Groente en Fruit uit Nederland: Een Complete Lijst

Groenten en fruit eten volgens de seizoenskalender, doe jij het al? Het is niet alleen lekkerder om verse, seizoensgebonden groenten en fruit te eten, maar het is vaak ook goedkoper, èn het is beter voor het milieu. Bewuster met energie omgaan, dat was voor mij de concrete aanleiding om me wat meer te verdiepen in de seizoenskalender voor groenten en fruit.

Want de ‘footprint’ (transportbelasting voor het milieu uitgerekend in ‘foodmiles’ of ‘voedselkilometers’) van aardbeien die je in de winter van de andere kant van de aarde haalt, is nou niet bepaald gunstig. En als je zoveel mogelijk lokaal en seizoensgebonden eet, help je de lokale producenten en economie ook nog eens.

De seizoenskalender helpt je als je verse, lokale/regionale groenten en fruit wilt kopen. Maar wat is ‘van het seizoen’ eigenlijk? Voor een juiste definitie spelen verschillende aspecten een rol.

Verschillende aspecten van seizoensgebonden producten

Je hebt verse groenten, maar ook groenten en fruit die uit de opslag (o) / koelcellen of zelfs ‘high-tech’ opslag (hto) komen en dus het hele jaar rond verkrijgbaar zijn, zoals aardappelen, uien en appelen. En verder zijn er groenten en fruit van het land of uit (verwarmde) kassen. En natuurlijk heb je lokaal verbouwde groenten en fruit en producten die uit het buitenland komen.

Binnen Europa gaat dat vervoer meestal met de trein of met vrachtwagens, van buiten Europa komen de producten met de boot (b.v. bananen en ananas) of worden zelfs ingevlogen (denk maar aan de rijpe maar dure zgn. En tenslotte zijn er verschillende benaderingen van wat onder seizoensgroente en -fruit valt!

Je kunt het strikt houden bij wat er in een bepaalde maand in Nederland vers is. Of eronder laten vallen wat beschikbaar is in Nederland door opslag. Om ervoor te zorgen dat fruit zo lang mogelijk - buiten het normale seizoen om - zijn consistentie, ingrediënten, kleur en smaak behoudt, kan het bewaard worden in koelcellen bij constant lage temperaturen en hoge luchtvochtigheid. Dat kost dus wel extra energie!

Maar je ziet ook lijsten met seizoensgebonden groenten en fruit die in die maand in andere landen vers geoogst worden. En dan krijg je een rekensommetje, of een dilemma. Groente uit een verwarmde Nederlandse kas kan bijvoorbeeld milieubelastender zijn dan op dat moment vers halen uit Spanje.

Door al deze aspecten zijn de seizoenskalenders best lastig juist te interpreteren en te vergelijken! Wees je daar in elk geval bewust van. En waar staat diepvriesgroente van eigen bodem in dit rekensommetje? Ik heb daar nog geen antwoord op.

Eigenlijk, als je het strikt en puur bekijkt, zijn seizoensgroenten en -fruit lokale producten die niet zijn geproduceerd in verwarmde kassen en/of niet (lang) houdbaar zijn gehouden in koelcellen (opslag of zelfs high-tech opslag). Vers van het land en meteen op je bord is gewoon het beste. Maar ja, dat is er niet voor iedereen.

Tips voor het kopen en eten volgens de seizoenskalender

• Koop en eet volgens de seizoenskalender.
• Let op lokaal geproduceerde groenten en fruit. Ook dat geeft minder impact op het milieu als je het ‘van dichtbij’ haalt. Je kunt rechtstreeks bij de producent/boerderij kopen of op een streekmarkt.
• In de supermarkt staat op het schaplabel of op het etiket waar de groente of het fruit vandaan komt. Zo kun je je eigen afweging maken. Helaas staat er niet bij hoe de groente of het fruit geproduceerd is (b.v.
• Verspil niets en kijk wat je met restjes kunt doen. Van restjes komen trouwens ook de leukste recepten.

Als je een tuin hebt, kun je zelf een moestuintje aanleggen en zelf groente kweken. Hieronder staan per maand de groenten en fruit die je in die maand het beste kunt eten (en met * aangegeven als het een optimale maand is). Veel uit de lijst komt uit Nederland (c.q. kan in die maand uit Nederland komen), maar sommige producten zijn wel beschikbaar in die maand maar komen (altijd) van buiten Nederland of zelfs buiten Europa, zoals grotendeels de bananen, kiwi’s, mandarijnen, mango’s, meloenen, nectarines, perziken of sinaasappelen. Deze producten staan cursief in de lijst. Realiseer je daarnaast dat ook Nederlandse groenten buiten het seizoen niet-duurzaam gekweekt kunnen worden.

Dan wordt er traditioneel geoogst. De eerste asperges steken in de lente echter al de kop op (naargelang de temperaturen in februari of begin maart). Vroeger legden aspergetelers hoge zandbedden aan waaruit de asperges omhoog kwamen. Er zijn al wat asperges, maar het officiële seizoen loopt van 24 april t/m 24 juni. Tegenwoordig start de oogst meestal al veel eerder dan 24 april door ‘vervroegingstechnieken’, zoals zwart UV-bestendig plasticfolie over de aspergebedden trekken waardoor het groeiproces versnelt. Ook worden er wel blaastunnels over de bedden geplaatst en bestaan er verwarmde aspergebedden.

Seizoensgebonden Groenten en Fruit per Maand

Januari

In januari begint de hoeveelheid verse groente van het land een beetje op te drogen. Prei is er bijna altijd, dus ook in januari. Verder ben je aangewezen op Nederlandse klassiekers, zoals bloemkool en boerenkool. Vanuit de koelcel kun je ook nog koken met allerlei wortels, knollen en kolen, zoals pastinaak en rode biet.

Februari

Februari is een echte wintermaand: maar weinig verse groente van het land en al helemaal geen fruit. Favorieten zullen waarschijnlijk boerenkool en prei zijn. Februari is ook de perfecte maand om groente te proberen die minder standaard, maar wel helemaal van het seizoen is, zoals aardperen en winterpostelein.

Maart

Maart is wat betreft seizoensgroenten min of meer een replica van februari, behalve dat de zo gemakkelijke boerenkool niet meer in het lijstje staat. In plaats daarvan kun je koken met raapstelen: net als winterpostelein ook hartstikke lekker in een stamppot. Heb je nog steeds niet aangedurfd om met aardperen of schorseneren te koken? Dan is maart je laatste kans van het jaar.

April

Op het gebied van seizoensgroenten in april echt het spreekwoordelijke licht aan het einde van de tunnel. Voor fruit is het nog te vroeg, maar in de verkrijgbare groente zien we nu eindelijk wat verandering. Fans van het witte goud kunnen voor het eerst weer genieten van witte asperges; zelf vind ik groene asperges lekkerder, maar dat is puur smaak. En je houdt ervan of je haat het, maar de eerste rabarber is ook klaar om geoogst te worden.

Mei

In mei is er eindelijk weer fruit! De vroege rassen van de blauwe bes komen om de hoek kijken en maken de seizoenskeuken weer wat zoeter. Andere sterren in de lente zijn andijvie, spinazie en kropsla, alle drie gezonde, rauw te verwerken groenten. Delicaat en soms wat duur, maar o zo lekker zijn de peultjes die vanaf mei weer van Nederlandse bodem te verkrijgen zijn.

Juni

Tegen het einde van de lente wordt het aanbod aan seizoensgroenten pas echt uitbundig. Echte lekkerbekken verheugen zich al het hele jaar op de nieuwe aardappelen, verse doperweten en verse tuinbonen. En terecht. In juni kun je ook de eerste Nederlandse aardbeien in de winkels verwachten (of in je eigen tuin). Juni is ook de maand dat de favoriete groenten van kinderen goed verkrijgbaar zijn: broccoli en bloemkool.

Juli

Koken met groenten en fruit van het seizoen is wel erg gemakkelijk in hartje zomer. De keuze in juli is enorm en het zal je waarschijnlijk niet lukken om alle 32 mogelijkheden allemaal te proeven deze maand. Mijn persoonlijke favorieten: venkel, sperziebonen, kersen en rode bessen. Sperziebonen zijn geliefd door kinderen, net als bloemkool, broccoli en spinazie. Zelfs kinderen die wat moeite hebben met groente zullen deze maand kunnen smullen.

Augustus

Hartje zomer valt er eindeloos te variëren met groente en fruit uit het seizoen. Veel groente was ook al in juli verkrijgbaar, zoals bleekselderij en sperziebonen. Nieuw in augustus is de verse oogst uit de boomgaard: appels, peren en pruimen. Je merkt echter ook dat de herfst al op de deur staat te kloppen: pompoen, winterwortel en bramen zijn vanaf nu ook verkrijgbaar. 38 in Nederland geteelde mogelijkheden die horen bij het seizoen: geniet ervan!

September

Daar zijn de eerste spruitjes en stoofperen weer! Jazeker, in september is de herfst echt begonnen. Hier en daar vind je zelfs alweer boerenkool. September is daarom echt een spagaatmaand: enerzijds nog zo veel zomerse soorten groente en fruit, maar anderzijds al met een been in de donkere maanden. September is ook de laatste maand dat je nog volop kunt genieten van diverse soorten fruit, zoals aardbeien en bessen. Nog even snel genieten dus!

Oktober

In oktober nemen we definitief afscheid van het fruitseizoen. Op het gebied van groente valt er echter nog verrassend veel te kiezen. Met 31 volop verkrijgbare groenten kun je elke dag wat anders eten. Nieuwe deze maand zijn bijvoorbeeld de winterpostelein en de pastinaak. Oktober is natuurlijk ook het uitgelezen moment om te koken met pompoen, van geroosterd via soep tot in de lasagne of risotto.

November

Middenin de herfst begin je je te realiseren dat het aanbod aan groente toch wel wat begint te slinken. Op het gebied van Nederlands vers fruit kun je alleen nog terecht bij heel erg laat bloeiende appelrassen. Tijd dus voor stamppot en erwtensoep!

December

In de eerste wintermaand van het jaar ben je in de seizoenskeuken vrijwel volledig aangewezen op zogenaamde ‘vergeten groenten’: aardperen, pastinaak, schorseneren en winterpostelein. Maar je kunt ook altijd terugvallen op de groente die je zo onopvallend het hele jaar gewillig gezelschap heeft gehouden: de prei. In december worden de deuren van de koelcel wagenwijd opengezet, waardoor het aanbod gelukkig niet al te beperkt is.

Overzicht van Beschikbare Groenten en Fruit

De onderstaande tabellen geven een overzicht van de beschikbaarheid van diverse groenten en fruitsoorten gedurende het jaar. Let op: de beschikbaarheid kan variëren afhankelijk van het weer en de specifieke teeltmethoden.

Groenten

Fruit

Waarom kiezen voor seizoensgebonden producten?

Wat een variatie! Als het gaat om het kiezen van groente en fruit voor onze dagelijkse maaltijden, is het belangrijk om te streven naar versheid, smaak en voedingswaarde. Gelukkig zijn we in Nederland gezegend met een klimaat dat een verscheidenheid aan groenten en fruit mogelijk maakt gedurende het hele jaar.

Wat zijn seizoensgroenten en -fruit?

Seizoensgroenten en -fruit zijn letterlijk groenten- en fruitsoorten die je koopt in bepaalde seizoenen, omdat ze dan van de Nederlandse akkers komen. Je kunt deze gewoon in de winkel of bij de boer kopen. Bij het schap of op het etiket staat altijd uit welk land de groenten en het fruit vandaan komen.

Voordelen eten volgens seizoenskalender

• Door met de seizoenen mee te eten, geniet je niet alleen voor de beste smaak en voedingsstoffen.
• Seizoensgebonden boodschappen doen is ook goed voor je portemonnee, want die aardbeien, stukjes rabarber, pompoen, winterpeen of mandarijnen hoeven hierdoor een véél kortere reisroute af te leggen voordat ze op je bord liggen. En dat is ook nog eens gunstig voor het milieu.
• Tot slot kan het je inspireren om gevarieerder te eten en nieuwe recepten uit te proberen, omdat je elk seizoen wordt blootgesteld aan verschillende soorten groenten en fruit.

Dankzij deze handige seizoenskalender voor groente en fruit in Nederland weet je precies wat je wanneer in je boodschappenmandje moet leggen.

Seizoenen en hun Groenten en Fruit

Lente (maart, april, mei)

In de lente laat het zonnetje zich eindelijk wat vaker zien. Je krijgt daardoor vaak zin in een frisse groenten- en fruitsoorten, zoals rabarber en frambozen. Maar ook is het weer tijd om heerlijke asperges klaar te maken.

Groenten:

• Asperges
• Spinazie
• Komkommer
• Raapstelen
• Radijsjes
• Tuinbonen
• Broccoli
• Prei
• Sla (verschillende soorten)

Fruit:

• Aardbeien
• Frambozen
• Rabarber

Zomer (juni, juli, augustus)

De zomer is een seizoen vol passie en dat zie je ook terug in de lange lijst aan seizoensgroenten en -fruit. Het is niet moeilijk om in de zomermaanden gezond en gevarieerd te eten. Wat dacht je bijvoorbeeld van een heerlijke salade met paprika, spinazie, ricotta, perzik en komkommer?

Groenten:

• Komkommer
• Courgette
• Tomaten
• Paprika
• Aubergine
• Spinazie
• Bloemkool
• Sperziebonen
• Snijbonen
• Rode bietjes
• Maïs
• Venkel
• Rode kool
• Rucola

Fruit:

• Aardbeien
• Kersen
• Frambozen
• Bosbessen
• Perziken
• Meloenen (verschillende soorten)
• Abrikozen
• Pruimen
• Appels (vroege rassen)

Herfst (september, oktober, november)

In de herfst kruipen we steeds vaker onder een dekentje op de bank. Omdat de temperatuur daalt, krijgen we steeds meer zin in warme (stoof)gerechten met pompoen of stamppot met andijvie of boerenkool. Ook het seizoensfruit, zoals peren en appels, kun je lekker opwarmen en bij je havermout serveren. Genieten!

Groenten:

• Pompoen
• Pastinaak
• Spruitjes
• Witte kool
• Rode kool
• Boerenkool
• Rode bieten
• Schorseneren
• Champignons
• Andijvie

Fruit:

• Druiven
• Peren
• Appels (hoofdrassen)
• Vijgen
• Cranberry's
• Kweeperen

Winter (december, januari, februari)

Bij de winter denk je meteen aan stamppotten, goedgevulde soepen en comfort food zoals stoof- en ovenschotels met aardperen, pompoen, winterpeen, pastinaak of knolselderij. Dat wordt smullen! Er zijn haast geen fruitsoorten die de koude winters in Nederland overleven, daarom genieten we in de winter voornamelijk van mandarijnen en sinaasappels uit Europa, want deze zijn lekker zoet.

labels:

Zie ook:

• Ontdek de Opvallende Groei en Trends in de Nederlandse Export van Groenten en Fruit!
• Welke Groente Past Perfect bij Jouw Hamburger? Ontdek Het Hier!
• Slowcooker Recepten: Aardappel, Groente & Vlees - Makkelijk & Heerlijk!
• Ontdek de Geheimen van Grillz en Tooth Gems: De Ultieme Gids voor Stijlvolle Tandjuwelen
• Bakkerij van Mook Berghem: Heerlijk brood & gebak!