Zout is een essentieel ingrediënt in de keuken, gebruikt als smaakmaker in diverse gerechten. Er bestaan verschillende soorten zout, zoals keukenzout, zeezout, en meer exotische varianten zoals roze Himalayazout en Keltisch zeezout. Maar wat zijn nu eigenlijk de verschillen tussen deze zoutsoorten, en maakt het uit welke je kiest?

Hoe wordt zout gewonnen?

Veel zout wordt gewonnen uit de zee door zeewater te verdampen. Het kan overigens ook met water uit zoutwatermeren. Een andere manier van zoutwinning is door het uit de bodem te halen, zoals in zoutmijnen. Na de winning houd je in beginsel zoutkristallen over. Soms wordt zout in de fabriek schoongemaakt en ontdaan van onzuiverheden om klaar te maken voor verkoop en consumptie. Maar dat gebeurt niet altijd: voor Himalayazout geldt bijvoorbeeld dat het niet wordt gefilterd in een fabriek.

Zout is zout?

In principe is zout niet meer en niet minder dan natriumchloride. Het is dus niet zo dat bepaalde varianten compleet anders zijn van samenstelling. Zowel keukenzout als zeezout als Himalayazout als Keltisch zeezout bestaan allemaal voornamelijk uit natrium. Een zeer klein gedeelte kan bestaan uit mineralen. Deze mineralen zorgen ervoor dat sommige soorten zout een iets andere kleur hebben. Volgens sommigen wordt ook de smaak beïnvloed door mineralen, maar dit is deels een kwestie van perceptie. Sommigen merken überhaupt geen smaakverschil.

Het is ook een misverstand dat sommige zoutsoorten gezonder zijn dan andere zoutsoorten. Zoutsoorten zoals zeezout, Himalayazout en Keltisch zeezout bevatten bepaalde mineralen bevatten die niet aanwezig zijn in keukenzout, zoals magnesium en calcium. In theorie zouden deze dus 'gezonder' zijn. Maar de praktijk is weerbarstiger: voordat je zou kunnen spreken van een positief effect op de gezondheid moet je er onrealistisch grote hoeveelheden van consumeren. Om die reden klopt de aanname niet.

Te veel consumptie van zout is namelijk slecht voor je: zo raadt het Voedingscentrum aan om maximaal 6 gram zout per dag te consumeren. Bovendien geldt volgens het Voedingscentrum ook: "Zout is geen goede bron voor het leveren van voedingsstoffen zoals mineralen. Die kun je beter halen uit producten als fruit, groente, brood en zuivel."

De verschillende soorten zout

Laten we eens kijken naar enkele specifieke zoutsoorten:

  • Tafelzout en keukenzout: De termen 'tafelzout' en 'keukenzout' zijn inwisselbaar, hier wordt hetzelfde product mee bedoeld. Dit zout wordt óók in Nederland gewonnen. Het is industrieel schoongemaakt en gezuiverd om mineralen zoals calcium en magnesium te verwijderen. Vaak wordt jodium toegevoegd aan keukenzout, al zijn er ook varianten te koop zonder jodium.
  • Zeezout: Zeezout wordt gewonnen door zeewater in te dampen. Het kan overigens ook met water uit zoutwatermeren. Wat overblijft, zijn grote, grove kristallen. Omdat deze kristallen groter zijn dan die van tafelzout, kun je zowel de smaak als de structuur met je tong - waar smaak wordt gevormd - beter waarnemen. Daarom vinden sommigen zeezout een betere keuze dan 'gewoon' tafelzout. Ook zeezout wordt in Nederland gewonnen, en wel in het Zeeuwse Bruinisse.
  • Roze Himalayazout: Deze zoutsoort wordt gewonnen in zoutmijnen in Pakistan. Deze zoutmijnen bevinden zich in het Himalayagebergte, vandaar de naam. Deze zoutsoort kent een grove structuur en is roze van kleur. Deze kleur komt door de aanwezigheid van bepaalde mineralen, in dit geval ijzeroxide. Oftewel roest. Himalayazout wordt niet gefilterd en daardoor blijft de kleur behouden, net als spoorelementen zoals calcium en magnesium. Sommige mensen schrijven gezondheidsvoordelen toe aan Himalayazout vanwege deze mineralen, maar zoals toegelicht berust dat op een misverstand. Deze zoutsoort is niet beter of gezonder dan andere zoutsoorten.
  • Keltisch zeezout: Keltisch zeezout staat ook wel bekend als 'sel gris' (letterlijk: grijs zout) en wordt gewonnen in ondiepe zoutmoerassen bij de kust in het Franse Bretagne, meer specifiek de streek rond Guérande. Het is feitelijk gewoon zeezout, maar de wat grijzige kleur komt door de klei langs de zoutpannen waar het zout gewonnen wordt. Ook in dit geval is het dus geen wezenlijk ander product en geldt dat er geen sprake is van gezondheidsvoordelen bij normaal gebruik. Men zegt wel eens dat deze zoutsoort iets zachter en subtieler smaakt omdat het wat minder natrium bevat.

Verschillen in natriumgehalte

De verschillen in hoeveelheid natrium tussen de verschillende zoutsoorten zijn niet erg groot, maar ze zijn er wel. Hieronder een overzicht:

Zoutsoort Natriumgehalte
Tafelzout 39,1%
Zeezout 38,3%
Himalaya zout 36,8%
Keltisch zout 33,8%

Zoals te zien, bevat Keltisch zout iets minder natrium dan de andere soorten. Dit kan een overweging zijn voor mensen die hun natriuminname willen beperken.

Himalaya zout versus Keltisch zeezout

Himalayazout wordt geoogst uit oude landmijnen waar het zout terecht is gekomen in tijden dat er minder vervuiling in de zee zat. Het Himalayazout is afkomstig uit mijnen in Pakistan. De naam Himalaya slaat op het woord Haliet, wat een ander woord is voor steenzout. Het heeft dus niks met de Himalaya gebergte te maken. We zien dat Himalaya zout meer Natrium bevat, wat bloeddruk verhogend kan werken. Tegelijk zien we dat er in Keltisch zeezout ruim twee keer zoveel magnesium aanwezig is, wat nu juist weer de bloeddruk verlaagt!

De zee werkt als een zuiveraar voor vele toxines. Er zitten inderdaad iets meer sporen van zware metalen in het Keltische zeezout, maar dat zijn zulke marginale hoeveelheden, dat er absoluut geen sprake is van een gevaar voor je gezondheid.

Keltisch zeezout is de winnaar met Himalayazout als beste inhalingszout. Zeezout is altijd beter dan keukenzout omdat daar meer mineralen in aanwezig zijn. Maar als je het allerbeste wil, is Keltisch zeezout de onbetwiste winnaar.

labels:

Zie ook: