zie je zwarte randjes of korstjes? Snijd die weg.

Spoel je grillpan na gebruik schoon met heet water en gebruik geen afwasmiddel. Spoel deze dan na gebruik alleen af met heet water. Zeepsop ontvet de pan te veel waardoor je eten de volgende keer aan de pan blijft kleven en dat kan het eten een bijsmaak geven.

Grillen van Verschillende Soorten Voedsel

Ga je groente, aardappelen of fruit grillen? Maak hier dan dikke plakken van, maar snijdt ze verder zo min mogelijk om vitamines te behouden. Ga je vlees, kip of vis grillen? Snijd vlees of kip dan in kleine stukjes. Zo gaart het sneller en verlies je minder voedingsstoffen. Vis kan je als geheel grillen. Let op met rauw vlees en rauwe vis. Hierin kunnen ziekmakers zitten. Wordt door het goed gaar te maken. Je kunt de temperatuur in het midden van het stuk vlees of vis te meten.

labels: #Oven

Zie ook: