Zowel experts als het voedingscentrum raden aan om fruit en groente te wassen voor je het gaat eten. De meesten van ons doen het waarschijnlijk wel: groente en fruit wassen voor we het opeten. Ook als je het fruit daarna nog gaat schillen. Met stromend water was je in ieder geval stof en vuil af.

Maar ook tegen bacteriën zou het wassen van groente en fruit helpen. Bacteriën als E-coli, salmonella kunnen op gewassen komen door onder andere sproeiwater. Volgens het Voedingscentrum gebeurt dit echter niet vaak. Bacteriën kunnen ook via de handen van vakkenvullers of mensen die in de winkel iets oppakken en weer terugleggen op groente en fruit terechtkomen. Daarnaast zijn mensen die hoesten of niezen op de groente- en fruitafdeling potentiële bacterie-verspreiders. Hoewel je niet alle bacteriën weg kan spoelen met water, maak je de kans wel een stuk kleiner om een eventuele voedselinfectie op te lopen.

Daarom is het belangrijk om groente en fruit even te wassen voor je het gebruikt. Maar is dat voldoende? Want met onze vitamientjes blijken we ook een hoop schadelijke stoffen binnen te krijgen: pesticiden. Groente en fruit zijn gezond! Natuurlijk! Of toch niet zo natuurlijk? Deze middelen worden gebruikt om planten te beschermen tegen allerhande plagen en ziekten. Als we ze kopen zitten ze dus nog steeds op de schil.

Pesticiden als chloorpyrifos, cypermethrine en chlorothalonil worden in Nederland, maar ook in andere landen gebruikt. Van een middel is vastgesteld wat de letale dosis is (de hoeveelheid die bij 50% van de mensen de dood zou betekenen). En ook is vastgesteld wat de MRL is, de maximale residulimiet. Uit onderzoek bleek dat 28% van onze groente en fruit veilig was en dat er geen resten van pesticiden op zaten. En krijg je nou veel van die stoffen binnen?

Maar er zijn groenten en fruit waar wel hoge waarden van pesticiden op gevonden worden, die de MRL waarde overstijgen. Het gaat dan om producten uit China, Ethiopië, Kenia en Oeganda.

De Effectiviteit van Wassen

Uit onderzoek blijkt dat gewoon wassen van groente en fruit niet altijd afdoende is. Zelfs als je ze 20 minuten wast, verwijder je maximaal 20% van de middelen die er op je eten zit. Wel is het zo dat als je groente roerbakt, dit heel effectief is om restanten van bestrijdingsmiddelen uit te schakelen.

Veel mensen zijn sceptisch over het gebruik van pesticiden of landbouwgif, omdat ze bang zijn dat deze stoffen in onze levensmiddelen trekken en vervolgens in ons lichaam belanden. Helaas helpt wassen van groente en fruit niet om eventuele pesticiden eraf te krijgen. In een interview met De Volkskrant zegt Pieter Spanoghe, een hoogleraar aan de universiteit van Gent die veel onderzoek doet naar pesticiderestjes op groente en fruit: "Als je pesticiden met kraanwater eraf zou kunnen wassen, zou een regenbui hetzelfde doen. Een boer zou dan na elke bui opnieuw bestrijdingsmiddelen moeten aanbrengen." Pesticiden worden nog steeds veel gebruikt bij het telen van groente en fruit.

Methoden om Pesticiden te Verwijderen

We geven je handige tips hoe je dit het beste kunt aanpakken. Groente en fruit wassen, is heel belangrijk. Het verwijdert bacteriën, schimmels en pesticiden en zorgt ervoor dat je producten langer goed blijven.

1. Gebruik van Huishoudmiddelen

De beste en eenvoudigste manieren om je groente en fruit schoon te maken, is met behulp van huishoudmiddelen.

2. Zuren

Ook zuren doen het goed tegen bestrijdingsmiddelen. Gewone azijn helpt eveneens, maar als je het verdunt met water doet het niet veel meer dan kraanwater. Je zou het dus puur moeten gebruiken en dat kan wel in de kosten lopen.

3. Zoutoplossing

Het laatste middel dat je kunt gebruiken is zout. Los 1 deel zout op in 9 delen water (10% zout oplossing) en was je groenten of fruit hierin. Ook dit werkt net zo effectief als baking soda en azijn.

Groente en Fruit Wassen met Schoon Kraanwater

In Nederland zijn we gezegend met schoon water uit de kraan. Dat maakt het wassen van groente en fruit een fluitje van een cent. De meeste producten maak je gewoon schoon onder koud stromend water uit de kraan. Na het wassen, droog je de producten met een schone theedoek of papier. Droogwrijven, deppen, of aan de lucht laten drogen het kan allemaal.

Ook als je van plan bent om, bijvoorbeeld een perzik, te schillen, is het goed om deze toch eerst te wassen. Anders besmet je de binnenkant alsnog, als het in aanraking komt met de buitenkant. Groente en fruit wassen, kan je het beste doen vlak voordat je het gaat eten. Als je het eerst wast en daarna bewaart, is de kans groot dat het een beetje vochtig blijft en daardoor het sneller bederft.

Baking Soda Verwijdert Pesticiden

Groente en fruit wassen onder stromend water verwijdert wel vuil en bacteriën, maar niet alle pesticiden. Uit onderzoek blijkt dat je 95% van de pesticiden het beste verwijdert door de groente en het fruit te laten weken in een bad van water en baking soda. Gebruik hiervoor 1 theelepel baking soda in 1,5l water. Na ongeveer 15 minuten kun je het afspoelen en gebruiken.

Schimmels en Bacteriën

Je kunt er ook voor kiezen om geen baking soda, maar azijn bij het water te doen. Daardoor blijven je groente en fruit iets langer goed en verwijder je tegelijkertijd bacteriën en schimmels. De verhouding is 3 kopjes water en 1 kopje witte azijn.

Veel en Weinig Gifstoffen

Je kunt ervoor kiezen om zo veel mogelijk biologische producten te kopen, maar als dat niet lukt, is het handig om rekening te houden met de gifstoffen die groente en fruit bevatten. Dat werkt beter dan ze wassen in water, want dan absorberen ze water, dat er later tijdens het bakken weer uitkomt.

  • (Bos)bessen, aardbeien en frambozen was je vlak voordat je ze gaat eten, maar nooit onder de kraan. Daar gaan ze kapot van. Het is beter om ze in water te dippen en daarna voorzichtig droog te deppen.
  • Aardappelen, bietjes, wortels, radijsjes kun je met schil eten, maar je moet ze wel goed schoonschrobben. Ze zijn in de grond gegroeid en daardoor hebben ze vaak sporen van aarde. Dit kun je er gewoon met een soort afwasborstel afwassen.
  • Van prei, selderij en lente uit, kun je het beste de boven- en onderkant afsnijden en ze vervolgens doormidden snijden. Daarna laat je ze 15 minuten rechtop in een bak met ijswater weken. Je ziet de viezigheid naar de bodem zakken.
  • Groene groente, zoals sla, spinazie, andijvie en kruiden kun je het beste eerst snijden, vervolgens onder de kraan wassen om het zand eraf te halen en daarna in een grote teil met koud water laten weken. Vis de sla en kruiden eruit en de troep blijft op de bodem liggen. Je kunt het nog een keer herhalen als het niet helemaal schoon is.

De Route die Groenten en Fruit Afleggen

Verse producten, biologisch of niet, komen onderweg naar je bord met van alles in aanraking. Dat begint al bij de teelt. In sommige landen gebruiken telers irrigatiewater rechtstreeks uit rivieren of meren. Zulk water kan resten van meststoffen of ziekteverwekkende bacteriën bevatten. Naast besmet irrigatiewater kunnen ook overstromingen schadelijke stoffen meenemen uit de omgeving. Het is vooral linke soep als dierlijke uitwerpselen in het water terecht zijn gekomen.

Volgens een analyse van de Volkskrant waarschuwden supermarkten en winkelketens vorig jaar 102 keer voor problemen met de voedselveiligheid. Geen reden voor paniek, want volgens het Voedingscentrum gaat meestal goed met onze voeding en worden problemen doorgaans tijdig ontdekt.

Als er sprake is van besmet irrigatiewater, onhygiënische landbouwpraktijken of gebruik van organische mest, dan kunnen nare bacteriën zoals E. coli, Listeria en Salmonella in bijvoorbeeld bladgroente terechtkomen. “Ook raden wij aan zacht fruit, zoals aardbeien en frambozen, vooraf goed te wassen. In uitzonderlijke gevallen kunnen via water ziekmakende parasieten of virussen, zoals Hepatitis A of Norovirus, op fruit belanden”, aldus Boot.

Hoe Moet je Groente en Fruit Wassen?

“Wij adviseren om ze goed af te spoelen onder stromend water. Champignons of andere paddenstoelen kun je het beste schoonmaken met een vochtig keukenpapiertje of een champignonborstel”, zegt Boot. “Wassen helpt om micro-organismen te verminderen, maar het is geen garantie dat alles verdwijnt.”

Ook als je groenten en fruit wast voordat je ze gaat eten, kunnen nog steeds resten van chemische stoffen zoals pesticiden of schimmelgifstoffen achterblijven. Zelfs producten die je schilt, zoals appels en peren, kunnen nog sporen bevatten.

Boot legt uit: “Sommige pesticiden dringen door de schil heen, of zijn zo ontwikkeld dat ze tijdens de teelt niet worden weggespoeld door regen. Met afspoelen verwijder je dus niet alles, maar de hoeveelheden die achterblijven zijn klein. In Nederland zijn strikte grenzen gesteld aan het gebruik van pesticiden, waardoor de gezondheidsrisico's beperkt blijven. We weten daarnaast dat de voordelen van het eten van groente en fruit groot zijn, ze leveren veel vitamines, mineralen en voedingsvezels.”

Sommige mensen gaan verder dan alleen afspoelen en gebruiken bijvoorbeeld baking soda om hun groente en fruit grondiger te reinigen. Volgens een artikel van Bewust Puur zou dit effectiever zijn om resten van bestrijdingsmiddelen te verwijderen. Het Voedingscentrum plaatst hier vraagtekens bij. Maar dit is niet nodig.”

Het gaat erom hoe vaak en in welke hoeveelheden je wordt blootgesteld aan deze stoffen. Een bekende wijsheid uit de zestiende eeuw, van de Zwitserse natuuronderzoeker Paracelsus, stelt: ‘de dosis maakt het gif’.

Pesticiden Eetwijzer

Wil je weten hoeveel pesticiden er op jouw groenten en fruit zitten? Kijk dan eens op de Pesticiden Eetwijzer. Zij stellen dat citrusvruchten en kropsla de meeste bestrijdingsmiddelen bevatten, terwijl asperges helemaal vrij zouden zijn van pesticiden.

Nieuwe Technologie tegen Pesticiden

Pesticiden zijn potentieel giftig voor mensen en kunnen nadelige gezondheidseffecten veroorzaken, zoals chronische ziekten, longziekten (COPD), kanker, schade aan het immuunsysteem, zenuwstelsel en voorplanting. Eindelijk is er een oplossing tegen Pesticiden op groenten & fruit! Je voedsel reinigen van pesticiden, schimmels en bacteriën met NIEUW een technische vernuft. Deze baanbrekende formule breekt de moleculaire structuur door Elektrolytische bewerking van de pesticide en verontreinigingen af, waardoor ze worden omgezet in onschadelijke, niet-giftige stoffen die gemakkelijk kunnen worden verwijderd met 1x tot 2x ruim afspoelen met water.

De Werking van deze Pesticiden Reiniger

Door water, zout en elektrolyse te combineren wordt de moleculaire structuur van verontreiniging afgebroken, waardoor ze worden omgezet in onschadelijke niet-toxische stoffen.

Waarom is zout nodig?

Gewoon zout bestaat uit natrium en chloride. Een zoutoplossing bevat daardoor natrium- en chloride-ionen (Na+ en Cl-), die nodig zijn voor de elektrische geleiding. Ook helpen de chloride-ionen, zoals hierboven aangegeven, bij de vorming van Dichloor (Cl2), een sterk oxidatie- en ontsmettingsmiddel. Wanneer de verontreinigingen onschadelijk zijn gemaakt zijn ze gemakkelijk weg te spoelen met water. Het resultaat is prachtig schone groenten en fruit.

Gebruikaanwijzingen van deze Pesticiden Reiniger

  1. Vul een pan of schaal met water.
  2. Voeg er een theelepeltje zout aan toe.
  3. Voorkeur Keltische en/of Himalaya zout.
  4. Roer nog even door het water heen zodat het zout goed oplost.
  5. Druk op AAN grote knop op de voorkant, het blauwe licht gaat aan.
  6. Plaats dan direct Voedsel Reiniger in het water.
  7. Zorg dat de Voedsel Reiniger helemaal goed onder water staat
  8. Doe vervolgens de groente en fruit die je wil schoonmaken in het water.
  9. Roer nog een paar keer de groente en fruit door de pan of schaal heen.
  10. Je mag dit 1x tot 2x herhalen.
  11. Bij meer als 4 liter water mag je het 3x tot 4x herhalen.
  12. Wanneer het blauwe licht uit gaat, is de cyclus compleet en het eten gereinigd.
  13. Laat het water weglopen en spoel je groenten en fruit nog even enkel malen goed af.

Bij een grote pan of schaal met meer als 2 liter water met veel groene en fruit raden wij aan om 2 of 3 dit te herhalen voor het beste resultaat.

De Voedsel Reiniger kan gemakkelijk opgeladen worden met het bijgeleverde USB-kabeltje dat voorzien is van magnetische aansluiting. Er zit een accu ingebouwd (volledig waterdicht) die tot ongeveer 25 keer mee kan gaan wanneer het volledig is opgeladen.

Meest Bespoten Groenten en Fruit

Groenten worden bespoten. Ook biologische groenten (alleen is dat bij hen in mindere mate het geval en zijn de pesticides ook minder schadelijk). Om een goede oogst te garanderen, is het dus noodzakelijk om de groenten te voorzien van een jasje dat hen beschermt tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat de gewassen geen schade oplopen door bijvoorbeeld insecten, vogels, schimmels, … .

Meest Bespoten Fruit

Bron: PAN-NLPesticide Action Network Netherlands

  • Aardbeien
  • Abrikozen Aalbessen
  • Appels
  • Bananen
  • Blauwe bessen
  • Blauwe bosbessen
  • Bloedsinaasappelen (schil)
  • Bramen
  • Citroenen (schil)
  • Dadels
  • Druiven
  • Frambozen (geel en rood)
  • Kersen (zoet)
  • Kiwi’s (geel, groen, rood)
  • Mandarijnen (schil)
  • Mango’s (schil)
  • Nectarines
  • Peren
  • Perziken
  • Pruimen
  • Sinaasappelen (schil)

In het geval van deze groenten geldt dus sowieso: beter biologisch. Hun biologische tegenhangers zijn namelijk veel minder bespoten en dus ook beter voor je gezondheid!

De Meest Bespoten Groenten

Bron: PAN-NLPesticide Action Network Netherlands

  • Aardappelen
  • Andijvie
  • Bleekselderij
  • Boerenkool
  • Bonen
  • Broccoli
  • Cherrytomaatjes
  • Chilipepers
  • Courgette
  • Erwten
  • Knolselderij
  • Komkommers
  • Kropsla
  • Paprika
  • Sla
  • Selderij
  • Spinazie
  • Spuiten
  • Witlof
  • Wortels

In het geval van deze groenten is biologisch beter. Hun biologische tegenhangers zijn veel minder bespoten en dus ook beter voor je gezondheid!

Biologisch is Niet Altijd Noodzakelijk

Je kunt jezelf natuurlijk ook de vraag stellen of het altijd noodzakelijk is om dieper in de buidel te tasten voor biologische voeding. Niet op basis van onderstaand lijstje, met minst bespoten groenten en fruit.

De Minst Bespoten Groenten en Fruit zijn:

  • Ananas
  • Asperges
  • Avocado
  • Aubergine
  • Cantaloupe meloen
  • Champignons
  • Grapefruit
  • Kiwi (schillen)
  • Mais
  • Papaja
  • Uien
  • Watermeloenen
  • Witte kool
  • Zoete aardappel

Bron: Judith van de Hulsbeek, nutranews.org, nature.com, nos.nl, dr.

Het is verstandig om groenten en fruit onder de kraan te wassen voordat je ze opeet. Goed wassen onder stromend water is voldoende. Je spoelt dan het vuil en stof eraf. Was ook groenten en fruit die je nog gaat schillen, zoals een komkommer of appel. Ook meloen, die je eerst aansnijdt voordat je de schil eraf haalt of uitlepelt, kun het beste eerst even wassen. Was ook verse kruiden en kiemgroente voor gebruik. Doe dit pas vlak voor bereiding. Wassen is niet nodig voor fruit zoals bananen, sinaasappels en mandarijnen.

Soms kunnen er op groente en fruit ook bacteriën, virussen of parasieten zitten, zoals E. coli, norovirus of Toxoplasma. Deze kunnen bijvoorbeeld via sproeiwater op de gewassen komen. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Door groente en fruit te wassen verwijder je wel iets van resten bestrijdingsmiddelen, maar niet alle bestrijdingsmiddelen. Sommige middelen trekken bijvoorbeeld door de schil heen of zijn heel goed bestand tegen water. Ze moeten namelijk ook tegen een regenbui kunnen.

Meloen kun je het beste eerste wassen voordat je deze doorsnijdt en opeet. Reden is dat er bacteriën of virussen op de schil kunnen zitten. Als je bijvoorbeeld de meloen snijdt, kunnen ze via het mes in de meloen terechtkomen. Je kunt dan ziek worden. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Meloen is een vrucht die wat gevoeliger is voor de groei van bacteriën dan veel ander fruit. Dat komt omdat meloen heel zoet is, en veel minder zuur bevat dan bijvoorbeeld appel. Bacteriën zoals salmonella of listeria houden niet van zuur. Verder liggen meloenen bij de teelt vaak op de grond, waardoor besmetting via de grond en water makkelijker is. Ook is de schil van sommige meloensoorten (zoals de galia- en cantaloupemeloen) ruw, zodat bacteriën er makkelijker in kunnen huisvesten. Mensen met een kwetsbare gezondheid (zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand) lopen sneller een voedselinfectie op.

Recente Onderzoeken naar Pesticidenverwijdering

Een recent wetenschappelijk onderzoek werpt nieuw licht op de effectiviteit van gangbare methoden om pesticiden van voedsel te verwijderen. Volgens het onderzoek kunnen traditionele methoden van fruitreiniging, zoals het wassen van appels, niet volledig voorkomen dat pesticiden in het vruchtvlees doordringen. De onderzoekers ontdekten dat de chemicaliën diep in de schil doordringen en zelfs het vruchtvlees bereiken. Het verwijderen van de schil, samen met een dunne laag van het onderliggende vruchtvlees, bleek veel effectiever in het verminderen van de aanwezigheid van pesticiden.

Significante Risico's

Deze bevinding is bijzonder relevant in het licht van recente rapporten die wijzen op significante risico’s door pesticidegehaltes in veelgebruikte fruit- en groentecategorieën. Het schillen van fruit lijkt een aanzienlijk effectievere maatregel te zijn om blootstelling aan pesticiden te minimaliseren, vooral gezien de bevindingen dat de chemicaliën vaak door de schil heen dringen.

Hoewel het onderzoek niet tot doel heeft om onnodige angst aan te wakkeren, benadrukt het wel dat consumenten beter geïnformeerd moeten worden over effectieve methoden om hun voedsel veiliger te maken. Het schillen van fruit blijkt daarbij een belangrijke stap in de bescherming tegen de potentiële risico’s van pesticiden.

Biologisch Gekweekt

Sommige groenten en fruit bevatten meer pesticiden dan andere. Voor Europa, dat strengere regels kent wat gebruik van pesticiden betreft, is er nog geen overzichtslijstje maar voor de Verenigde Staten is dat er wel, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen geïmporteerde groenten en fruit en binnen de VS gekweekte producten. Biologisch gekweekte producten bevatten, zoals te verwachten viel, veel minder pesticiden.

Fruit met Veel Pesticiden

Fruit dat relatief veel pesticiden bevat: blauwe bessen (zowel vers als diepvries), perziken, peren, druiven, aardbeien en watermeloenen. Blauwe bessen zijn daarbij met afstand de koploper, behalve als het om biologisch verbouwde bessen gaat.

Groenten met Veel Pesticiden

Groenten met relatief veel pesticiden: paprika’s, selderij, chilipepers, boerenkool, sperziebonen, spinazie en aardappelen. Die laatste bevatten de meeste pesticiden, reden waarom wordt ontraden om aardappelen in de schil te consumeren. Bij biologisch geteelde aardappelen is het risico iets lager.

Baking Powder (Zuiveringszout)

Wil je bestrijdingsmiddelen van je groenten en fruit wassen? Als je de nieuwste Instagramhype moet geloven, zou je niet alleen je groenten met water moeten wassen, maar ook met baking powder (zuiveringszout in goed Nederlands of bicarbonaat). Dat zou naast vuil en schimmelsporen ook schadelijke stoffen als pesticiden verwijderen.

“Goed wassen is belangrijk, maar zuiveringszout is niet nodig”, legt Herbert Schmidt, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie en -hygiëne aan de Universiteit Hohenheim in Stuttgart uit in Der Spiegel. Het goor-bruine water dat volgens menig filmpje achterblijft, is vooral gewoon vuil en aarde. Pesticiden zijn namelijk kleurloos.

Volgens Schmidt heeft één enkele studie ooit aangetoond dat baking soda sommige pesticiden kan verwijderen, maar niet alle. “Daarnaast worden alle pesticiden in de Europese Unie aan onderzoeken onderworpen. We kunnen er dus van uitgaan dat de resten bestrijdingsmiddelen die op groenten en fruit achterblijven niet gevaarlijk zijn voor onze gezondheid.” Achter de studie die liet zien dat zuiveringszout pesticiden wegzuivert, zit de Amerikaanse onderzoeker Lili He.

Hoe Was je Groenten en Fruit het Best?

Professor Herbert Schmidt legt het nog even uit:

  • Was je handen voor en na het bereiden van je groenten en fruit twintig seconden met warm water en zeep.
  • Was je producten kort voor de consumptie, bij het wassen kan je de natuurlijke beschermlaag van fruit en groente vernietigen, waardoor het sneller bederft.
  • Reinig de groenten en fruit onder stromend water, niet in een waterbak. Als je het in een bak wast, kan je schadelijke bacteriën juist verspreiden over de rest van de groenten en het fruit.
  • Verwijder beschadigde plekken
  • Was alles voordat je het schilt bijvoorbeeld ook avocado's, anders kunnen vuil en bacteriën van de schil via het mes op de producten komen.
  • Wrijf appel, peer, komkommer en dergelijke licht terwijl je ze onder stromend water houdt.

Een beetje regenbui en de boer kan weer opnieuw gaan spuiten. Gelukkig voor de boer, maar helaas voor jou: dat is niet zo. Dat zou tenminste het geval zijn als pesticiden er inderdaad onder de kraan zomaar afspoelen. Bestrijdingsmiddelen kunnen tegen weer en wind en zijn dus vaak slecht afwasbaar. Het spul kan bovendien ook binnenin groenten en fruit zitten. Wassen maakt geen noemenswaardig verschil.

Op Groente en Fruit Zitten Amper Bestrijdingsmiddelen

Die onderzocht in 2017 ruim 88.000 stuks groenten en fruit op veiligheid. Toch is er geen reden tot zorgen, constateerde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid in 2019. Op tweederde daarvan bleken helemaal geen bestrijdingsmiddelen te zitten. In de meeste overige gevallen ging het om verwaarloosbare, niet-gevaarlijke hoeveelheden. Daarmee vormen bestrijdingsmiddelen geen gezondheidsrisico, becijferde de Autoriteit.

Wassen Helpt Prima tegen Zand, en een Beetje tegen Bacteriën

Wil je er toch zo min mogelijk van binnenkrijgen, dan kun je wel kijken of voedsel gekweekt is in de EU: dat bevat minder en veiligere pesticiden dan sommige exotische gewassen. Toch adviseren experts wel om groenten en fruit te wassen. Daarmee spoel je er zand en andere viezigheid van af. Dat kan bijvoorbeeld wat bacteriën schelen, al veroorzaken niet-dierlijke producten weinig voedselvergiftigingen.

Als je niet van zand houdt, kun je je fruit en groenten beter even wassen. Maar voor de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen maakt het amper verschil.

labels:

Zie ook: