Af en toe halen ze het nieuws: de zogeheten pastafari. Deze bijzondere groep mensen belijdt een religie die wel het pastafarisme wordt genoemd. Ze hebben een eigen kerk, die ze de ‘Kerk van het Vliegende Spaghettimonster’ (FSM: Flying Spaghetti Monster) noemen. Het vergiet is voor de pastafari’s een heilig object en wordt vaak als hoofddeksel gebruikt. Regelmatig organiseren de pastafari’s diensten, waarbij ze pasta en alcohol nuttigen. Wat is hier allemaal aan de hand?

De Oorsprong van het Pastafarisme

Het pastafarisme kwam in 2005 van de grond in de staat Kansas in de Verenigde Staten. De staat Kansas had bepaald dat het scheppingsverhaal uit het christendom naast de evolutietheorie onderwezen diende te worden. Een natuurkundestudent genaamd Bobby Henderson schreef hierop een satirisch getoonzette ‘Open Brief’ aan de politici.

Henderson verdedigde dat in het onderwijs ook het verhaal van het Vliegende Spaghettimonster opgenomen diende te worden, omdat hij geloofde dat het spaghettimonster de aarde had gemaakt. Hierna ontstond in diverse landen een kerkgenootschap. Bobby Henderson profileerde zich als profeet van het Vliegende Spaghettimonster.

De Leer van het Vliegend Spaghettimonster

Pastafarians stellen dat de wereld is geschapen door een onzichtbaar vliegend spaghettimonster. Een warboel pasta met ogen en twee grote gehaktballen: dat is het Vliegend Spaghettimonster. In vier dagen zou hij het hele universum geschapen hebben. Dat deed hij bovendien in staat van totale dronkenschap. Toch zul je dit wezen nooit in het echt zien, hij is namelijk onzichtbaar. Geloven pastafari dat verhaal echt?

Naast dit ‘heilige boek’ kent de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster een eigen versie van de tien geboden, de zogeheten Acht Liever-Nieten (I’d Really Rather You Didn’ts).

Enkele voorbeelden van geloofsartikelen:

  • De pastafari’s geloven dat het spaghettimonster de aarde in een dronken bui schiep.
  • Het kostuum van pastafari’s bestaat uit een piratenpak (piraten zijn heilig) en als hoofddeksel een vergiet.
  • Henderson is de profeet.
  • Het enige dogma van de pastafari’s is dat elk dogmatisme uitgebannen moet worden.
  • Mensen hebben geen religieuze verplichtingen of beperkingen.
  • Gebeden worden afgesloten met het woord RAmen in plaats van ‘amen’.
  • De pastafari’s geloven in een hemel en hel, die tegengesteld zijn aan elkaar.
  • In de hemel kun je biervulkanen en een stripperfabriek vinden.

De Acht Liever-Nietjes

Het Vliegend Spaghettimonster vraagt zijn volgers een paar dingen liever niet te doen. Volgens het verhaal schreef hij deze 'geboden' op tien tabletten, die hij meegaf aan de piraat Mosey. Die liet twee van de tien tabletten kapot vallen, waardoor er nu nog maar acht liever-nietjes over zijn.

De ingekorte versie:

  1. Ik heb echt liever niet dat je... doet alsof je heiliger bent dan iemand anders wanneer je mijn noedelige goddelijkheid beschrijft. Als sommige mensen niet in me geloven dan is dat oké.
  2. Ik heb echt liever niet dat je... mijn bestaan gebruikt om mensen te onderdrukken, straffen, veroordelen of je slecht te gedragen tegen anderen. Ik heb geen offers nodig en het begrip ‘zuiver’ is bedoeld voor bronwater, niet voor mensen.
  3. Ik heb echt liever niet dat je… mensen beoordeelt op hoe ze eruitzien, hoe ze zich kleden, hoe ze praten of hoe ze lopen. Wees gewoon vriendelijk, oké? En man of vrouw: we zijn allemaal mensen en dus gelijk.
  4. Ik heb echt liever niet dat je... je gedraagt op een aanstootgevende manier (het Vliegend Spaghettimonster vindt consent erg belangrijk, red.).
  5. Ik heb echt liever niet dat je... discussieert met gehersenspoelde, vooringenomen, akelige mensen op een lege maag. Eet eerst en maak dan gehakt van ze.
  6. Ik heb echt liever niet dat je… kerken/moskeeën/tempels bouwt van miljoenen euro’s voor mijn noedelige goedheid, wanneer het geld beter besteed kan worden aan bestrijding van armoede en ziekte, aan leven in vrede, liefhebben met passie en het goedkoper maken van breedbandkabel.
  7. Ik heb echt liever niet dat je... rondbazuint tegen anderen dat ik met je praat. Zo interessant ben je niet. Word volwassen.
  8. Ik heb echt liever niet dat je... bij anderen mensen dingen doet die je zelf niet zou willen. Vooral als je houdt van dingen die te maken hebben met veel glijmiddel of leer. Maar als de andere persoon instemt: ga ervoor en gebruik een condoom.

Juridische Strijd en Erkenning

In augustus 2018 deed de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in Nederland een uitspraak over een vrouwelijke pastafari uit Nijmegen genaamd Mienke de Wilde. Zij wilde namelijk een pasfoto met een vergiet op haar hoofd in officiële identiteitsdocumenten laten plaatsen. Mét vergiet, omdat dat voor de pastafari’s een heilig symbool is.

De Raad van State stak hier een stokje voor door te stellen dat het pastafarisme niet als een religie beschouwd kan worden. En het dragen van een vergiet kan daarmee ook niet als godsdienstige uiting worden opgevat. Het is in afwijking van de algemene regel mogelijk een officieel document aan te vragen met een pasfoto waarop het hoofd bedekt is, als de aanvrager heeft aangetoond dat godsdienstige redenen zich verzetten tegen het onbedekt laten van het hoofd.

Volgens de raad heeft het pastafarisme een dusdanig satirisch karakter dat de stroming niet voldoet aan de criteria van “overtuigingskracht, ernst, samenhang en belang” die nodig zijn om de stroming als religie aan te merken.

De Nederlandse zaak staat niet op zichzelf. In 2009 verkreeg de Oostenrijker Niko Alm een rijbewijs met daarop een pasfoto waarop hij met vergiet stond afgebeeld. En in 2013 lukte het de Tsjech Lukas Novy ook een soortgelijk reisdocument te verkrijgen.

Erkenning in Nieuw-Zeeland

In Nieuw-Zeeland gaat het er anders aan toe. Daar wordt het pastafarisme sinds 2015 erkend als officiële godsdienst. Wat je daar praktisch mee kunt? Trouwen, bijvoorbeeld. In 2016 stapten Toby Ricketts en Marianna Fenn als eerste koppel in het pastafarische huwelijksbootje.

Pastafarisme als Protest

Een vergiet op je hoofd ‘om God, het Vliegende Spaghettimonster te eren’. Het klinkt absurd, maar de onderliggende boodschap is bloedserieus: de Pastafari zetten zich met hun zelfverklaarde religie af tegen de privileges die religies hebben.

Veel pastafari willen de uitzonderingspositie van religieuzen in de maatschappij ter discussie stellen. Als mensen een verhaal over een man die de zee splijt geloofwaardig vinden, waarom kan een Vliegend Spaghettimonster dat dan niet zijn?

labels: #Spaghetti

Zie ook: