Varkensvlees is één van de meest gegeten vleessoorten in Nederland en Europa. We eten er gemiddeld 40 kilo per jaar van. Bekende producten zijn: ham, worst, spek en karbonade. Varkensvlees wordt zowel als onderdeel van de maaltijd gegeten als op de boterham. Veruit de meeste mensen eten vlees, het vormt een centraal onderdeel van ons eten. Het heeft een hoge voedingswaarde en bevat veel nuttige bouwstoffen.

In Nederland eten we per jaar gemiddeld 37,5 kg vlees per persoon. Vlees speelt een cruciale rol als het gaat om een evenwichtig voedingspatroon. Dat komt omdat er heel veel essentiële voedingsstoffen in vlees zitten. Vlees is bijvoorbeeld rijk aan eiwit, een voedingsstof die ons lichaam energie (calorieën) en aminozuren levert.

Vlees zit boordevol voedingsstoffen die ons lichaam nodig heeft voor een optimale gezondheid. Het vormt daarmee een waardevol onderdeel van ons eten. Eiwitten in vlees leveren essentiële bouwstenen voor spieren en weefsels. IJzer helpt bij het transport van zuurstof in ons bloed. Daarnaast bevat vlees vele andere mineralen en vitamines, zoals vitamine B12.

Voedingswaarde van varkensvlees

Het is afhankelijk van welk deel van het varken je eet, dat is bepalend voor de hoeveelheid vet dat er in zit. Maar per 100 gram varkensgehakt is dit de voedingswaarde:

  • Calorieën: 297
  • Water: 53%
  • Eiwitten: 25,7 gram
  • Koolhydraten: 0 gram
  • Suikers: 0 gram
  • Vezels: 0 gram
  • Vet: 20.8 gram

Eiwitten

Het is afhankelijk van hoe het bereid wordt, hoeveel eiwitten er in zitten. In gewoon bereid varkensvlees waar het water nog in zit, zit je op ongeveer 25 gram eiwitten per 100 gram vlees. Droog je het vlees, dan kan het oplopen tot ruim 80 gram per 100 gram vlees. Voor mensen die om wat voor reden dan ook een eiwitrijk dieet volgen, is dit dus een rijke bron van eiwitten.

Vetten

Ja, mager gehakt bevat nu eenmaal veel minder vet dan een stuk buikspek! Het soort vet in varkensvlees is iets anders dan bij andere veesoorten als rund en lam. Het bevat iets minder geconjugeerd linolzuur (CLA) en iets meer onverzadigde vetzuren.

Vitamines en Mineralen

Vlees zit ook vol vitamines. Die zijn nodig voor goed functioneren van het lichaam. Vitamine B1 helpt bij het verteren van koolhydraten en zorgt voor een gezond zenuwstelsel. Vitamine B6 is belangrijk voor het verteren van eiwitten, vetten en koolhydraten. Vitamine B12 speelt een rol bij celdeling, helpt met het bouwen van zenuwcellen en helpt bepaalde vormen van bloedarmoede te voorkomen. Vitamine D is nodig voor gezonde botten en tanden. Zonlicht is normaal de grootste bron van vitamine D, maar niet iedereen krijgt daar genoeg van.

Varkensvlees is een belangrijke bron van veel verschillende vitamines en mineralen waaronder:

  • Thiamine of vitamine B1: Anders dan bij rund of lam, is varkensvlees rijk aan thiamine, een belangrijke B vitamine die betrokken is bij veel verschillende processen in het lichaam.
  • Selenium: Varkensvlees is rijk aan selenium. Selenium is een belangrijk antioxidant en bindt en verwijdert zware metalen uit het lichaam.
  • Zink: Zink is een bijzonder belangrijk mineraal, betrokken bij het in stand houden van een gezonde hersenfunctie en immuunsysteem.
  • Vitamine B12: Deze vitamine vind je bijna alleen maar in dierlijke bronnen en speelt een belangrijke rol bij onder meer DNA-synthese, cellulaire herstelprocessen, bloedaanmaak en hersenfunctie.

Dit is slechts een greep van de meest opvallende vitamines en mineralen die je in varkensvlees vindt. Ik heb het hier over onbewerkt vlees, want bewerkt varkensvlees bevat vaak erg veel zout en nitraten die het gezonde aspect van varkensvlees - in mijn optiek - ondermijnen.

Gezondheidsvoordelen van Varkensvlees

Omdat varkensvlees een goeie bron van eiwitten is en alle negen aminozuren levert, is het een prima voedingsmiddel wanneer je spierverlies tegen wil gaan. Dit geldt voor langdurig zieken, maar ook voor ouderen, kinderen in de groei en zwangeren.

Het is niet alleen gunstig om te voorkomen dat je spiermassa verliest, ook wanneer je spiermassa wilt opbouwen, is het een goed idee om goeie kwaliteit volwaardige eiwitten in je voedingspatroon op te nemen. Ook omdat varkensvlees en andere soorten vlees belangrijke aminozuren bevatten die de aanmaak en opbouw van spieren bevordert. Een voorbeeld hiervan is beta-alanine.

Gezondheidszorgen rondom Vleesconsumptie

Al geruime tijd wordt onderzoek gedaan naar de oorzaken van hart- en vaatziekten en wat we kunnen doen om onze kans hierop te verkleinen.

Observatieonderzoeken geven een wisselend oordeel over tot in hoeverre het eten van rood vlees daadwerkelijk gelinkt is aan hart- en vaatziekten. Sommige studies laten een link zien, terwijl anderen die link juist niet vinden.

Dit soort studies geven observaties weer, maar kunnen geen associaties aantonen. Vaak zijn er meer factoren die bepalend zijn of iemand wel of niet een hartaandoening krijgt. Leefstijl factoren als overmatig alcoholconsumptie, roken, hoeveel groenten en fruit iemand consumeert en hoeveel geraffineerde koolhydraten worden genuttigd, worden in deze studies bijvoorbeeld niet meegenomen.

Eén observatie die vaak gedaan wordt is dat mensen die relatief veel vlees eten, over het algemeen (hoewel niet uitsluitend) een ongezonde eet- en leefpatroon hebben.

Cholesterol en Hart- en Vaatziekten

Een andere populaire theorie is dat teveel cholesterol uit de voeding de boosdoener is voor hart- en vaatziekten, maar ook deze link is zwak en wordt door meer en meer wetenschappers en specialisten als verwaarloosbaar gezien.

Ook de rol van verzadigd vet bij hart- en vaatziekten is steeds moeilijker aan te tonen. En er zijn meer en meer wetenschappers die die link afzwakken.

Al met al kun je dus prima stellen dat onbewerkt varkensvlees zeker een plek kan hebben in een gezond voedingspatroon.

Andere zorgen rondom Varkensvlees

Veel mensen mijden varkensvlees vanwege de kans op parasieten en wormen die varkens in hun lichaam meedragen en dus in het vlees van die dieren kan zitten. Het grootste risico op besmetting met deze parasieten of wormen is rauw of ongaar varkensvlees.

Dat gezegd hebbende, is de kans op parasieten en wormen is in varkensvlees van gezonde dieren die goeie leefomstandigheden hebben gehad, minimaal. Dieren die in ongezonde omstandigheden groot worden en veel ziek zijn, hebben een veel grotere kans op deze parasieten en wormen.

Evengoed is het altijd verstandig om varkensvlees goed door te bakken en de juiste hygiëne in acht te nemen.

Vetten en Cholesterol

Vetten spelen een belangrijke rol in een gebalanceerd en gezond dieet. Ze zijn van nature aanwezig in voedsel en zijn essentieel voor de lekkere smaak en structuur van vlees. Vetten bevatten onmisbare voedingsstoffen en geven energie. Vet is opgebouwd uit verzadigde en onverzadigde vetzuren. Onverzadigde vetzuren helpen je cholesterol laag te houden en verminderen het risico op hart- en vaatziekten. Verzadigde vetten zijn minder goed voor je en moeten met mate worden gegeten.

Vetten zorgen ervoor dat vitaminen zoals A, D, E en K goed worden opgenomen door je lichaam. Vetten zijn in veel voedingsmiddelen te vinden, waaronder boter, olie, melk, avocado, kaas, en vlees.

Verzadigde vetten vind je vooral in dierlijke producten zoals boter, margarine, volvette kaas en vet vlees, alsook in sommige plantaardige oliën zoals palm- en kokosolie. Onverzadigde vetten zijn gezonder en komen voor in plantaardige producten zoals noten, vis, en olijfolie.

Transvetten worden beschouwd als de minst gezonde vetten. Ze komen van nature voor in melk en vlees van herkauwers (zoals koeien en schapen) en in kleine hoeveelheden in sommige bewerkte voedingsmiddelen.

Cholesterol is een vetachtige stof die essentieel is voor ons lichaam. Het speelt een belangrijke rol bij de vorming van cellen en hormonen en wordt voornamelijk in de lever geproduceerd. Er zijn twee soorten cholesterol: HDL (het ‘goede’ cholesterol) en LDL (het ‘slechte’ cholesterol). HDL helpt om overtollige vetdeeltjes uit de bloedvaten te verwijderen, terwijl LDL kan leiden tot de opbouw van plaque in de bloedvaten, wat het risico op hart- en vaatziekten verhoogt.

Voor een gezond hart is het cruciaal om bewuste keuzes te maken in de vetten die je consumeert.

  • Verzadigde vetten: Te vinden in dierlijke producten en sommige plantaardige oliën, kunnen het LDL-cholesterol verhogen.
  • Onverzadigde vetten: Aanwezig in noten, vis en plantaardige oliën, dragen bij aan een lager LDL-cholesterol en een hoger HDL-cholesterol. Deze vetten zijn aan te bevelen. Omega-3 en omega-6 zijn voorbeelden van onverzadigde vetten die essentieel zijn voor het lichaam maar niet zelf worden aangemaakt.
  • Transvetten: Voornamelijk in bewerkte voedingsmiddelen, verhogen het LDL-cholesterol en verlagen het HDL-cholesterol.

Tips voor een gezondere keuze

Een gezond dieet is essentieel voor onze algehele gezondheid, en vetten spelen hierin een cruciale rol. Toch is het van groot belang om voorzichtig te zijn met de vetinname, met name de inname van verzadigde en transvetten. Een gezond dieet omvat een gebalanceerde vetinname met de nadruk op onverzadigde vetten. Eten volgens de Schijf van Vijf is het uitgangspunt.

Als het om vlees gaat, is het goed om te weten dat de hoeveelheid en soort vet kan verschillen. Het stuk vlees: van elke vleessoort (runder, varken, schaap) komt vlees dat mager is en vlees dat vetter is. Mager vlees is bijvoorbeeld biefstuk, varkenshaas of mager rundergehakt.

De juiste informatie is belangrijk als je gezondere keuzes wilt maken. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zorgt ervoor dat producten aan deze regels voldoen, zodat je verzekerd bent van veilige en kwalitatieve voeding.

De toekomst van vetten in vlees

De toekomst van vetten in vlees ziet er veelbelovend uit, met een sterke nadruk op onderzoek, overheidsinitiatieven en innovatie om de voedingswaarde te verbeteren.

  • Onderzoek: Er wordt intensief onderzoek gedaan naar hoe vetten worden verwerkt in het lichaam.
  • Overheidsinitiatieven: Via de Nationale Aanpak Productverbetering (onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord) streeft de Rijksoverheid naar gezondere bewerkte voedingsmiddelen door het verminderen van zout, suiker, en verzadigd vet.
  • Innovaties: Technologie speelt een grote rol, met ontwikkelingen zoals kweekvlees, dat in laboratoria wordt geproduceerd uit dierlijke stamcellen. Dit biedt de mogelijkheid om de hoeveelheid vet in vlees aan te passen.

Deze ontwikkelingen wijzen op een toekomst waarin de voedingswaarde van vlees wordt geoptimaliseerd, met meer aandacht voor gezonde vetten.

Rood vlees: Wat is het?

‘Rood vlees’ is een verzamelnaam voor roodgekleurd vlees van zoogdieren. Deze kleur wordt veroorzaakt door myoglobine, een zuurstofbindend eiwit dat voorkomt in de spieren. Rood vlees komt van runderen, schapen, geiten, paarden en varkens.

Rood vlees staat de laatste jaren in een kwaad daglicht. We moeten er niet te veel van eten. Recente studies hebben uitgewezen dat er verschillende gezondheidsrisico’s kleven aan de consumptie van veel rood vlees.

Naast rood vlees bestaat er wit vlees, voornamelijk afkomstig van gevogelte. Rood vlees is in elke supermarkt en bij iedere slager verkrijgbaar. De smaak, kwaliteit, en de manier waarop de dieren zijn gehouden lopen sterk uiteen.

Kies in ieder geval een biologische variant en probeer te achterhalen hoe de dieren zijn gevoed en gehouden. Onbewerkt, naturel vlees vormt de gezondste keuze. Rood vlees is een breed begrip en bestaat uit veel verschillende soorten vlees van verscheidende dieren. Het vlees kan gebakken, gegrild, gestoofd en zelfs rauw (steak tartaar) gegeten worden.

Varkensvlees is in elke supermarkt verkrijgbaar, maar ook online en bij (biologische) slagers. De voorkeur gaat uit naar biologisch vlees, het liefst van dieren die (deels) buiten hebben geleefd. Naast een beter dierenwelzijn, komt dit ook de smaak en de gezondheidsfactor van het vlees ten goede. Bij het kopen van varkensvlees kun je onder meer letten op het Beter leven keurmerk van de Dierenbescherming.

Varkensvlees valt onder ‘rood vlees’, net als het vlees van rund, geit en schaap. Het eten van te veel varkensvlees brengt risico’s voor de gezondheid met zich mee. Rood vlees en met name bewerkt vlees, zoals vleeswaren, worden in verband gebracht met beroerten en kanker. Eet varkensvlees dus met mate en altijd van biologisch gehouden dieren.

labels: #Vlees

Zie ook: