Zit je nog altijd te prutsen wanneer je moet eten met stokjes? Is het zo erg dat je zelfs de lekkerste sushirestaurants uit de weg loopt? Kap daarmee!

Reis je naar Japan dan krijgt iedereen te maken met chopsticks, ook wel eetstokjes genoemd. Het zijn de Aziatische varianten van een mes en vork die je toch echt moet leren gebruiken om voldoende voeding binnen te krijgen.

Met onze tips leer je binnen een paar minuten hoe je moet eten met stokjes, zodat je zonder gêne een bord vol sushi aan kunt vallen. Wat je nodig hebt om stokjesmeester te worden: een bord kleefrijst of wat spaghetti, twee stokjes en natuurlijk ons stappenplan. Heb je het onder de knie? Lees dan hoe je op een nette manier met stokjes eet. Net als eten met mes en vork, gaat eten met stokjes namelijk gepaard met een etiquette.

Het leren van om met stokjes te eten is voor de gewone Nederlander best lastig. Wij hebben daarom een makkelijke guide gemaakt waarin je in een paar stappen leert hoe je de eetstokjes moet vasthouden en voorbereid bent op je volgende Japanse maaltijd.

De Basis van het Vasthouden van Stokjes

  1. Stap 1: Plaats één van de twee stukjes tussen je duim (helemaal tot aan de hand) en laat het stokje op je ringvinger rusten. De druk van je duim zou voor genoeg druk moeten zorgen om het stokje te stabiliseren. Dit wordt de onderkant. Klem het stokje niet te ver aan het uiteinde, of te dicht aan het begin. Anders werkt de hefboom niet.
    1. Dit is het ‘rust stokje‘ en blijft in dezelfde positie, en beweegt niet tijdens het gebruik! Je beweegt dus geen van deze 3 vingers.
      1. Leg het uiteinde van het eetstokje in het kuiltje tussen je duim en wijsvinger.
      2. Klem vervolgens het stokje (met je thenar spier) tegen je ringvinger, op ongeveer 1/3 van het uiteinde van het stokje, zoals in de foto.
      3. Positioneer hierbij het stokje tegen je eindkootje, net boven het DIP gewricht, en niet tegen je nagel!Tip: gebruik je pink om je ringvinger te onderstunen bij het drukken.
  2. Stap 2: Klem het tweede stokje met de top van je duim op je wijsvinger en plaats de tip van je wijsvinger óp het stokje. Als het goed is kun je dit stokje nu bewegen in de richting van het eerder geplaatste stokje. Met deze 'knijpbeweging' kun je je eten oppakken.
    1. Het tweede eetstokje is het ‘werk stokje‘ en gebruik je om het eten op te pakken.
      1. Leg het stokje neer over de lengte van je wijsvinger en middelvinger, met je wijsvinger uiteindelijk bovenop het stokje, en je middelvinger aan de zijkant. Je wijsvinger doet het meeste werk (werkvinger), en met je middelvinger ‘stuur’ je het stokje (stuurvinger).
      2. Met je duim hou je het stokje op zijn plaats, en beweegt verder niet. Je wijs- en middelvinger doen al het werk, en zijn de enige 2 vingers die op en neer bewegen om je eten vast te pakken. Je kunt deze houding een beetje vergelijken met het vasthouden van een pen of dartpijltje.
  3. Stap 3: Combineer nu beide stokjes, waarbij het rust stokje tussen de onderkant van je duim en ringvinger blijft. De duim moet stil gehouden worden want de beweging wordt gemaakt met de wijsvinger en middelvinger.
  4. Stap 4: Zo ziet eten met stokjes eruit! Open, gesloten, en rust. Het is heel gewoon dat je het kommetje rijst oppakt en dan de rijst met de eetstokjes in de mond in schuift (beetje zoals Anime karakters dat altijd doen).

Dan wordt het nu tijd om je uit te leven!

Want hoe ga je nu het vlees snijden zonder mes? Of wat gebeurd er met al die kleine rijstkorrels? Die kan ik toch helemaal niet oppakken met van die chopsticks?

Japanse rijst is ‘dik/nat/plakkerig’, waardoor je het veel makkelijker kunt vastpakken met eetstokjes. Witte rijst in Nederland is droog, en niet bedoelt om te eten met stokjes!

Sushi Etiquette: Do's en Don'ts

Eten met stokjes in Japan brengt een aantal etiquette met zich mee. Er zijn namelijk een aantal eetgewoonten die in Nederland of België heel normaal lijken maar in Japan kwetsend en respectloos overkomen.

  • Nooit de stokjes in het eten rechtop laten staan (bijvoorbeeld kom rijst). Waarom? Omdat deze kom met rijst dan aan een spirit van een overleden persoon geofferd wordt.
  • In tegenstelling tot onze etiquette met mes en vork mag je nooit de eetstokjes kruisen over je bord.
  • Als derde tip willen wij meegeven dat je nooit één chopstick moet gebruiken om bijvoorbeeld eten als een speer eraan te rijgen.
  • Geef nooit eten over met eetstokjes. Dit is not done! Omdat dit bij een boeddhistisch crematie ritueel hoort.
  • Gebruik niet twee verschillende chopsticks.
  • Niet met chopsticks in je mond lopen of praten. Dit is onbeleefd en zou je ook niet doen met mes en vork.
  • Gebruik je stokjes niet om ergens naar te wijzen.

Je stokjes mogen ook niet gebruikt worden om een bord of iets te verschuiven. Zoals eerder vermeld zijn chopsticks bijna heilig in Japan waardoor je ze niet mag gebruiken als bijvoorbeeld haarspelden, drumsticks of iets anders.

Extra Tips en Weetjes

  • Begin met het plaatsen van één chopstick tussen je duim en wijsvinger en laat hem rusten op je middelvinger.
  • Leg het tweede eetstokje neer over de lengte van je wijsvinger.
  • Zorg ervoor dat beide chopsticks stevig vastzitten, maar ook voldoende flexibel zijn om eten op te kunnen pakken.
  • Oefening baart kunst!
  • Pak geen glazen of kommen op terwijl je tegelijkertijd chopsticks in je hand hebt.
  • Leg je stokjes niet op je glas of rijstkom, maar horizontaal voor je bord op de chopsticklegger.

Het is niet de bedoeling dat je de (nigiri-)sushi met de rijstkant onder in de sojasaus doopt. Logisch eigenlijk, want dan blijft er vaak rijst achter in de sojasaus. Nee, je kantelt je sushi (leg hem op zijn zij) en doopt ‘m dan kort in de sojasaus.

Nog een weetje, laat extra wasabi bij sushi achterwege. De chef heeft als het goed is al precies de goede hoeveelheid wasabi gebruikt. Bij sashimi daarentegen voeg je wél zelf wasabi toe.

In veel restaurants krijg je wegwerpeetstokjes. Die zijn schoon en zitten nog aan elkaar vast. Het dikkere deel van de stokjes houd je in de hand.

Laat ‘m rusten op het zachte stuk waar de twee vingers samenkomen. Met je middelvinger klem je het stokje vast. Klem het tweede stokje ook tussen de duim en wijsvinger, maar dan hoger. Beweeg het bovenste stokje met je wijsvinger op en neer.

Aan het oefenen geslagen? Als het ene stokje lager ‘hangt’ dan de andere, is het heel moeilijk om eten vast te pakken.

Voelt stap 3 hierboven heel onnatuurlijk? Gebruik dan niet je middelvinger, maar je ringvinger om het eetstokje te klemmen. Dan hoef je minder kracht te zetten en is de beweging die je moet maken om eten vast te pakken, kleiner.

Bak je er met ons stappenplan én de tips nog steeds niets van? Dan dan hebben we nog één geheim wapen: een servetje. Rol de stokjes in het servetje en je hebt een heel handig grijpertje.

Eetstokjes Etiquette in Detail

Hier komen de 11 belangrijkste eetstokjes etiquette:

  1. Zet nooit je eetstokjes rechtop in de rijst: Vermijd te allen tijde om je stokjes rechtop in je bakje rijst te steken. Het rechtop steken van eetstokjes in een kom rijst doet denken aan de manier waarop rijst wordt geofferd aan overledenen tijdens een Japanse begrafenis. Daarom wordt dit gebaar als ongepast beschouwd tijdens maaltijden.
  2. Geef geen eten over van stokje naar stokje: Dit komt uit een ander ritueel waar na een crematie de botten van een overledenen worden doorgegeven, van stokje naar stokje. Als je een hapje wilt delen, leg het dan over op een bord in plaats van het direct van je eetstokjes over te geven.
  3. Niet wrijven met je eetstokjes: Het wrijven van eetstokjes tegen elkaar wordt als onbeleefd beschouwd. Onbedoeld geef je hiermee aan dat de stokjes van slechte en/ of goedkope kwaliteit zouden zijn en je splinters weg moet wrijven.
  4. Gebruik de stokjeshouder: Wanneer je de eetstokjes even niet nodig hebt leg je je stokjes naast je bord neer in plaats van op je gerecht. De meeste restaurants zullen een soort houder hebben opgedekt. Mocht je wegwerp stokjes hebben gekregen dan is het gebruikelijk om van de verpakking zelf een soort houder te vouwen.
  5. Niet drummen: Wanneer ze op tafel liggen en je hebt de behoefte om een drumsolo te geven… hou jezelf nog even in. Ook dit is onbeleefd.
  6. Niet roeren: Gebruik eetstokjes nooit om je eten te doorboren of te roeren. Mocht je moeite hebben om met stokjes te eten dan mag je, je handen gebruiken bij sushi of kan je bestek vragen bij een BBQ restaurant.
  7. Niet mee opscheppen: Als je met vrienden gaat eten en je bent in een setting waarbij het eten op een schaal wordt geserveerd dan is het onhygiënisch om met je eigen stokjes eten van de schaal te pakken. Meestal heb je een soort van opschepstokjes of een ander soort opschepbestek. Mocht je niets kunnen vinden dan kan je als laatste redmiddel ook de achterkant van je stokjes gebruiken.
  8. Niet wijzen: Het is onbeleefd om met stokjes te wijzen. Stokjes zijn een soort verlengstukken van je vingers dus het wijzen met stokjes wordt als hetzelfde gezien als het wijzen met je vinger. Het bijten op stokjes is dan ook een andere logische regel om niet te doen.
  9. Bescheidenheid: Pas op dat je niet hetzelfde stukje eten wil pakken als je tafelgenoot op dat moment pakt. Ook is het onbeleefd om te vissen naar eten wat je juist lekker vindt of eten wat je niet lekker vindt opzij te leggen. Bescheidenheid is hierbij belangrijk. Je wacht rustig je beurt af en eet het eten hoe de chef het gerecht heeft bereid.
  10. Niet je kommetje verplaatsen met de eetstokjes: Het gebruiken van stokjes voor het verplaatsen van kommetjes wordt ook niet op prijs gesteld. Dit wordt als lomp beschouwd omdat je veel minder controle over de beweging hebt en er veel mis kan gaan. Beter is het om je vrije hand te gebruiken om kommetjes te verplaatsen.
  11. Stokjes in het haar: Je ziet wel eens Japanse vrouwen met stokjes in hun haar. Superleuk maar dit zijn geen echte eetstokjes, dit is één van de vormen van ‘kanzashi’. Een soort van Japanse haarspeld kunst. Stokjes zijn echt bedoeld voor eten, andere dingen zijn niet de bedoeling.

Materialen van Eetstokjes

Tegenwoordig kan je stokjes krijgen van titanium voor een prijs van rond de €1.000 per setje. Soms zijn deze houten chopsticks versierd met Japanse kalligrafie of prachtige minuscule houtsnijwerkjes.

Als je eetstokjes wilt kopen, vraag dan even na of je ze kunt wassen in een vaatwasser.

  • Houten chopsticks zijn handig voor bij het koken maar zijn niet vaatwasser bestendig.
  • Metalen chopsticks kunnen zwaar aanvoelen en zijn minder geschikt voor beginners. Omdat het materiaal glad is zal het moeilijker zijn om eten mee op te pakken.
  • Plastic chopsticks hebben vaak een ruwere stuk aan de kant waarmee het voedsel wordt opgetild. De ruwere structuur zorgt voor meer grip. Ook zijn de meeste plastic chopsticks vaatwas vriendelijk.

Veelgestelde Vragen

⏱️ Kan je eten met stokjes leren in vijf minuten?

Jazeker, volg onze handige guide en je kan binnen 5 stappen eten met stokjes. Handig om dit onder de knie te krijgen voordat je naar Japan op reis gaat.

💚 Is eten met stokjes gezonder?

Een lastige vraag om te beantwoorden. Feit is wel dat snelle eters vaak zwaarder zijn. Met stokjes kan je meestal minder snel eten waardoor dit een positief effect kan hebben op je gewicht. Het duurt namelijk even voordat de maag en de hersenen met elkaar gecommuniceerd hebben en aangeven dat je genoeg gegeten hebt. Als je dus snel eet ga je waarschijnlijk over de grens heen en eet je meer dan nodig. Met stokjes eet je langzamer en geven je hersenen op tijd een signaal af dat er genoeg gegeten is.

🥢 Eten Japanners alleen met stokjes?

Ja, in Japan zal je in geen enkele restaurant een mes en vork vinden. Sommige restaurants hebben wel een wasknijper om toeristen te helpen bij het eten, maar meestal krijg je alleen een elastiekje indien nodig. Natuurlijk zijn er ook plekken waar je een lepel krijgt, bijvoorbeeld met het eten van Curry.

🇨🇳 Waar komen eetstokjes vandaan?

Het is niet helemaal duidelijk waar het eten met stokjes vandaan komt. Maar het eerste waargenomen moment dat mensen met stokjes aten is rond het jaar 1200 voor onze jaartelling tijdens de Chinese Shang Dynasty. Ze werden oorspronkelijk vooral gebruikt om te roeren in potten met eten en waren voornamelijk van brons. Rond het jaar 400 werden de eerste ingekorte versies van de chopsticks gemaakt en aten de mensen ermee. Pas rond het jaar 500 arriveerde de eerste eetstokjes in Japan.

Nu je klaar bent om sushi te eten met stokjes is het ook wel handig om zelf sushi te leren maken? Wij hebben daarom nog een handige guide voor beginners geschreven waarin je binnen 25 minuten overheerlijke sushi maakt.

labels:

Zie ook: