Het is niet voor niks dat de aardappel één van de belangrijkste ingrediënten is in de keuken. Bij heel wat gezinnen maken ze dan ook deel uit van het dagelijks menu. De knol, die aanvankelijk aanzien werd als voedsel voor de varkens, ziet er op zich niet zo aantrekkelijk uit maar zijn smaak kan je met weinig andere ingrediënten vergelijken. Het zijn de Fransen die de aardappel in de keuken hebben geïntroduceerd en nu vormen ze wereldwijd de basis van ontelbare gerechten. Ze laten zich moeiteloos combineren met de meest uiteenlopende ingrediënten. Als je de aardappelen nu bakt, kookt, koud verwerkt, pureert of frituurt, ze smaken altijd bijzonder. Er zijn duizenden soorten aardappelen: vastkokend, bloemig, bio-aardappelen, rode krieltjes en truffelaardappelen,… Ze zijn zo ingeburgerd in onze eetcultuur dat we ze niet meer kunnen wegdenken. De aardappel is bovendien een volwaardige culinaire lekkernij boordevol mineralen en vitaminen. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, bevat de knol minder calorieën dan pasta of rijst. Hij bevat geen vetten en is op zich dus zeker geen dikmaker. Dat geldt uiteraard niet voor frietjes met mayonaise zoals wij Belgen ze graag lusten!

Ideale Bewaaromstandigheden

Aardappelen bewaar je het beste op een droge, donkere en koele plaats. Bewaar aardappelen bij voorkeur op een droge, donkere en koele plek. De ideale temperatuur ligt tussen de 4 en 10 graden Celsius. Bewaar aardappelen bij voorkeur op een droge, donkere en koele plek. Bewaar aardappelen op een plaats waar vrijwel geen daglicht komt en waar het droog en goed geventileerd is.

Aardappelen blijven het langst goed als je ze op de juiste plek bewaart: koel, donker en goed geventileerd. De ideale temperatuur ligt tussen de 4 en 10 graden Celsius. Een kelder, voorraadkast of donkere kast is perfect. Je kunt aardappelen in de koelkast bewaren als je thuis geen koele, donkere plek hebt.

Aardappelen kunnen niet tegen vocht, want dan rotten ze weg. Een te hoge vochtigheidsgraad kan ertoe leiden dat de aardappelen sneller gaan rotten. Berg ze droog op en schud je aardappelen een keertje voorzichtig om. Tenzij je steeds voor een paar dagen op voorraad hebt, dan hoeft het omschudden natuurlijk niet. Aardappelen worden vaak verkocht in een plastic zak. Zodra je de aardappelen thuis hebt, verwijder dan de plastic zak. Door het plastic kunnen de aardappelen niet ‘ademen’. Aardappelen bewaren gaat prima in een krat, mand of een juten of papieren zak.

Tips voor het Bewaren

  • Bewaar ze apart van uien: Hoewel ze vaak samen in de voorraadkast liggen, zorgen uien ervoor dat aardappels sneller bederven. Dit komt doordat uien ethyleengas afgeven, een natuurlijk rijpingshormoon dat ervoor zorgt dat aardappelen sneller ontkiemen en zacht worden.
  • Laat ze ademen: Aardappels zijn een onmisbaar ingrediënt in de keuken, maar het bewaren ervan kan soms lastig zijn. Want of je nou geschilde aardappelen, ongeschilde exemplaren of zelfs gekookte aardappelen wil bewaren: hoe voorkom je dat ze gaan schimmelen, uitlopen of rimpelig worden?
  • Controleer ze regelmatig: Sjef raadt aan om de aardappelen regelmatig te bezoeken: “Na enkele weken kunnen enkele aardappelen donkerder zijn dan de rest. Dit zijn aardappelen die toch aangetast blijken door phytophthora. Controleer af en toe op uitlopers. Bij vroege aardappelen zie je die vanaf september, bij late aardappelen vanaf oktober.
  • Voeg een appel toe: Wanneer je een paar appelen tussen je aardappelen bewaart, stel je het uitlopen uit. Het uitlopen van de aardappels gebeurt vooral in het voorjaar. Dit proces is bedoeld om nieuwe aardappeltjes te vormen.

Groene Aardappelen en Uitlopers

Aardappelen krijgen hun groene kleur wanneer ze te lang in het licht liggen. In alle aardappelen zit een stofje ‘solanine’ wat giftig is. Solanine behoort tot de alkaloiden en licht bevordert de groei van alkaloiden. De meningen over het wel of niet eten van groene aardappelen verschillen, maar voor de zekerheid raden we je aan groene aardappelen niet te eten of deze heel ruim te schillen. Snijd groene plekken op aardappelen ruim weg. Controleer in de supermarkt bij aanschaf van je aardappelen of ze er groenig uitzien. Zo ja, dan kun je beter voor een andere zak gaan.

Uitlopers of spruiten ontstaan doordat de aardappel te lang en/of te warm is bewaard. Als aardappelen te warm worden bewaard gaan ze uitlopen. De aardappels kun je nog eten als je de uitlopers verwijdert en het plekje eraf snijdt. Hetzelfde geldt voor de uitlopers en ogen, snijd het ruim weg.

Aardappelen bewaren in de koelkast

Tegenwoordig mag dit ook in de koelkast. Voorheen werd het advies gegeven om dit vooral niet te doen, omdat door de kou de zetmeel wordt omgezet in suikers. Veel woningen beschikken echter niet meer over een kelder, waar vroeger de aardappelen werden bewaard. Doe dit alleen voor aardappelen om te koken en niet bij de aardappelen die je wilt frituren of bakken. In de koelkast ontstaan namelijk sneller suikers en deze kunnen tijdens het frituren of bakken omgezet worden in een schadelijke stof acrylamide.

Aardappelsoorten

Elke soort heeft zijn eigen smaak en textuur en de ene aardappel is al meer geschikt voor een bepaald gerecht dan de andere. Kies de juiste aardappel voor elk gerecht met deze tips.

  • Vastkokende aardappelen: bevatten relatief weinig zetmeel waardoor ze een vaste structuur hebben. Ze zijn ideaal om te koken of te stomen, gerechten waarbij je de aardappel in kleine stukjes snijdt zoals in een koude aardappelsalade. Vastkokende rassen zijn Annabelle, Nicola, Opperdoezer ronde en Charlotte. Ze hebben een fijne, rijke, soms ietwat zoete smaak en behouden hun vorm mooi tijdens het bereiden. Ze vragen een iets langere gaartijd.
  • Vrij vastkokende aardappelen: behouden goed hun vorm maar krijgen tijdens het koken een wat kruimigere structuur. Voorbeelden zijn de Victoria en Frieslander aardappel die een zeer goede smaak hebben en zeer geschikt zijn als frietaardappel maar ook ideaal zijn om te bakken, te pureren of te verwerken in ovenschotels.
  • Bloemige aardappelen: bevatten veel meer zetmeel dan vastkokende rassen waardoor ze bij het koken sneller uit elkaar vallen. Ze zijn sneller gaar en hebben een ietwat bloemige smaak. Bloemige rassen zijn ideaal in een smeuïge puree, in een rijke aardappelsoep, rösti of om er heerlijke zelfgemaakte kroketjes van te maken. Bekende rassen zijn het Bintje, Challenger en Excellency.
  • Extra bloemige aardappelen: worden ook wel afkokers genoemd en vallen zeer snel uit elkaar. Ze hebben een uitgesproken bloemige smaak en dan ook een zeer specifieke toepassing in de keuken. Deze aardappelen zijn enkel geschikt om te gebruiken in puree, kroketten, in stampot of soufflé. In de winkel vind je onder meer Eigenheimer, Irene en Doré.
  • Krielaardappelen: het zijn schattige, kleine aardappelen tussen 20 en 30 mm groot. Ze hebben een zeer fijne smaak en zijn superlekker op zich. Ze vragen weinig toevoeging van andere ingrediënten. Enkel gestoomd met wat olijfolie en provencaalse kruiden of gebakken in de oven, smaken ze op hun best. Hun schil is zo dun dat je die gewoon mee kan opeten.
  • Exclusieve aardappelen: de meeste aardappelen hebben een gele schil maar er bestaan ook rassen met een rode schil zoals bij de Redstar. Er bestaat zelfs een truffelaardappel, de Vitolette noir die zijn oorsprong in Frankrijk heeft maar nu ook in België wordt geteeld. Zijn schil is paars-zwart en ook het vruchtvlees heeft een paarse kleur met een witte ring onder de schil. Ideaal om uit te pakken met een bijzonder gerecht op de feesttafel. Het is een vastkokende aardappel die best in de schil wordt gekookt om zijn kleur maximaal te behouden.

Intussen zijn van de meeste soorten aardappelen ook een biologische variant te verkrijgen.

Zelf aardappelen kweken

Niks gaat boven aardappelen van eigen oogst en goed nieuws voor de mensen die ze zelf willen kweken. Je hebt er geen grote tuin voor nodig. Aardappelen kan je ook op het terras of balkon kweken. Het enige wat je nodig hebt is een geschikte zak, emmer of bloempot, moestuingrond, voorgekiemde knollen en wat geduld tot ze volgroeid zijn. Na een 100 tal dagen oogst je jouw eigen aardappelen. En geloof me, ze bevatten veel meer smaak dan de aardappelen uit de supermarkt! Kies jouw geliefde ras en laat er een aantal kiemen. Dit kan makkelijk in een eiderdoos op een lichte, koele plaats. Na een aantal weken verschijnen de eerste kiemen en vanaf eind maart kunnen de knollen al de grond in.

Oogsten en bewaren van eigen gekweekte aardappelen

Behandel aardappelen tijdens en na de oogst als eieren. “Je mag er absoluut niet mee gooien of een kist in 1 keer leeggooien”, zegt Sjef. Oogst bij voorkeur op een droge dag. “Als je de aardappelen uit droge grond kunt oogsten, is schoonborstelen vaak genoeg. Laat aardappelen na de oogst drogen op droge tuingrond of op kranten onder een afdak. Sjef gebruikt voor de opslag opvouwbare boodschappenkratten, omdat er lucht bij de knollen moet kunnen blijven komen. “Luchtdicht afgesloten aardappelen kunnen gaan rotten. Maar ventilatie is vooral belangrijk omdat de aardappelen in kratten nog verder kunnen drogen. De bodem en de onderste 10 centimeter van het krat bedekt hij met lage dozen van onbedrukt karton. Per krat gebruikt hij 2 lage dozen van het tuincentrum, waarvan hij de randen losmaakt en zo vouwt dat het karton de hele bodem bedekt en strak langs de kanten van het krat een paar centimeter omhoog steekt. Aardappelen worden onder invloed van licht groen en daarmee giftig. Sjef: “Houd licht daarom zoveel mogelijk weg bij je aardappelen. Gebruik hiervoor een krant op tabloidformaat. Verdeel de krant in stapeltjes van 4 vellen. Maak 2 stapels met de lange kanten aan elkaar met ongeveer 5 nietjes, op zo’n 3 centimeter van de rand. Maak op dezelfde manier een derde, vierde en vijfde stapel vellen vast, zodat je een lange strook krantenpapier hebt. Vouw de strook rond de gevulde aardappelkratten en maak de eerste krant aan de vijfde vast, zodat er een soort ‘krantenrok’ ontstaat. Maak de rok niet te strak: je wilt hem makkelijk omhoog en weer naar beneden kunnen schuiven. Til de rok iets van de grond en vouw hem vervolgens naar binnen, over de aardappels heen.

Bewaaradvies voor open en gesloten verpakkingen

Hieronder vind je het bewaaradvies voor een open en gesloten verpakking van aardappelen, rauw. De aardappelen zijn beschimmeld, uitgedroogd of verrot.

Aardappelen langer bewaren

Aardappelen die je meerdere maanden wilt bewaren, moet je met de grootst mogelijke zorg behandelen. Dus niet teveel omschudden. Stapel de aardappelen niet te hoog op, maar spreid ze juist zoveel mogelijk uit. Wanneer je aardappelen wat langer wil bewaren, berg ze dan niet in de buurt van de uien op. Door de inwerking van ethyleen zal de aardappel van mindere kwaliteit worden.

Voor een goede bewaring is het belangrijk dat de aardappelen goed drogen en er een goede wondheling plaatsvindt. Warme lucht kan meer vocht bevatten dan koude lucht, dus houd in het begin de temperatuur relatief hoog (gemiddeld 13,5 °C). Zorg ook tijdens of direct na het vullen van de loods voor een goede interne ventilatie zodat er geen knollen met verschillende temperaturen in de loods komen te liggen. Anders kan het vocht op koude knollen neerslaan. Denk bij zeer vochtige knollen aan verwarming door kachels. Wanneer de knollen goed zijn gedroogd, kan de temperatuur worden verlaagd.

Wanneer de knollen goed zijn gedroogd kan worden begonnen met de kiemremming. Het is belangrijk dat de knollen goed droog zijn; de kiemremmingsmiddelen kunnen schade geven op natte aardappelen. Al enkele jaren kan AR Plant voor jou de zorg van het gassen vakkundig en snel op zich nemen en in overleg met het juiste middel voor je aardappelen. Stem de keuze van het kiemremmingsmiddel af op de conditie van de partij en de schuur. Wij kunnen je er met onze ervaring goed over adviseren. Je kunt van tevoren ook eens de beslisboom ontwikkelt door BO Akkerbouw uitproberen. Vanwege de hoge kiemlustigheid adviseren we de aardappelen vaak te controleren afhankelijk daarvan de dosering te kiezen. 1,4-Sight werkt goed, maar het is zeer vluchtig. Ruimtevulling en afdichting van de bewaring zijn erg belangrijk. Bij erg natte partijen waar veel geventileerd moet worden is dit middel niet de beste keuze. Wanneer wordt begonnen met een ander middel kan uiterlijk in januari worden overgeschakeld naar 1,4-Sight. Houdt voor een dosering 8-20 ml/ton aan. Bewaar andere gewassen zoals knolselderij en wortelen niet in dezelfde bewaring/ schuur als de aardappelen. De werking van Biox-M is net als Argos op het afbranden van de witte puntjes. Het product kan worden ingezet als er al kleine kiemen op de aardappelen staan en is in staat om grotere kiemen af te branden. We adviseren een dosering van 30-90 ml/ton. Mocht je veel last hebben van slakken in de knollen dan heeft dit middel een nevenwerking. Ook dit bewaarseizoen zijn wij je weer graag van dienst bij het gassen tijdens de bewaring van aardappels.

Houdbaarheidsdatum

Op aardappels hoeft geen houdbaarheidsdatum te staan. Gemiddeld zijn ze in huis twee tot drie weken houdbaar, maar na een tijdje treedt er wel kwaliteitsverlies op.

Solanine

Bewaar aardappelen altijd op een donkere plaats. Onder invloed van licht wordt de natuurlijke gifstof solanine gevormd. Solanine is een alkaloïde en kan in kleine hoeveelheden in de schil van onrijpe aardappelen en in de kiemen (uitlopers) van oudere aardappelen zitten. In grote hoeveelheden is solanine giftig voor mensen. Te veel solanine kan koorts, slaperigheid, lusteloosheid, buikpijn, diarree, overgeven, zwakheid en depressie veroorzaken. Snijd groene plekken, uitlopers en beschadigde plekjes van aardappelen ruim weg.

Niet te droge of vochtige omgeving

Bewaar aardappels in een niet te droge of te vochtige omgeving: door droogte gaan de aardappelen rimpelen, door vocht krijgen ze uitlopers en schimmel. De beste bewaartemperatuur is tussen 5 en 10 °C. Bewaar de aardappel in de zak, dat helpt vochtverlies te voorkomen.

Geschilde aardappelen bewaren

Heb je aardappels alvast geschild, maar gebruik je ze niet meteen? Geschilde aardappelen kun je het beste bewaren in een kom met koud water in de koelkast. Dit voorkomt dat ze bruin worden.

Gekookte aardappelen bewaren

Gekookte aardappelen kunnen tot 3 dagen in de koelkast bewaard worden. Laat ze eerst volledig afkoelen en bewaar ze in een afgesloten bakje. Zo voorkom je dat ze uitdrogen of nare geuren opnemen. Wil je ze langer bewaren? Vries ze dan in.

labels: #Aardappel

Zie ook: