Wil je dat jouw groentes lekker groeien? Dan is het belangrijk te weten wanneer je ze het beste kunt zaaien, uitplanten en oogsten. Ik heb een handig overzicht per groente voor je gemaakt: de moestuingroenten A-Z. Hier vind je ook hoe diep en ver uit elkaar je moet zaaien (wat dichter op elkaar kan vaak best;-)) En natuurlijk welke groentes wat extra voedingsstoffen nodig hebben. Let op! Dit zijn alleen de groentes die ik zelf zaai in mijn mini-moestuin. Ik ga uit van teelt in de volle grond, dus niet in kassen of onder koud/warm glas.

Waarom Groenten Eten Belangrijk Is

De bekende campagne van het Voedingscentrum heeft het ons zeker duidelijk gemaakt: als we gezond willen eten, zullen we elke dag minimaal twee ons groenten en twee stuks fruit moeten eten. Voor volwassenen is het advies zelfs 250 gram groenten. Maar we komen daar met z’n allen maar moeilijk aan.

Zijn er Groenten Die Gezonder Zijn Dan Andere?

Het is dus helemaal niet gek wanneer je jezelf afvraagt of er misschien groenten zijn die gezonder zijn dan andere. Want laten we eerlijk zijn: het zou toch ideaal zijn als er een lijstje van extra gezonde groentesoorten zou bestaan. Hoe graag we het ook zouden willen: een handig overzicht van de gezondste groenten is onmogelijk te geven.

Eigenlijk verdient elke groente een plek in de lijst van gezondste groenten. Ze hebben allemaal hun eigen kenmerken en gezonde stoffen. Wanneer je echt gezond wilt eten, zul je dus moeten afwisselen qua groenten. Eet meerdere keren per dag kleinere hoeveelheden groenten, dat maakt het gemakkelijker om aan de gewenste 250 gram groenten te komen. Hap regelmatig een lekkere snack-komkommer weg of zet een kommetje met heerlijke snacktomaatjes neer. Wanneer groenten zo voor het grijpen staan, eet je ze gemakkelijker weg.

Hoe gemakkelijk een vaststaande opsomming van gezondste groenten ook zou zijn: er bestaat geen wondergroente die alle benodigde voedingsstoffen bevat. En eigenlijk zeggen wij: gelukkig maar, want er zijn zoveel lekkere groentes, dat het jammer zou zijn je maar tot een aantal soorten te beperken. Kies dus voor in je moestuin vooral voor verschillende groenten, die je echt lekker vindt. Wij bieden een enorme hoeveelheid biologische zaden, zodat er altijd wel iets is wat bij jouw smaak past. Of verras jezelf en kies voor een van de vergeten groenten.

Top 7 Gezonde Groenten

Hier zijn zeven groenten die bekend staan om hun hoge voedingswaarde:

  1. Broccoli: Een veelzijdige groente die goed vult en weinig calorieën bevat. Doordat broccoli veel vezels bevat, houdt het je maag en darmen gezond.
  2. Wortelen: Wortelen heb je in verschillende soorten, je kunt ze op veel verschillende manieren klaarmaken en ze zijn een goede bron van vezels. Nachtblindheid is gelinkt aan een vitamine A-tekort en wortels bevatten veel vitamine A.
  3. Paprika: Paprika, en met name de rode paprika, bevat namelijk wel twee keer meer vitamine C dan een sinaasappel. Vitamine C helpt je lichaam met de opname van ijzer, ondersteunt je weerstand en houdt je bindweefsel gezond.
  4. Uien: We weten allemaal wel dat uien een bepaald effect op onze darmen kunnen hebben en dat is precies waarom ze zo gezond zijn: door de vezel inuline worden de goede darmbacteriën gevoed.
  5. Spinazie: Sterker nog, nitraat kan zorgen voor een lagere bloeddruk. Spinazie bevat verder veel vitamine K, dat je nodig hebt om je bloed te laten stollen. En natuurlijk is spinazie een bekende bron van ijzer, dat zorgt voor zuurstofrijk bloed.
  6. Boerenkool: Ook in deze bladgroenten tref je weer veel vitamine A, C en K aan, een hoog ijzergehalte en het is ook nog eens een bron van vezels en koolhydraten.
  7. Kiemgroenten: Kiemgroenten bevatten weinig calorieën, maar zijn wel een bron van vezels. Doordat kiemgroenten zo klein zijn, krijg je in verhouding veel voedingsstoffen binnen.

Factoren Die De Voedingswaarde Beïnvloeden

Naast dat groenten per soort verschillen qua voedingsstoffen, hangt de hoeveelheid van deze stoffen af van een aantal andere zaken. Denk bijvoorbeeld aan het soort bemesting dat je gebruikt, in welk seizoen je groenten geteeld zijn of welke bodem je moestuin heeft. Dit kan allemaal van invloed zijn op de hoeveelheid gezonde stoffen in je groenten. Biologisch geteelde groenten hebben als bijkomend voordeel, dat ze zonder chemische bestrijdingsmiddelen zijn geteeld. Dat houdt overigens niet in dat je je groenten niet meer hoeft te wassen.

Nachtschade: Wat Je Moet Weten

De nachtschade is een groep planten uit de familie van de solanum. Nachtschadeplanten bevatten giftige stoffen, waarvan solanine de bekendste is. Het eten van nachtschade kan dodelijk zijn, maar fruit en groenten die je in de supermarkt vindt zijn eigenlijk veilig om te eten. Dit komt omdat de hoeveelheid van deze giftige verbinding wordt verlaagd tot niet-toxische niveaus zodra de vruchten en groenten rijpen. Zoals je ziet behoren, in tegenstelling wat vaak wordt gedacht, zoete aardappels en courgettes niet tot de nachtschades. Dit geldt ook voor koffie en zwarte peper.

Rijpe nachtschades kunnen kleine hoeveelheden alkaloïdes bevatten zoals solanine, capsaïcine, tomatine en nicotine. Tabak is niet dus de enige nachtschade die nicotine bevat. In feite bevatten verschillende onrijpe nachtschadegroenten zeer kleine hoeveelheden nicotine. De gewassen uit de nachtschadefamilie bevatten zeer veel vitamines (zoals vitamine C), mineralen (kalium) en antioxidanten (bv lycopeen).

Sommige mensen kunnen allergisch zijn voor nachtschades. Klachten die bij een allergie voor nachtschades komen kijken zijn netelroos of huiduitslag, kortademigheid, piepende ademhaling, hoesten, benauwdheid in de keel, bleke huid of zelfs anafylaxie. Anafylaxie is een allergische reactie van het hele lichaam, waarbij dringende medische hulp noodzakelijk is.

Unieke Groenten voor je Tuin

Wil je deze lente wat vreemde en unieke groentes en vruchten in je tuin kweken? Nou, zoek niet verder! Je tuin (of balkon) in de lente en zomer tot leven zien komen, is het leukste wat er is. In dit artikel bespreken we wat minder bekende, unieke soorten groente en fruit om dit jaar in je tuin te kweken.

Wanneer het teeltseizoen van start gaat, fantaseren veel mensen over een moestuin. Wat is er nu immers beter dan in de zomer liefdevol je planten verzorgen om er in de herfst heerlijke maaltijden mee te maken? Maar variatie is de spijs des levens. Het is dan ook hoog tijd om deze zomer eens wat minder bekende, verrassendere groentesoorten in je tuin te zetten.

  • Lemon Apple Komkommer: De komkommer is rond en geel, net als een citroen, en heeft een wat zoete smaak die aan appel doet denken. De Lemon Apple komkommer is overheerlijk in een verfrissende zomerse salade, maar je kunt de groente ook prima met een dipsaus eten.
  • Gele Tomaten: Deze tomaten krijgen een levendige, bijna nep ogende, gele kleur. Je kunt ze direct eten of in een salade verwerken; ze hebben een sterke, zure smaak die gerechten tot leven brengt en je mond compleet verwent.
  • Romanesco Broccoli: Je kunt romanesco broccoli het beste rauw of heel licht gekookt of gestoomd eten.
  • Stambonen Stamkievits: Ze zijn wit en rood, met waanzinnig gekleurde spikkels. Daarmee vallen ze behoorlijk op tussen het groen van typische tuingroente. Ze zien er misschien vreemd uit, maar vertonen veel overeenkomsten met andere boonsoorten.
  • Great White Vleestomaat: Deze tomaten zijn erg vlezig en sappig en zijn lekker op sandwiches of gegrild naast een biefstuk. De planten blijven het hele teeltseizoen fruit produceren, wat top is als je de tomaten regelmatig wilt gebruiken. Maar wees wel gewaarschuwd; de tomaten zijn zo groot en sappig dat de planten erg dorstig zijn. Dit betekent dat ze veel water nodig hebben.
  • Ethiopische Aubergine: Je kunt zowel de vruchten als de bladeren eten, waardoor dit een veelzijdige groente is. Ondanks de naam is deze groente eigenlijk een soort tomaat die tot de nachtschadefamilie behoort.
  • Paarse Tomaten: De naar de zon gerichte kant van de vruchten van deze heirloom soort krijgt een prachtige paars-zwarte kleur. De naar de schaduw gerichte kant krijgt daarentegen een dieprode tint. Deze tomaten zijn met name speciaal vanwege de kleur.
  • Varenkrullen: Varenkrullen zijn uitsluitend in de vroege lente verkrijgbaar. Sommige mensen plukken ze in het wild, en ze dienen als een smakelijke aanvulling op verse salades, maar je kunt ze ook koken of blancheren.
  • Paarse Morgenster: Je kunt ze op verschillende manieren bereiden, wat overigens voor de meeste wortelgroenten geldt. Je kunt ze blancheren, koken, frituren of er zelfs een mooie puree van maken.
  • Tomatillo: Tomatillo's hebben een taaie schil die je er voor gebruik af moet halen. Je kunt ze rauw of gekookt eten en ze hebben een friszure, zoete smaak. Ze zijn ook een bekend ingrediënt in salsa verde.

Als je de zaden van vreemde groentes in je tuin plant, staat je een visuele belevenis te wachten. Maar na het oogsten, kun je ook hele nieuwe culinaire werelden betreden. Deze groentes zijn fantastisch om eens mee te experimenteren. Dit is waarschijnlijk ook het leukste aspect van het kweken van ongebruikelijke groenten; het vreemde uiterlijk is slechts een bonus!

Gemiddelde Groente-inname in Nederland

We eten gemiddeld 153 gram groente per dag. Volwassenen (167 gram) eten meer groente dan kinderen (100 gram). De groente-inname neemt toe met de leeftijd.

Bewaaradvies

Groente is niet langer dan 2 tot 5 dagen te bewaren. Drogen of inleggen in zuur is een optie om groente langer te bewaren. De smaak en structuur gaan achteruit. Hoe snel de kwaliteit achteruit gaat, hangt af van de soort groente.

Bereidingstips

Er zijn verschillende manieren om groente klaar te maken, zoals koken en stomen. Door het verwarmen van groente kan het lichaam de voedingsstoffen gemakkelijker uit de groente opnemen. Voedingsstoffen worden gemakkelijker door het lichaam opgenomen uit bereide groenten. Er gaan echter wel vitamines verloren, tot 50% van de vitamines bij het koken. Kook groente daarom niet langer dan nodig te koken in weinig water. Het is beter om groenten te blancheren of te stomen, zo blijven de meeste vitamines behouden. Voorgesneden groente kan minder vitamine C bevatten dan ongesneden groente. Door het schillen en snijden gaat vitamine C verloren.

Bestrijdingsmiddelen

Op groente kunnen bestrijdingsmiddelen achterblijven. Deze middelen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit controleert of er niet meer resten op groente zitten dan wettelijk is toegestaan. In de biologische sector worden minder bestrijdingsmiddelen ingezet. De middelen die gebruikt worden, zijn van natuurlijke oorsprong.

Natuurlijke Gifstoffen in Groenten

In sommige groenten zitten van nature hele kleine hoeveelheden natuurlijke gifstoffen. Dat zijn er zo weinig dat ze niet schadelijk zijn voor de gezondheid. In groene tomaten zit de natuurlijke gifstof tomatine. In de groene delen van aardappelen zit de natuurlijke gifstof solanine. Deze groene delen van de aardappel kun je niet eten en kun je het beste wegsnijden. Sommige groenten kun je beter niet rauw eten vanwege de natuurlijke gifstoffen.

Voordelen van Groente Eten

  • Lager risico op hartziekte en beroerte.
  • Lagere kans op darmkanker.
  • Consumptie van groene bladgroente geeft een lager risico op diabetes type 2 en longkanker.

Groente eten is dus goed voor de gezondheid. Er is niet één groente die in alle voedingsstoffen kan voorzien. Het is daarom belangrijk om verschillende soorten te eten om alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen. Groente bevat weinig calorieën, maar wel veel voedingsvezels. Voedingsvezels beschermen tegen chronische ziekten.

Belangrijke Voedingsstoffen in Groente

Groenten bevatten veel vitamines en mineralen en voedingsvezels. Denk aan vitamine C, vitamine A, foliumzuur, kalium, ijzer en calcium. Daarnaast bevatten ze veel bioactieve stoffen, zoals carotenoïden. De hoeveelheid voedingsstoffen verschilt per groentesoort en is afhankelijk van het seizoen en klimaat.

Vitamine C zit vooral veel in spruitjes en gele en rode paprika. Carotenoïden worden omgezet in vitamine A. Foliumzuur zit vooral in donkergroene bladgroenten zoals spinazie, postelein, paksoi, andijvie en snijbiet. Groenten zijn de beste leverancier van foliumzuur. Kalium is belangrijk voor een normale bloeddruk. IJzer zit vooral in groene groenten.

Seizoensgroenten

Groenten van het seizoen zijn minder belastend voor het klimaat dan geïmporteerde groenten die met het vliegtuig worden ingevlogen of groenten uit gasgestookte kassen. Als je meer rekening wilt houden met de milieu-impact, kun je kiezen voor groente met een Topkeurmerk. Het On the way to PlanetProof-keurmerk stelt onder andere eisen aan het watergebruik tijdens de teelt.

Overzicht van Groentesoorten

Hieronder vind je een alfabetisch gerangschikte lijst van diverse groentesoorten:

  • Aardappel
  • Andijvie
  • Aubergine
  • Bieten
  • Bleekselderij
  • Bloemkool
  • Boerenkool
  • Broccoli
  • Champignons
  • Courgette
  • IJsbergsla
  • Knolselderij
  • Komkommer
  • Paprika
  • Prei
  • Radijs
  • Rode kool
  • Sla
  • Snijbonen
  • Spinazie
  • Spruiten
  • Tomaten
  • Uien
  • Wortelen
  • Witte kool

Indeling van Groentesoorten

Groentes kun je op verscheidene manieren indelen:

  1. Botanische indeling: Dit is de meest gehanteerde manier om groentes in soorten in te delen.
  2. Kleur: Soms worden groentes ook gesorteerd naar kleur. Onder andere voedingsconsulenten maken soms dit onderscheid om zo op een eenvoudige manier te kunnen variëren met je voedselinname.
  3. Voedingswaarde: Naast de ruwe verdeling in kleur kun je natuurlijk ook specifieker naar de voedingswaarde kijken.
  4. Keuken: Elke keuken gebruikt weer z’n eigen groentes en combinaties daarvan.
  5. Wijze van bereiden: De enige echt logische indeling is om groentes die rauw gegeten worden te scheiden van groentes die (meestal) eerst bereid moeten worden.
  6. Vergeten groenten: Dergelijke groentesoorten noemen we ook wel vergeten groenten. Dat kunnen zeldzame varianten zijn, zoals blauwe aardappels, of vrijwel onbekende planten, zoals melde.
  7. Seizoensgroenten: Daarom kan het nuttig zijn te kijken welke groentes er in het seizoen zijn. Ook omdat dit voor diezelfde kok een leuke manier is om gedurende het jaar te kunnen variëren.

Groente-abonnement

Je kunt ervoor kiezen om een groente-abonnement te nemen. Telers gebruiken zaden die minder gevoelig zijn voor plagen en ziekten. Er worden geen of slechts minimaal bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Milieu-impact

De milieudruk van groente is laag en is per kilo vergelijkbaar met andere plantaardige productgroepen, zoals granen, peulvruchten en brood. De teeltfase draagt met afstand het meeste bij aan de klimaatbelasting van groente. In Nederland komen groente uit de volle grond, uit de plastictunnel, uit de onverwarmde of uit de verwarmde kas. Ook wordt een deel geïmporteerd. Op verse en verpakte groente moet verplicht het land van herkomst staan.

labels:

Zie ook: