De zoute krakeling, ook bekend als pretzel of brezen, is een populair gebakken product, gekenmerkt door zijn knoopvorm en vaak bestrooid met grof zout. Deze lekkernij komt in diverse soorten en maten voor, variërend van zacht tot hard en groot tot klein. Oorspronkelijk afkomstig uit centraal Europa, zijn pretzels waarschijnlijk verspreid door Joodse families over Europa en later naar Amerika. De kleinere variant wordt vaak als zoutje bij een drankje gegeten.

De Geschiedenis en Verspreiding van Krakelingen

De zoete krakeling is meestal een koek van gist- of korstdeeg en kenmerkt zich door zijn specifieke vorm. Het deeg wordt in een lange sliert gerold, waarna de uiteinden kruislings teruggeslagen worden naar het midden van de sliert. Grote krakelingen worden vaak op begrafenissen en crematies bij een kopje koffie geserveerd. Er bestaan ook plaatselijke varianten op de krakeling.

Plaatselijke Varianten: Heukelum en Geldermalsen

Aan de rivier de Linge worden van oudsher meerdere soorten krakelingen gebakken, zoals in het plaatsje Heukelum. De Heukelumse krakeling lijkt meer op een Zeeuwse bolus, maar is wel minder zoet. De plaatselijke bakker bakt ze nog steeds, maar houdt het recept geheim. Rond Geldermalsen, ook aan de Linge gelegen, worden wat dikkere krakelingen met een vergelijkbaar recept gebakken, die door donkere basterdsuiker zijn gerold. Deze wordt vaker in de frituur gebakken en ook speciaal bij oud en nieuw gegeten.

De Geraardsbergse Krakeling: Mastel

In Oost-Vlaanderen, in Geraardsbergen, worden krakelingen als een ringvormig broodje gebakken, plaatselijk ook wel ‘mastel’ genoemd. Mastellen zijn in Vlaanderen meestal gistbroodjes met een gat in het midden, waardoor ze op donuts lijken. Deze worden ook gebruikt bij een historisch feest in de stad om er mee te gooien (de krakelingenworp).

De Krakelingenworp in Geraardsbergen

Aan het einde van de stoet trekken de druïden, de deken, het stadsbestuur, de broodmandendragers en duizenden toeschouwers naar de top van de Oudenberg. De deken (de geestelijke overheid) bidt samen met het stadsbestuur (de wereldlijke overheid) de litanie van Onze-Lieve-Vrouw in de Oudenbergkapel, terwijl de menigte rond het podium plaatsneemt om zoveel mogelijk krakelingen te vangen. Vooraleer ze de ca. 10.000 krakelingen mogen gooien, moeten de deken, de burgemeester, de schepenen en de gemeenteraadsleden uit een 400 jaar oude zilveren coupe een slok wijn met een levend visje opdrinken. Daarna gaat de eigenlijke krakelingenworp van start.

Eén broodje bevat een briefje dat recht geeft op de gouden krakeling: een uniek juweel in de vorm van het beroemde broodje, telkens ontworpen door een andere lokale juwelier.

Variaties op het Krakeling Recept

Krakelingen worden ook van bladerdeeg gebakken, oorspronkelijk wel uit wat schraler bladerdeeg, dus met in verhouding minder roomboter. Strooi bloem op het aanrecht en stapel de plakjes bladerdeeg op elkaar. Rol ze met een deegroller uit tot een grote lap van ongeveer 20 bij 30 centimeter. Gebruik in plaats van suiker met kaneel, 2 eetlepels grof zeezout. Men kan het bladerdeeg ook met losgeslagen ei bestrijken en dan met grof zout bestrooien. Wat fijn gemalen komijn smaakt er over gestrooid lekker bij. Afbakken in een oven van 200 graden gedurende ongeveer 12 tot 15 minuten. Niet te donker laten worden en op een rooster laten afkoelen.

Recepten voor Gezondere Krakelingen

Net als ieder mens hebben ook onze renners behoefte aan zoete of hartige snacks en die hoeve niet per se slecht te zijn. Sterker nog: voeding is niet gezond of ongezond. Het is geen zwart-wit verhaal, maar je zou wel kunnen zeggen dat een gerecht voedzaam of minder voedzaam is. Bak of maak je zelf wat lekkers, dan is het voeding op maat! Je kunt zelf kiezen wat je erin stopt. Het is verser, voedzamer en zonder onnodige toevoegingen zoals in de kant-en-klaar variant. Zo kan je er bijvoorbeeld voor kiezen een eiwitrijke snack te bakken door bewuste ingrediënten te kiezen, zoals wij in onderstaande recepten hebben gedaan.

Eiwitrijke Banaan Cake

Ingrediënten:

  • 250 gram volkoren meel

Bereidingswijze:

  1. Verwarm de oven voor op 175 graden.
  2. Prak/pureer de banaan fijn met een vork in een beslagkom.
  3. Voeg het water en eiwitpoeder toe en mix het geheel met een staafmixer tot het eiwitpoeder goed is opgelost.
  4. Kluts de eieren in een aparte kom en voeg al kloppend de suiker, walnootolie, gepureerde banaan en Skyr toe. Blijf een paar minuten kloppen/mixen totdat alles goed gemengd is met elkaar.
  5. Voeg het meel en bakpoeder toe en roer alles totdat er een dik, bondig deeg ontstaat.
  6. Roer als laatste voorzichtig de blauwe bessen er door.
  7. Beleg een cakevorm met een vel bakpapier.
  8. Verdeel 50 gram havermout over de bodem en schep het cakebeslag in de vorm.
  9. Garneer met de overige 50 gram havermout.
  10. Zet de cake ongeveer 45-50 minuten in de voorverwarmde oven.

Eiwitrijke Brownies

Bereidingswijze:

  1. Verwarm de oven voor op 175 graden.
  2. Klop en mix de suiker, sinaasappelsap, merg van de vanille en chocolade pudding in een kom.
  3. Smelt de boter en roer dit door het chocolademengsel.
  4. Mix het eiwitpoeder door het mengsel net zolang totdat er geen klontjes meer zijn.
  5. Meng het meel, cacaopoeder, eiwitpoeder en bakpoeder door elkaar.
  6. Schep al roerend het droge meel mengsel door het chocolademengsel.
  7. Beleg een vierkante bakvorm met een vel bakpapier en schep het brownie beslag erin.
  8. Zet in de voorverwarmde oven voor 30-45 minuten. De binnenkant mag nog een beetje moist zijn.
  9. Haal uit de oven en laat het afkoelen.
  10. Smelt de chocolade au bain marie, door een metalen kom bovenop een pannetje met kokend water te zetten.

labels:

Zie ook: