We gebruiken nogal eens willekeurige etenswaren in onze uitspraken. Of zijn ze toch niet zo willekeurig? Als iets van slechte kwaliteit is of niet goed, zeggen we dat ‘iets niet te pruimen is’.

Hoewel mieren dan vast ook gek zijn op rijpe pruimen, heeft de uitdrukking ‘niet te pruimen’ (= heel vies) daar eigen weer bar weinig mee te maken.

Het werkwoord pruimen komt uit het soldatenslang, waar het 'verdragen' betekent. (1914) (inf.) niet te aanvaarden, te verwerken.

De uitdrukking wordt o.a. gebruikt in contexten als:

  • "Se kenne joú nie pruime!"... proestte Kee terug.
  • Ze pruime me niet! Ze luste aan de kaai geen èènarm-met-een-stukkie-toe!
  • D'r zijn overal stakingen, er is onrust en dat kan 't kapitaal niet pruimen.
  • Het jong pruimde het programma echter niet en zeurde om het andere net.
  • Gemma, ik zal je uitleggen waarom de mensen je niet pruimen.
  • Voor vijf van de negen VHP-parlementsleden in de Front-actie is Harold Ramdhanie als Lachmons keus voor het vice-premierschap naast Venetiaan, niet te pruimen.
  • Natuurlijk, media zijn boodschappers en de boodschap die zij moesten brengen was een negatieve: de volksmond pruimde Sport 7 niet.

Pruimen in Spreekwoorden en Gezegden

Pruimen komen best vaak voor in spreekwoorden en gezegden. Hoeveel spreekwoorden en gezegden met pruimen in de hoofdrol kent u?

  • Een zuurpruim.
  • Tussen pruimen en krenten zitten.
  • Aan een boom zo volgeladen, mist men vijf, zes pruimpjes niet.
  • Dat is één zonder steen, had de pruimendief gezegd, en hij beet in een slak.
  • Zeg eens pruim en hou de mond dicht.
  • Zij kan wel op een pruimesteen draaien.
  • Hij/zij weet van God noch zure pruimen. Hij/zij weet niets hiervan.
  • Of kent u ‘tot in de pruimentijd’ nog? Een afscheidsgroet om te zeggen ‘tot over een poosje’.

Dit kan volgens Onze Taal ook nog een schuine grap zijn, als verwijzing naar pruim in de betekenis van het vrouwelijk geslachtsdeel.

De Pruim als Vrucht

Een pruim is een veelzijdig stuk fruit, wat niet weg te denken is in de (na)zomermaanden. Van juli tot en met september komt de vrucht van Nederlandse bodem. Dat is dus de beste tijd om hem te eten! De pruim wordt liefkozend de koningin van de nazomer genoemd.

Maar 3 maanden per jaar komen pruimen dus van eigen bodem, de rest van het jaar halen we ze onder andere uit Spanje, Chili, Israël en Zuid-Afrika. Er zijn meerdere soorten, maar de beroemdste is de Reine Claude.

De vrucht groeit aan een boom die wel 3 tot 7 meter hoog kan worden. De smaak is over het algemeen zoet, maar per ras zitten er wel verschillen. Zo zijn er ook pruimen die zoetzuur of wat zuurder zijn. De smaak is het beste als de vrucht goed rijp is. Wanneer ze geplukt worden, rijpen ze namelijk niet meer verder.

Mocht u een eigen boom hebben of de vrucht plukken in een pluktuin, zorg dan dat de pruim goed rijp is. Anders zal de vrucht zuur smaken. Wanneer u pruimen uitzoekt in de winkel, zorg dan dat de vrucht stevig aanvoelt en een gave schil heeft. Als ze gedeukt zijn, rotten ze sneller.

Bewaar pruimen niet in de koelkast (alleen als het echt heel warm is), ze kunnen namelijk niet tegen de koude temperaturen. Maar zoek wel een koelere plek in huis, tussen de 12 en 15 graden vindt de vrucht het prettigst. Dan zijn ze tot 5 dagen houdbaar. Wilt u de vrucht invriezen?

Culinaire Toepassingen van Pruimen

Pruimen kunt u gewoon zo eten, met schil en al. Let wel op de pit die in het midden zit. Maar de vrucht kan ook in veel verschillende soorten gerechten verwerkt worden. Door de yoghurt, kwark of vla is het lekker. Of maak er een pruimencrumble van. Gedroogd is het lekker bij stoofvlees of Marokkaanse gerechten die in een tajine worden gemaakt.

Het is ook makkelijk om zelf jam te maken van pruimen. Heel Holland Bakt heeft een recept ervan online staan. Maar een pruimenvlaai is naast de kersenvlaai ook een hele populaire.

labels:

Zie ook: