Wanneer je vacatures leest, zie je vaak een hele rits aan eisen. Functie eisen, pré’s, opleidingen, ervaring etc. Dit kan best ontmoedigend zijn, zeker wanneer je van jezelf weet dat je ondanks die eisen wel in het profiel past en jezelf in die functie ziet. In dit artikel nemen wij je mee in de wereld van eisen.
Wat zijn Pré’s?
Het woord pré betekent ‘iets gunstigs’ of ‘iets nuttigs’. Synoniemen zijn ‘pluspunt’ of ‘voordeel’. Een voorbeeld in een vacature is ‘kennis van Revit is een pré.’ Hier staat dus dat het een voordeel is als je kennis hebt van Revit, maar geen eis. Onthoud dit bij het solliciteren op een functie en til er niet te zwaar aan.
Harde Eisen: Wat Je Moet Weten
In tegenstelling tot pré’s zijn harde eisen vaak wel een ding om rekening mee te houden. Zo kun je met een communicatie opleiding wel willen solliciteren op een vacature als architect, maar je mist dan toch echt de basiskennis die een architect nodig heeft. Dat hoeft echter niet te betekenen dat harde eisen niet flexibel kunnen zijn. Vaak zie je bij de functie eisen HBO werk- en denkniveau staan. Laat dit niet meteen afschrikken wanneer jij bijvoorbeeld MBO hebt gedaan. Het betekent namelijk niet dat jij per definitie niet geschikt bent, maar meer dat zij een bepaalde denkniveau verwachten.
De 80%-20% Regel
Wanneer je vacatures leest en overweegt om te solliciteren is het belangrijk om de 80%-20% regel in acht te nemen. Voldoe jij aan 80% van vacature eisen? Dan ben jij een geschikte kandidaat. Over het algemeen kun je de overige 20% bijleren, compenseren of blijkt dat je dat niet altijd nodig hebt. Onthoud; de perfecte kandidaat bestaat niet.
Organisaties zoeken altijd naar iemand die naast het vervullen van de functie ook goed bij de organisatie past. Karakter en goed in een team passen kun je niet bijleren, skills wel. Er is altijd ruimte om te ontwikkelen en te groeien in jouw rol als kandidaat. Stel je ziet een vacature van projectleider en er wordt 5 jaar ervaring gevraagd. Maar jij hebt pas 3 jaar ervaring als werkvoorbereider. Kan jij dit?
Omgaan met Onzekerheid over Functie-eisen
Functie eisen kunnen zorgen voor onzekerheid en kunnen je aan het twijfelen brengen. Moet je überhaupt wel solliciteren? Kan jij dit wel? Ga uit van je kracht. Zie jij jezelf terug in de omschrijving, past de organisatie bij je en ben je bereid om bij te leren en jezelf te ontwikkelen? Dan ben je geschikt om te solliciteren. Organisaties lijken altijd opzoek naar iemand met 10+ jaar ervaring, onder de 30, met drie afgeronde studies. Dit is natuurlijk niet realistisch, dus laat dat je niet beïnvloeden.
Van Traditioneel Werven Naar Vaardigheidsgericht Werven
In een tijd van arbeidsmarktkrapte lijkt het vinden van geschikt talent een uitdaging. Maar wat als we eens niet te snel oordelen op basis van werkervaring en diploma’s. Uit een werkgeversonderzoek vanuit het UWV blijkt dat werkgevers steeds meer waarde hechten aan de vaardigheden van sollicitanten bij personeelswerving. Werkervaring en/of diploma’s worden minder belangrijk.
Harde en Zachte Vaardigheden
Werven op basis van harde en zachte vaardigheden kent veel voordelen. Vaardigheden kunnen we onderscheiden in harde en zachte vaardigheden. Harde vaardigheden of hard skills zijn meetbare vaardigheden, die je vooral gebruikt voor een specifieke functie. Denk aan programmeurvaardigheden, marketingvaardigheden of het werken met programma’s, zoals bijvoorbeeld Photoshop, Adobe en Excel. Onder hard skills verstaan we ook aantoonbare kennis uit een specifiek vakgebied.
Zachte vaardigheden of soft skills zijn functie-eisen die je niet direct kunt meten. Het zegt meer over de persoon zelf. Een voorbeeld van een zacht selectiecriterium is dat je communicatief vaardig bent. De werving en selectie op basis van vaardigheden wordt steeds vaker toegepast.
75% van de werkgevers uit het werkgeversonderzoek van het UWV vindt het belangrijk om goed naar de vaardigheden te kijken bij de werving en selectie. Daarnaast hecht 61% van de werkgevers ook waarde aan specifieke vakkennis. En van alle ondervraagden vindt 41% het meenemen van de juiste diploma’s en certificaten bij de werving nog belangrijk en 28% enigszins belangrijk.
7 op de 10 werkgevers heeft in 2021-2022 weleens een vacature ingevuld met kandidaten die niet voldeden aan de gestelde functie-eisen. Vooral de gevraagde werkervaring werd vaak losgelaten als harde eis. Wanneer een kandidaat niet volledig voldeed aan alle eisen dan zetten werkgevers een scholingstraject in.
EVC: Erkenning van Verworven Competenties
Wist je dat je vaardigheden kunt laten toetsen en vastleggen bij het EVC centrum in Nederland? De afkorting ‘EVC’ staat voor Erkenning van Verworven Competenties. Dat betekent dat mensen zonder ervaring of een diploma voor een bepaald vakgebied toch een erkenning kunnen krijgen van hun competenties. Dit is handig wanneer je bijvoorbeeld een carrièreswitch wilt maken en toch unieke competenties voor een nieuwe functie wil laten vastleggen.
Aanbestedingen en Harde Eisen
Het is vaste (Europese) rechtspraak dat een aanbestedende dienst verplicht is om alle voorwaarden en modaliteiten van de gehele gunningsprocedure op een duidelijke en ondubbelzinnige wijze te formuleren. Dit stelt de aanbestedende dienst in staat om na te gaan of de offertes van de inschrijvers beantwoorden aan de criteria welke op de betrokken opdracht van toepassing zijn. Deze verplichting lijkt voor de hand te liggen maar in de praktijk bestaat hierover nog wel eens onduidelijkheid.
Voorbeeld uit de Rechtspraak
Zo ook in een zaak waarin de voorzieningenrechter van de Rechtbank Assen onlangs uitspraak heeft gedaan (Vz. Rb. De gemeente heeft een openbare aanbesteding georganiseerd met betrekking tot de levering (huur) van repromachines en (kleuren) multifunctionals. Het gunningscriterium is de laagste prijs. In de opdrachtomschrijving is een hoofdstuk over de ‘acceptatiefase’ opgenomen. Daarin is voorgeschreven dat, vóórdat er kan worden overgegaan tot een definitieve gunning, de aanbesteder in samenwerking met de opdrachtnemer een acceptatietest zal moeten uitvoeren. Indien de acceptatietest naar tevredenheid van de gemeente is afgerond, zal de overeenkomst worden gesloten. Wanneer de inschrijver hieraan niet voldoet, zal de inschrijver direct worden uitgesloten.
De gemeente heeft in het voor deze opdracht opgestelde Programma van Eisen de verplichte opties vermeld die gelden voor de door de inschrijver aan te bieden machines. Eén van de eisen is dat de afdruksnelheden met niet meer dan 20% mogen teruglopen bij gebruik van zwaardere papiersoorten (> 100 grs). Nadat de acceptatietest, met gebruikmaking van papier van 200 gram, door de inschrijver met de laagste prijs onsuccesvol was verlopen, is deze door de gemeente uitgesloten.
In aanvulling op de Europese jurisprudentie, acht de rechter in deze zaak verder van belang dat de inschrijver (veel) kennis heeft van de branche waarop de opdracht van de gemeente in dit geval betrekking had. Verder benadrukt de rechter nog eens, dat het voor een inschrijver van belang is dat alle eisen in hun onderlinge samenhang moeten worden gelezen.
Factoren bij de Interpretatie van Eisen
Bij de uitleg wat van een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver mag worden verwacht zijn in ieder geval twee omstandigheden (mede) van belang volgens de voorzieningenrechter van de Rechtbank Assen. De mate van kennis die een inschrijver van de desbetreffende markt/branche heeft en de onderlinge samenhang van de gestelde eisen. Een inschrijver moet, bij het indienen van zijn offerte, zeker weten dat hij alle eisen goed heeft begrepen.
Programma van Eisen (PvE)
Voor elk ontwerp gelden bepaalde doelen, voorwaarden, en beperkingen. Die leg je vast in een programma van eisen (PvE). De criteria in het programma van eisen wil je zó formuleren dat ze de ontwerpruimte zo min mogelijk inperken. Je wil vastleggen wat je wil bereiken, niet hoe je dat gaat doen.
Wanneer er criteria in een programma van eisen staan zoals ‘het mechanisme moet van staal zijn’, terwijl het eigenlijke doel is om een zo sterk en stijf mogelijke constructie te ontwerpen, dan heb je de ontwerpvrijheid nodeloos ingeperkt. Zo’n eis is eigenlijk geen ontwerpcriterium. Het is een specificatie. In plaats van een meetlat om het ontwerp mee te beoordelen is het een voorgeschreven ontwerpbeslissing, een stuk van het ontwerp dat al vast ligt. Hoe minder specificaties, hoe beter. De kans is dan groter dat je echt iets verrassends kunt verzinnen. Maar vaak zijn er wel degelijk een aantal elementen van het ontwerp die al gegeven zijn. Specificaties neem je op onder een apart kopje, achteraan het programma van eisen.
Soorten Criteria
Er zijn verschillende soorten criteria. Vaak draait een ontwerpproject erom dat het ontwerp met beperkte middelen een bepaald doel weet te bereiken. Het doel definieer je in functionele eisen. Functionele eisen en randvoorwaarden vormen het minimum waar een ontwerp aan moet voldoen. Maar als ontwerper ga je altijd op zoek naar meerdere manieren om binnen de randvoorwaarden te voldoen aan de functionele eisen. Je wil niet zomaar een oplossing, je wil een zo goed mogelijk ontwerp.
In functionele eisen leg je vast wat een ontwerp in ieder geval moet kunnen. Wat moet het ontwerp precies gaan doen? Deze criteria moeten zo geformuleerd zijn dat ze een harde grens hebben. In randvoorwaarden leg je vast welke middelen je wel en niet in mag zetten om de doelen uit de functionele eisen te bereiken. Randvoorwaarden beperken de ontwerpruimte. Voorbeelden hiervan zijn maximale kosten, minimale levensduur, en/of bepaalde afmetingen waar het ontwerp binnen moet blijven.
Wanneer aan de minimale voorwaarden is voldaan, vormen prestatiecriteria de meetlat waarmee de kwaliteit van een ontwerp beoordeeld kan worden. Wat maakt het beter of slechter? Welke eigenschappen wil je minimaliseren of maximaliseren?
Toetsbaarheid van Criteria
Voor álle criteria - voor functionele eisen, randvoorwaarden, prestatiecriteria, én voor specificaties - geldt dat ze toetsbaar geformuleerd moeten zijn. Dat wil zeggen: voor elk criterium moet het mogelijk zijn om objectief vast te stellen of en in hoeverre een ontwerp eraan voldoet. Neem bijvoorbeeld het ontwerpdoel ‘het ontwerp moet gemakkelijk te produceren zijn’. Wat betekent ‘gemakkelijk’ hier? Dit criterium is te algemeen geformuleerd. Is het belangrijk dat het snel te produceren is? Met weinig energie? Op een manier die voor ongeschoolde werknemers te begrijpen is? Of willen we vooral dat het weinig arbeid kost? Simpelweg dat het goedkoop is? Of met weinig investering in nieuwe productiemiddelen? Dit zijn allemaal verschillende manieren om dit criterium concreter te maken.
Requirements in Software Ontwikkeling
Requirement is een veelgebruikte term binnen softwareontwikkeling. Toch is de betekenis ervan niet altijd duidelijk. In de praktijk gebruiken veel mensen het woord eis als synoniem voor requirement. Dit is onterecht, omdat niet alle eisen tevens requirements zijn. It-projecten en -systemen moeten naast requirements nog aan een heleboel andere eisen voldoen. Veel van die eisen hebben een sterke relatie met requirements en worden daarom vaak voor requirements aangezien.
Soorten Eisen in IT-Projecten
- Projectmanagement eisen: Dit zijn eisen waaraan het project moet voldoen die te maken hebben met kosten, doorlooptijd, bemensing, projectfasering, ontwikkelproces en op te leveren producten.
- Design constraints (technische beperkingen): Zijn eisen die voorschrijven dat bepaalde technologieën gebruikt moeten worden of dat de requirements op een bepaalde manier geïmplementeerd moeten worden.
- Business rules: Dit zijn regels die een bepaald aspect van de business definiëren of beperken.
Conclusie
Het begrijpen van het verschil tussen harde eisen, pré’s en vaardigheden is essentieel bij het zoeken naar een baan of bij het deelnemen aan aanbestedingen. Door de juiste interpretatie en voorbereiding kun je je kansen aanzienlijk vergroten.
labels: #Ei
